Η Ρουμανία και η Ουκρανία περνούν σε μια νέα φάση στρατηγικής σύμπραξης, υπογράφοντας στο Βουκουρέστι δήλωση προθέσεων για κοινή παραγωγή αμυντικών συστημάτων, με αιχμή τα drones, αλλά και για στενότερη ενεργειακή συνεργασία από τον Δούναβη έως τη Μαύρη Θάλασσα.
Οι πρόεδροι της Ρουμανίας και της Ουκρανίας υπέγραψαν στο Βουκουρέστι κοινή δήλωση με στόχο να «επιτρέψουν την παραγωγή ουκρανικών αμυντικών συστημάτων και δυνατοτήτων στη Ρουμανία, με σκοπό την ενίσχυση των αμυντικών βιομηχανιών Ουκρανίας και Ρουμανίας». Η συμφωνία επικεντρώνεται κυρίως στην συμπαραγωγή drones και αντι‑drone συστημάτων, αξιοποιώντας την πολεμικά δοκιμασμένη τεχνογνωσία του Κιέβου.
Η Ρουμανία, μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, μοιράζεται σύνορα 650 χιλιομέτρων με την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένων των περιοχών κατά μήκος του Δούναβη, όπου ουκρανικά λιμάνια έχουν βρεθεί επανειλημμένα στο στόχαστρο ρωσικών επιθέσεων. Ρωσικά drones έχουν παραβιάσει πάνω από 20 φορές τον ρουμανικό εναέριο χώρο ή έχουν αφήσει συντρίμμια σε ρουμανικό έδαφος, αναγκάζοντας το Βουκουρέστι να επενδύσει μαζικά σε αντιαεροπορική άμυνα.
Ο Ρουμάνος πρόεδρος Νίκουσορ Νταν τόνισε ότι ένα από τα έγγραφα που υπέγραψαν με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι προβλέπει ειδικά συνεργασία στην παραγωγή drones, στο πλαίσιο της γενικότερης στρατιωτικής σύμπραξης των δύο χωρών. Ο Ουκρανός ηγέτης, από την πλευρά του, υπογράμμισε ότι η Ουκρανία διαθέτει μοναδική εμπειρία στην ενσωμάτωση λογισμικού drones στα ευρύτερα συστήματα εθνικής άμυνας, προσφέροντας τεχνογνωσία που μπορεί να ενισχύσει και την ασφάλεια του ΝΑΤΟϊκού ανατολικού μετώπου.
Ρουμανία – Ουκρανία: Drone, SAFE και «ασπίδα» στον ουρανό
Η ιδέα κοινής παραγωγής drones δεν έρχεται από το πουθενά· ήδη από το 2025, Ρουμάνοι αξιωματούχοι είχαν δηλώσει ότι θέλουν να συμπράξουν με το Κίεβο στο πλαίσιο του νέου ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού μηχανισμού άμυνας SAFE. Ο μηχανισμός SAFE μπορεί να προσφέρει έως 150 δισ. ευρώ σε δάνεια μακράς διάρκειας για αμυντικές επενδύσεις, με τη Ρουμανία να υπολογίζεται ότι θα εξασφαλίσει περίπου 16,6 δισ. ευρώ για εξοπλιστικά προγράμματα την επόμενη πενταετία.
Σύμφωνα με ρουμανικές πηγές, η Βουκουρέστι θέλει να δημιουργήσει στη δική της επικράτεια γραμμές παραγωγής αμυντικών drones, τόσο για εθνική χρήση όσο και για προμήθεια εταίρων στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ, αξιοποιώντας την ουκρανική «battle‑tested» τεχνολογία. Παράλληλα, Ρουμάνοι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι, ακόμη και με την κοινή παραγωγή και τη χρηματοδότηση SAFE, θα χρειαστούν τουλάχιστον επτά χρόνια για να αποκτήσουν ένα πλήρως ανεπτυγμένο, πολυεπίπεδο σύστημα αντιαεροπορικής και αντι‑drone άμυνας.
Η Ρουμανία ήδη διαθέτει F‑16, συστήματα Patriot, εκτοξευτές HIMARS, αντιαεροπορικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς και αντιαεροπορικά Gepard, όμως το κόστος κάλυψης ολόκληρου του συνόρου με τέτοια μέσα θεωρείται δυσβάσταχτο. Γι’ αυτό, η συμπαραγωγή drones και συστημάτων αναχαίτισης με την Ουκρανία παρουσιάζεται ως πιο οικονομική και επιχειρησιακά ευέλικτη λύση για την προστασία του ρουμανικού εναέριου χώρου και των ΝΑΤΟϊκών δυνάμεων στην περιοχή.
Ρουμανία – Ουκρανία: από την άμυνα στην ενέργεια και την ΕΕ
Πέρα από την άμυνα, οι δύο πρόεδροι συζήτησαν την ενεργειακή συνεργασία, συμπεριλαμβανομένης της προοπτικής η Ουκρανία να εισάγει αμερικανικό LNG μέσω αγωγών που διασχίζουν τη Ρουμανία. Η Βουκουρέστι προωθεί εδώ και χρόνια τον λεγόμενο «Κάθετο Διάδρομο», ένα σχέδιο που θα επιτρέψει σε υγροποιημένο φυσικό αέριο από τις ΗΠΑ και άλλους προμηθευτές να φτάνει από την Ελλάδα, μέσω Βουλγαρίας και Ρουμανίας, στην Ουκρανία και τη Μολδαβία, μειώνοντας την εξάρτηση από τη Ρωσία.
Στη Μαύρη Θάλασσα, η Ρουμανία εξετάζει επίσης έργα LNG σε συνεργασία με περιφερειακούς παίκτες, τα οποία στο μέλλον θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια τόσο της ίδιας όσο και της Ουκρανίας σε φάση ανοικοδόμησης. Παράλληλα, οι δύο ηγέτες υπέγραψαν έγγραφα για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας σε τομείς από την άμυνα έως τα δικαιώματα των μειονοτήτων, ενώ ο Νταν δεσμεύτηκε ότι η Ρουμανία θα στηρίξει κάθε νομικό μέσο για το «ξεμπλοκάρισμα» της ευρωπαϊκής βοήθειας προς την Ουκρανία, η οποία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με βέτο της Ουγγαρίας.
