Η Σαουδική Αραβία επιχειρεί σε χρόνο ρεκόρ να ξαναχαρτογραφήσει τον ενεργειακό χάρτη της Μέσης Ανατολής, στήνοντας έναν θαλάσσιο και χερσαίο «διάδρομο διάσωσης» των εξαγωγών της, καθώς τα Στενά του Ορμούζ έχουν παραλύσει από τον πόλεμο με το Ιράν.
Καθώς η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, έχει ουσιαστικά παγώσει, το Ριάντ σπεύδει να μεταφέρει τις ροές αργού προς την Ερυθρά Θάλασσα, ενεργοποιώντας στο «φουλ» τον αγωγό που διασχίζει περίπου 1.200 χιλιόμετρα από την ανατολική στη δυτική ακτή της χώρας. Η Σαουδική Αραβία δεν εξασφαλίζει μόνο τη δική της επιβίωση στην παγκόσμια αγορά, αλλά επιχειρεί να εμφανιστεί ως πυλώνας σταθερότητας σε μια στιγμή που οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και τα ναύλα των δεξαμενόπλοιων γράφουν ιστορικά ρεκόρ.
Τι σημαίνει η παράκαμψη των Στενών του Ορμούζ για τη Σαουδική Αραβία
Πρωταγωνιστής αυτής της αγωνιώδους επιχείρησης είναι η εθνική ναυτιλιακή εταιρεία Bahri, ο μεγαλύτερος θαλάσσιος μεταφορέας πετρελαίου του βασιλείου, η οποία «σκουπίζει» την αγορά ναύλων κλείνοντας κάθε διαθέσιμο υπερδεξαμενόπλοιο για φόρτωση από το λιμάνι Γιάνμπου στην Ερυθρά Θάλασσα. Μόνο τις τελευταίες ημέρες έχει μισθώσει τουλάχιστον έξι πολύ μεγάλους μεταφορείς αργού (VLCC), ενώ ναυλομεσίτες και πλοιοκτήτες εκτιμούν ότι το πραγματικό ράλι ναυλώσεων είναι ακόμη μεγαλύτερο και θα συνεχιστεί τις επόμενες ημέρες.
Στον χάρτη αποτυπώνεται ήδη μια εντυπωσιακή «αρμάδα» δεξαμενόπλοιων που εκτείνεται από τη Σιγκαπούρη μέχρι την Ερυθρά Θάλασσα, με τουλάχιστον 24 υπερδεξαμενόπλοια να κατευθύνονται προς το Γιάνμπου για να φορτώσουν σαουδαραβικό αργό. Πολλά από αυτά τα πλοία είχαν ναυλωθεί από τη Bahri ήδη πριν από το ξέσπασμα του πολέμου, όμως τώρα αλλάζουν πορεία και προορισμό, εντασσόμενα στο σχέδιο παράκαμψης των Στενών του Ορμούζ.
Σαουδική Αραβία: Ο «διάδρομος» Ερυθρά Θάλασσα – Στενά του Ορμούζ
Καθοριστικό εργαλείο της Ριάντ σε αυτήν τη μάχη με τον χρόνο είναι ο διακρατικός αγωγός που μεταφέρει έως 7 εκατ. βαρέλια την ημέρα από τα κοιτάσματα της Ανατολικής Σαουδικής Αραβίας προς τις εγκαταστάσεις της Ερυθράς Θάλασσας. Σύμφωνα με τον επικεφαλής της Saudi Aramco, ο αγωγός αναμένεται να λειτουργεί σε πλήρη δυναμικότητα μέσα σε λίγες ημέρες, επιτρέποντας στο βασίλειο να διοχετεύσει ένα μεγάλο μέρος –αλλά όχι το σύνολο– των συνήθων εξαγωγών του εκτός της ζώνης κινδύνου των Στενών του Ορμούζ.
Περί τα 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως από αυτή τη δυναμικότητα θα κατευθύνονται σε εγχώρια διυλιστήρια, αφήνοντας περίπου 5 εκατ. βαρέλια για εξαγωγή μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, ποσότητα που διασφαλίζει ένα κρίσιμο «μαξιλάρι» για την τροφοδοσία της διεθνούς αγοράς. Την ίδια στιγμή, η Σαουδική Αραβία έχει ήδη αρχίσει να περιορίζει την παραγωγή της, καθώς οι ροές που θα περνούσαν από τα Στενά του Ορμούζ εγκλωβίζονται στις δεξαμενές και στους τερματικούς, με τον κίνδυνο κορεσμού της αποθήκευσης να εντείνεται.
Στενά του Ορμούζ: Οι τιμές, τα ρεκόρ και το ρίσκο
Η κρίση στα Στενά του Ορμούζ έχει πυροδοτήσει έναν άνευ προηγουμένου πυρετό στα ναύλα των δεξαμενόπλοιων, με τη Bahri να κλείνει πλοία σε επίπεδα 450 μονάδων Worldscale – ναυλοδείκτης που αντιστοιχεί σε πάνω από 450.000 δολάρια την ημέρα. Πριν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, το «ταβάνι» του κλάδου δεν είχε ξεπεράσει τα 300.000 δολάρια ημερησίως, γεγονός που αναδεικνύει το μέγεθος της αναστάτωσης σε μια αγορά όπου οι χρόνοι, οι αποστάσεις και ο κίνδυνος ανατιμολογούνται από την αρχή.
Την ίδια ώρα, η πλήρης σχεδόν διακοπή των ροών από τα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με τις επιθέσεις σε ναυτιλιακούς στόχους και υποδομές στον Περσικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν, έχει επαναφέρει τα φαντάσματα προηγούμενων ενεργειακών σοκ, με τους traders να προεξοφλούν παρατεταμένη αστάθεια. Η Σαουδική Αραβία, μέσω της επιχείρησης παράκαμψης των Στενών του Ορμούζ, επιχειρεί να στείλει μήνυμα ότι μπορεί να διατηρήσει έναν βαθμό ελέγχου στις ροές του πετρελαίου, όμως το ρίσκο για την παγκόσμια οικονομία παραμένει ορατό όσο η πολεμική σύγκρουση με το Ιράν συνεχίζεται.
