Σε νέο διπλωματικό θρίλερ εξελίσσεται η προσπάθεια για συμφωνία ανάμεσα στο Ιράν και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς η ανταλλαγή μηνυμάτων για την επίτευξη ενός μνημονίου κατανόησης φέρεται να έχει διακοπεί τις τελευταίες ημέρες.
Σύμφωνα με το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Fars, που επικαλείται πηγή με γνώση του θέματος, οι επαφές ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον έχουν «παγώσει», την ώρα που η κατάσταση στον Λίβανο απειλεί να τινάξει στον αέρα τις συνομιλίες.
Το τελευταίο μήνυμα από την Τεχεράνη προς την Ουάσινγκτον φέρεται να ήταν «ένα σαφές μήνυμα για τον Λίβανο», χωρίς να έχουν δοθεί περισσότερες λεπτομέρειες.
Το «αγκάθι» του Λιβάνου
Ο Λίβανος φαίνεται να εξελίσσεται στο πιο κρίσιμο εμπόδιο για την πορεία των διαπραγματεύσεων.
Η Τεχεράνη συνδέει πλέον ανοιχτά την τύχη των επαφών με τις ΗΠΑ με τις ισραηλινές επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ, θεωρώντας ότι η συνέχιση των επιθέσεων υπονομεύει κάθε προσπάθεια για ευρύτερη αποκλιμάκωση.
Διεθνή μέσα μεταδίδουν ότι η ιρανική πλευρά επιδιώκει τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, ως βασική προϋπόθεση για να προχωρήσει μια προσωρινή συμφωνία.
Το σημείο αυτό είναι καθοριστικό, καθώς η Χεζμπολάχ αποτελεί στενό σύμμαχο του Ιράν και η ισραηλινή στρατιωτική πίεση στον νότιο Λίβανο επηρεάζει άμεσα το κλίμα των συνομιλιών.
Αντικρουόμενα μηνύματα από Τεχεράνη και Ουάσινγκτον
Η εικόνα παραμένει θολή, καθώς οι δύο πλευρές παρουσιάζουν διαφορετικές εκδοχές για την κατάσταση των διαπραγματεύσεων.
Από τη μία πλευρά, ιρανικές πηγές αναφέρουν ότι η διαπραγματευτική ομάδα της Τεχεράνης σταμάτησε την ανταλλαγή μηνυμάτων με τις ΗΠΑ, επικαλούμενη τις ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο και παραβιάσεις της εκεχειρίας.
Από την άλλη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε ότι οι συνομιλίες με το Ιράν «συνεχίζονται με ταχύ ρυθμό», αφήνοντας να εννοηθεί ότι εξακολουθεί να βλέπει πιθανότητα συμφωνίας.
Η αντίφαση αυτή τροφοδοτεί τη σύγχυση γύρω από την τύχη των διαπραγματεύσεων, οι οποίες εδώ και εβδομάδες χαρακτηρίζονται από παλινωδίες, διαρροές και δημόσιες δηλώσεις που συχνά αλληλοαναιρούνται.
Το μνημόνιο κατανόησης στο τραπέζι
Στο παρασκήνιο, οι δύο πλευρές φέρονται να συζητούν ένα προσωρινό μνημόνιο κατανόησης, το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως γέφυρα για τον τερματισμό του πολέμου και την έναρξη πιο λεπτομερών διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με διεθνή ρεπορτάζ, το σχέδιο θα μπορούσε να προβλέπει προσωρινή παύση των εχθροπραξιών, σταδιακή άρση περιορισμών και άνοιγμα νέου κύκλου συνομιλιών για ζητήματα όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, οι κυρώσεις και η ασφάλεια στις θαλάσσιες οδούς.
Ωστόσο, τίποτα δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί οριστικά. Αντιθέτως, η αβεβαιότητα αυξάνεται όσο συνεχίζονται οι επιθέσεις στον Λίβανο και όσο παραμένουν ανοιχτά τα μέτωπα ανάμεσα σε Ιράν, ΗΠΑ, Ισραήλ και Χεζμπολάχ.
Ο Τραμπ επιχειρεί αποκλιμάκωση με Ισραήλ και Χεζμπολάχ
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι Ισραήλ και Χεζμπολάχ συμφώνησαν να σταματήσουν τις επιθέσεις η μία πλευρά εναντίον της άλλης.
Η ανακοίνωση ήρθε λίγες ώρες μετά τις πληροφορίες για νέα ισραηλινά πλήγματα στα νότια προάστια της Βηρυτού, τα οποία προκάλεσαν έντονη ανησυχία στην Τεχεράνη.
Ωστόσο, η εικόνα στο πεδίο δεν επιβεβαιώνει πλήρη αποκλιμάκωση. Διεθνή μέσα αναφέρουν ότι επιθέσεις συνεχίστηκαν μετά την παρέμβαση Τραμπ, ενώ Ισραηλινοί αξιωματούχοι διαμηνύουν πως οι επιχειρήσεις στον νότιο Λίβανο θα συνεχιστούν εφόσον η Χεζμπολάχ δεν σταματήσει τις επιθέσεις.
Η συμφωνία που παραμένει στον αέρα
Η βασική δυσκολία είναι ότι η πιθανή συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν δεν αφορά πλέον μόνο τις δύο χώρες.
Στην πράξη, έχει μετατραπεί σε σύνθετη περιφερειακή εξίσωση, στην οποία εμπλέκονται το Ισραήλ, η Χεζμπολάχ, ο Λίβανος, οι θαλάσσιες οδοί στον Περσικό Κόλπο και η ευρύτερη ενεργειακή ασφάλεια.
Η Τεχεράνη φέρεται να ζητά τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, άρση οικονομικών πιέσεων και εγγυήσεις ότι η Ουάσινγκτον θα τηρήσει όσα συμφωνηθούν.
Η Ουάσινγκτον, από την πλευρά της, προσπαθεί να κρατήσει ανοιχτό το παράθυρο της διπλωματίας, ενώ ταυτόχρονα δέχεται πίεση να εμφανιστεί σκληρή απέναντι στο Ιράν και να προστατεύσει τα συμφέροντα των συμμάχων της στην περιοχή.
Κίνδυνος νέας ανάφλεξης
Η διακοπή των μηνυμάτων, ακόμη κι αν αποδειχθεί προσωρινή, δείχνει πόσο εύθραυστη είναι η διαπραγματευτική διαδικασία.
Οι επόμενες κινήσεις στον Λίβανο θα είναι καθοριστικές. Αν οι ισραηλινές επιχειρήσεις συνεχιστούν ή αν η Χεζμπολάχ απαντήσει με νέες επιθέσεις, η Τεχεράνη μπορεί να σκληρύνει ακόμη περισσότερο τη στάση της.
Αντίθετα, μια πραγματική αποκλιμάκωση στο μέτωπο Ισραήλ – Χεζμπολάχ θα μπορούσε να ανοίξει ξανά τον δρόμο για την ανταλλαγή μηνυμάτων ανάμεσα σε Ιράν και ΗΠΑ.
Προς το παρόν, το μόνο βέβαιο είναι ότι η διπλωματία κινείται πάνω σε τεντωμένο σχοινί. Η Τεχεράνη στέλνει μηνύματα δυσπιστίας, η Ουάσινγκτον επιμένει ότι οι συνομιλίες συνεχίζονται, και ο Λίβανος έχει μετατραπεί στο σημείο που μπορεί να κρίνει αν η συμφωνία θα προχωρήσει ή θα καταρρεύσει.
