Νέα τροπή παίρνει η εσωτερική κρίση στο CHP, καθώς ο πρώην πρωθυπουργός της Τουρκίας και πρόεδρος του Κόμματος του Μέλλοντος, Αχμέτ Νταβούτογλου, παρενέβη με τρόπο που ερμηνεύεται από τουρκικά μέσα ως έμμεση στήριξη προς τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου.
Μιλώντας στη συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας του Yeni Yol, ο Νταβούτογλου εξαπέλυσε διπλή επίθεση: από τη μία στην κυβέρνηση Ερντογάν, την οποία κατηγόρησε ότι επιχειρεί να διασπάσει και να αποδυναμώσει την αντιπολίτευση, και από την άλλη στη σημερινή ηγεσία του CHP, λέγοντας ότι η αξιωματική αντιπολίτευση δεν μπορεί να μιλά για «καθαρή πολιτική» αν δεν αντιμετωπίσει πρώτα τις σκιές διαφθοράς στους δήμους.
Η παρέμβασή του θεωρείται σημαντική, γιατί έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το CHP βρίσκεται σε ανοιχτή εσωτερική σύγκρουση, με το στρατόπεδο του Οζγκιούρ Οζέλ και εκείνο του Κιλιτσντάρογλου να συγκρούονται για την πολιτική νομιμοποίηση της ηγεσίας του κόμματος.
«Το CHP έχει ουσιαστικά χωριστεί στα δύο»
Ο Νταβούτογλου υποστήριξε ότι το μεγαλύτερο κόμμα της τουρκικής αντιπολίτευσης έχει πλέον «ουσιαστικά χωριστεί στα δύο», προειδοποιώντας μάλιστα ότι μπορεί να προκύψει και νέο κόμμα μέσα από αυτή τη διαδικασία.
Απευθυνόμενος στα δύο στρατόπεδα του CHP, ξεκαθάρισε ότι θεωρεί λανθασμένη την απόφαση περί «mutlak butlan», την οποία χαρακτήρισε πολιτική παρέμβαση στη λειτουργία του κόμματος. Την ίδια στιγμή, όμως, έστρεψε τα βέλη του και κατά της σημερινής ηγεσίας, υιοθετώντας μια κριτική που βρίσκεται κοντά στα επιχειρήματα του Κιλιτσντάρογλου.
Όπως είπε, οι δήμοι, συμπεριλαμβανομένων και των δήμων του CHP, έχουν «σχεδόν βουτήξει στη διαφθορά» και, αν αυτό δεν καθαριστεί, η αξιωματική αντιπολίτευση δεν μπορεί να εμφανίζεται ως δύναμη καθαρής πολιτικής.
Προειδοποίηση στον Ερντογάν με παράδειγμα τον Οζάλ
Ο πρώην πρωθυπουργός δεν περιορίστηκε στην κριτική προς το CHP. Έστειλε μήνυμα και προς την κυβέρνηση Ερντογάν, προειδοποιώντας την να μην επαναλάβει το ιστορικό λάθος του Τουργκούτ Οζάλ.
Υπενθύμισε ότι ο Οζάλ, το 1987, είχε ταχθεί υπέρ της διατήρησης των πολιτικών απαγορεύσεων για άλλους ηγέτες, σε μια προσπάθεια να παρατείνει την κυριαρχία του. Σύμφωνα με τον Νταβούτογλου, η απάντηση των πολιτών ήταν σκληρή, καθώς ο Οζάλ έχασε μεγάλο μέρος της πολιτικής του δύναμης στις δημοτικές εκλογές του 1989.
Το μήνυμά του προς την κυβέρνηση ήταν σαφές: μην προσπαθείτε να σπάσετε την αντιπολίτευση, μην κλέβετε βουλευτές, μην υπονομεύετε τα κόμματα που μπορούν να γίνουν εναλλακτική εξουσίας.
Η διαφθορά ως κοινό πρόβλημα
Ο Νταβούτογλου επιχείρησε να παρουσιάσει τη διαφθορά όχι ως πρόβλημα ενός κόμματος, αλλά ως ασθένεια ολόκληρου του πολιτικού συστήματος.
Επικαλέστηκε τη χαμηλή θέση της Τουρκίας στους δείκτες διαφάνειας και κάλεσε όλα τα κόμματα να σταματήσουν τη λογική του «οι δικοί μας είναι καλύτεροι από τους δικούς σας».
Με τον τρόπο αυτό επιτέθηκε τόσο στην κυβέρνηση όσο και στην αντιπολίτευση, υποστηρίζοντας ότι όσο οι πολίτες ανέχονται τη διαφθορά επειδή προέρχεται από το «δικό τους» πολιτικό στρατόπεδο, η Τουρκία δεν μπορεί να αλλάξει πραγματικά.
Αντίδραση για την καταγγελία περί «γυμνής έρευνας»
Ξεχωριστό σημείο στην ομιλία του ήταν η αναφορά στην υπόθεση της Φατός Πινάρ Τουρκέρ, γενικής διευθύντριας της Medya AŞ, η οποία έχει καταγγείλει ότι υπέστη «γυμνή έρευνα» κατά τη διάρκεια κράτησής της στο πλαίσιο της έρευνας για τον Μητροπολιτικό Δήμο Κωνσταντινούπολης.
Ο Νταβούτογλου αντέδρασε έντονα, λέγοντας ότι σε ζητήματα ανθρώπινης αξιοπρέπειας και γυναικείας αξιοπρέπειας δεν μπορεί κανείς να κρύβεται πίσω από τυπικές απαντήσεις περί «νομιμότητας» ή «κανονισμών».
Η παρέμβαση αυτή του επέτρεψε να εμφανιστεί ταυτόχρονα ως επικριτής της κυβέρνησης και ως υπερασπιστής θεμελιωδών δικαιωμάτων, σε μια περίοδο κατά την οποία η τουρκική αντιπολίτευση προσπαθεί να βρει ενιαία γλώσσα απέναντι στην εξουσία.
Το μήνυμα για την Ανατολική Μεσόγειο
Ο Νταβούτογλου έκανε και μια γεωπολιτική παρέμβαση με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα και την Κύπρο.
Αναφερόμενος στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν πρέπει να αφήσει κενό στην περιοχή, γιατί τότε, όπως είπε, «κάποιοι άλλοι θα το γεμίσουν».
Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρθηκε στο σχήμα 3+1, δηλαδή τη συνεργασία Ισραήλ, Ελλάδας, Κυπριακής Δημοκρατίας και Ηνωμένων Πολιτειών, παρουσιάζοντάς το ως προσπάθεια ελέγχου των ενεργειακών πόρων της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο πρώην πρωθυπουργός κάλεσε την Άγκυρα να κινηθεί με δική της περιφερειακή αρχιτεκτονική, μιλώντας για ανάγκη συγκρότησης ενός άξονα Τουρκίας, Ιορδανίας, Συρίας και Λιβάνου.
Γιατί έχει σημασία η παρέμβαση
Η παρέμβαση Νταβούτογλου έχει διπλή πολιτική ανάγνωση.
Στο εσωτερικό της αντιπολίτευσης, μοιάζει να ενισχύει το επιχείρημα του Κιλιτσντάρογλου ότι το CHP δεν μπορεί να αγνοεί τα ζητήματα διαφάνειας και πολιτικής ηθικής. Παράλληλα, όμως, ο Νταβούτογλου δεν ευθυγραμμίζεται πλήρως με κανένα στρατόπεδο, καθώς καταγγέλλει και τις δικαστικές ή πολιτικές παρεμβάσεις που, όπως λέει, στοχεύουν στη διάλυση της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Για τον Ερντογάν, το μήνυμα είναι επίσης αιχμηρό. Ο Νταβούτογλου τον προειδοποιεί ότι μια κυβέρνηση που επενδύει στη διάσπαση της αντιπολίτευσης μπορεί τελικά να πληρώσει πολιτικό κόστος.
Η Τουρκία μπαίνει έτσι σε μια νέα φάση πολιτικής ρευστότητας, με το CHP να δοκιμάζεται εσωτερικά, την κυβέρνηση να κατηγορείται ότι επιχειρεί να εκμεταλλευτεί το χάος και τον Νταβούτογλου να διεκδικεί ρόλο κριτή ανάμεσα στα δύο στρατόπεδα.
