Σε βαθιά πολιτική κρίση βρίσκεται το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP), το μεγαλύτερο κόμμα της τουρκικής αντιπολίτευσης, καθώς η σύγκρουση ανάμεσα στον Οζγκιούρ Οζέλ και τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου εξελίσσεται πλέον σε ανοιχτή μάχη εξουσίας.
Το κόμμα του Μουσταφά Κεμάλ, που φιλοδοξεί να αποτελέσει την κύρια εναλλακτική απέναντι στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, εμφανίζεται τις τελευταίες ώρες με δύο ανταγωνιστικά κέντρα ισχύος. Από τη μία πλευρά βρίσκεται ο Οζέλ, ο οποίος επιμένει ότι παραμένει ο νόμιμος και πολιτικά κυρίαρχος πρόεδρος του CHP. Από την άλλη, ο Κιλιτσντάρογλου επιχειρεί να επανέλθει στο προσκήνιο, παρουσιάζοντας τον εαυτό του ως εγγυητή της κομματικής τάξης και της «κάθαρσης».
Το πιο πρόσφατο επεισόδιο της εσωκομματικής σύγκρουσης εκτυλίχθηκε γύρω από το ποιος θα μιλούσε στην κοινοβουλευτική ομάδα του CHP. Ο Οζγκιούρ Οζέλ ανέβηκε τελικά στο βήμα της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, δείχνοντας ότι εξακολουθεί να ελέγχει τον βασικό κοινοβουλευτικό μηχανισμό του κόμματος.
Ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ο οποίος αρχικά εμφανιζόταν έτοιμος να μιλήσει στην ίδια συνεδρίαση, έκανε πίσω και μετέφερε τη δική του τοποθέτηση στα κεντρικά γραφεία του CHP. Η αντιπολιτευόμενη Sözcü παρουσίασε την κίνηση ως «υποχώρηση Κιλιτσντάρογλου», σημειώνοντας ότι η αλλαγή σχεδίου ήρθε μετά την ένταση που δημιουργήθηκε έξω από τη Βουλή.
Ακόμη πιο δραματική εικόνα έδωσαν τα φιλοκυβερνητικά μέσα. Η Yeni Şafak έγραψε ότι το προαύλιο της Βουλής «μετατράπηκε σε πεδίο μάχης», κάνοντας λόγο για ένταση ανάμεσα σε υποστηρικτές των δύο πλευρών, κλειστές εισόδους και αυξημένα μέτρα ασφαλείας.
Η σύγκρουση δεν αφορά απλώς το ποιος θα μιλήσει πρώτος ή ποιος θα εμφανιστεί μπροστά στις κάμερες. Αφορά το ποιος νομιμοποιείται να εκπροσωπεί το CHP, ποιος ελέγχει την κοινοβουλευτική ομάδα και ποιος μπορεί να ηγηθεί της αντιπολίτευσης απέναντι στον Ερντογάν.
Ο Οζέλ, στην ομιλία του, επιχείρησε να εμφανιστεί ως ο ηγέτης που δεν επιτρέπει την «παράδοση» του κόμματος. Μίλησε για αντίσταση απέναντι σε απόπειρα παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις του CHP και κατηγόρησε τη λεγόμενη «AK Parti yargısı», δηλαδή τη Δικαιοσύνη που, σύμφωνα με τον ίδιο, λειτουργεί υπέρ του κυβερνώντος AKP.
Με αυτή τη γραμμή, ο Οζέλ προσπαθεί να μετατρέψει την εσωκομματική κρίση σε ευρύτερο πολιτικό ζήτημα. Δεν την παρουσιάζει ως απλή διαμάχη κορυφής, αλλά ως απόπειρα αποδυνάμωσης της τουρκικής αντιπολίτευσης μέσω δικαστικών και πολιτικών πιέσεων.
Παράλληλα, ζήτησε τη διεξαγωγή συνεδρίου έως τις 26 Ιουλίου, προειδοποιώντας ότι κάθε καθυστέρηση μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ζημιά στο CHP και συνολικά στο αντιπολιτευτικό μέτωπο. Η ημερομηνία αυτή αποκτά πλέον κομβική σημασία, καθώς μπορεί να κρίνει εάν το κόμμα θα καταφέρει να ξεκαθαρίσει γρήγορα το ζήτημα της ηγεσίας ή θα βυθιστεί σε παρατεταμένη εσωστρέφεια.
Από την άλλη πλευρά, ο Κιλιτσντάρογλου προσπάθησε να εμφανιστεί ως παράγοντας ηρεμίας και εσωκομματικής εξυγίανσης. Μιλώντας στα κεντρικά γραφεία του CHP, ανέφερε ότι κάνει «τα πάντα» για το κόμμα και ότι δεν πρόκειται να ντροπιάσει όσους τον στηρίζουν.
Ο πρώην πρόεδρος του CHP απάντησε και στις σκιές γύρω από τις εσωκομματικές διαδικασίες, τονίζοντας ότι στα συνέδρια του κόμματος «δεν υπάρχει χρήμα, όφελος και συναλλαγή». Η φράση αυτή δεν ήταν τυχαία. Στόχος του ήταν να αποκρούσει τις καταγγελίες περί αδιαφάνειας, παρασκηνίου και πιθανών συναλλαγών, που βρίσκονται στον πυρήνα της σημερινής κρίσης.
Την ίδια ώρα, στο πολιτικό κάδρο μπήκε δυνατά και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ο Τούρκος πρόεδρος, μιλώντας στην κοινοβουλευτική ομάδα του AKP, αξιοποίησε την κρίση στο CHP για να εξαπολύσει επίθεση στην αντιπολίτευση.
Ο Ερντογάν είπε ότι όσοι «έριξαν το κόμμα του Μουσταφά Κεμάλ στα τραπέζια των pavyon» είναι οι ίδιοι οι άνθρωποι του CHP. Τα pavyon στην Τουρκία είναι νυχτερινά κέντρα λαϊκής διασκέδασης, συχνά συνδεδεμένα στη δημόσια εικόνα με αλκοόλ, χορεύτριες, «κονσομασιόν» και παρασκηνιακές συναλλαγές. Με αυτή τη σκληρή αναφορά, επιχείρησε να παρουσιάσει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης ως έναν μηχανισμό βυθισμένο σε εσωτερικές ίντριγκες, καταγγελίες και αγώνα για καρέκλες.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι ίδιοι οι CHPικοί έκαναν το συνέδριο, οι ίδιοι μίλησαν για «σκιές» στη διαδικασία και οι ίδιοι προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη. Με αυτόν τον τρόπο, ο Ερντογάν προσπάθησε να απομακρύνει κάθε υποψία εμπλοκής του κυβερνώντος κόμματος και να εμφανίσει την κρίση ως αποκλειστικά εσωτερικό πρόβλημα της αντιπολίτευσης.
Ο Τούρκος πρόεδρος δήλωσε επίσης ότι το AKP δεν πρόκειται να γίνει μέρος του «πολέμου για καρέκλες και αίθουσες» και ότι δεν έχει σημασία για τον ίδιο ποιος κάθεται στην καρέκλα του προέδρου του CHP.
Η παρέμβασή του, ωστόσο, έχει ξεκάθαρη πολιτική στόχευση. Όσο το CHP εμφανίζεται διχασμένο ανάμεσα στον Οζέλ και τον Κιλιτσντάρογλου, ο Ερντογάν επιχειρεί να παρουσιαστεί ως ο σταθερός πόλος απέναντι σε μια αντιπολίτευση που αδυνατεί να διαχειριστεί τα εσωτερικά της.
Το πρόβλημα για το CHP είναι ότι η κρίση δεν περιορίζεται στο εσωτερικό του κόμματος. Πλήττει συνολικά την εικόνα της τουρκικής αντιπολίτευσης, σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία αντιμετωπίζει οικονομική πίεση, κοινωνική δυσαρέσκεια και σοβαρές γεωπολιτικές προκλήσεις.
Αντί να πιέζει την κυβέρνηση Ερντογάν, το CHP εμφανίζεται να αναλώνεται σε μάχη νομιμοποίησης, μηχανισμών και ηγεσίας. Αυτό ακριβώς αξιοποιούν τα φιλοκυβερνητικά μέσα, τα οποία παρουσιάζουν την εικόνα ενός κόμματος σε αποσύνθεση, ανίκανου να λειτουργήσει ως αξιόπιστη εναλλακτική εξουσίας.
Η αντιπολιτευόμενη πλευρά, αντίθετα, επιχειρεί να παρουσιάσει την υπόθεση ως αποτέλεσμα δικαστικής και πολιτικής παρέμβασης με στόχο την αποδυνάμωση του CHP. Η σύγκρουση, επομένως, δεν είναι μόνο οργανωτική. Είναι και βαθιά πολιτική.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν το κόμμα θα καταφέρει να φτάσει σε συνέδριο με τρόπο που να αποκαταστήσει τη νομιμοποίηση της ηγεσίας ή εάν η αντιπαράθεση Οζέλ – Κιλιτσντάρογλου θα οδηγήσει σε μόνιμη ρωγμή.
Προς το παρόν, η εικόνα είναι βαριά για το CHP: δύο ηγετικά κέντρα, δύο διαφορετικές αφηγήσεις και ένα κόμμα που δείχνει να κινείται στα όρια της διάσπασης.
Και όσο η τουρκική αντιπολίτευση βυθίζεται στην εσωστρέφεια, ο Ερντογάν παρακολουθεί, σχολιάζει και μετατρέπει την κρίση των αντιπάλων του σε πολιτικό πλεονέκτημα για το AKP.
