Σε μια από τις πιο κρίσιμες εβδομάδες της πρόσφατης ιστορίας του μπαίνει το CHP, καθώς η εσωτερική σύγκρουση ανάμεσα στο στρατόπεδο του Οζγκιούρ Οζέλ και εκείνο του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου μεταφέρεται πλέον από τα κομματικά γραφεία στην τουρκική Βουλή.
Ο τουρκικός Τύπος περιγράφει την κατάσταση ως πολιτικό σκάκι υψηλού ρίσκου, με κάθε πλευρά να επιχειρεί να εξασφαλίσει θεσμικό πλεονέκτημα, να ελέγξει την κοινοβουλευτική ομάδα και να διαμορφώσει τους όρους της επόμενης ημέρας στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Στο βάθος, όμως, η κρίση δεν αφορά μόνο την ηγεσία. Αφορά την ίδια την εικόνα του CHP απέναντι στην τουρκική κοινωνία, σε μια στιγμή που φιλοκυβερνητικά μέσα επιχειρούν να συνδέσουν τη νέα φάση του κόμματος με φακέλους διαφθοράς, άρσης ασυλίας και εσωτερικής «κάθαρσης».
Κρίσιμη Τρίτη στη Βουλή
Το μεγάλο τεστ είναι η συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας του CHP.
Σύμφωνα με τουρκικά δημοσιεύματα, ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ο οποίος επανήλθε στο προσκήνιο μετά τη δικαστική απόφαση περί ακυρότητας των εσωκομματικών διαδικασιών, έστειλε μήνυμα στους βουλευτές ότι η ημερομηνία, η ατζέντα και ο τόπος της συνεδρίασης θα καθοριστούν από τον ίδιο.
Από την άλλη πλευρά, το στρατόπεδο Οζέλ απαντά ότι, βάσει του εσωτερικού κανονισμού, την ευθύνη για τη συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας δεν την έχει ο πρώην ή ο νυν πρόεδρος του κόμματος προσωπικά, αλλά τα αρμόδια όργανα της κοινοβουλευτικής ομάδας.
Ο Οζγκιούρ Οζέλ εμφανίζεται αποφασισμένος να προχωρήσει σε ευρεία συνεδρίαση, στέλνοντας μήνυμα ότι δεν κάνει πίσω.
Το σενάριο με τις «κλειδωμένες πόρτες»
Στα τουρκικά πολιτικά παρασκήνια συζητείται ακόμη και το ενδεχόμενο να υπάρξει μπλόκο στην αίθουσα της κοινοβουλευτικής ομάδας.
Η Sözcü μετέδωσε ότι, αν η συνεδρίαση παρεμποδιστεί ή αν η αίθουσα βρεθεί κλειδωμένη, βουλευτές και στελέχη του κόμματος θα μπορούσαν να πραγματοποιήσουν τη συνεδρίαση ακόμη και στον κήπο της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης.
Το σενάριο αυτό, ανεξάρτητα από το αν τελικά υλοποιηθεί, δείχνει το βάθος της κρίσης. Το CHP δεν βρίσκεται απλώς σε εσωτερική διαφωνία. Βρίσκεται μπροστά σε μια θεσμική σύγκρουση για το ποιος ελέγχει το κόμμα, την κοινοβουλευτική του παρουσία και την πολιτική του νομιμοποίηση.
Οζέλ εναντίον Κιλιτσντάρογλου
Η αντιπαράθεση έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας προσωπικής πολιτικής κόντρας.
Ο Οζγκιούρ Οζέλ στηρίζεται στην κοινοβουλευτική ομάδα και επιχειρεί να κρατήσει ενεργό το πολιτικό κέντρο του κόμματος στη Βουλή. Παράλληλα, το στρατόπεδό του κινείται προς έκτακτο συνέδριο, ως απάντηση στην αμφισβήτηση της ηγεσίας του.
Αντίθετα, ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου επιχειρεί να αξιοποιήσει τη δικαστική εξέλιξη και να εμφανιστεί ως ο νόμιμος εκφραστής της κομματικής συνέχειας.
Στην πράξη, το CHP έχει δύο κέντρα βάρους: ένα πολιτικό, γύρω από τον Οζέλ, και ένα θεσμικό-δικαστικό, γύρω από τον Κιλιτσντάρογλου.
Αποστάσεις από στελέχη που στήριζαν Κιλιτσντάρογλου
Την ίδια ώρα, δημοσιεύματα της Sözcü αναφέρουν ότι πρόσωπα που είχαν κινηθεί κοντά στον Κιλιτσντάρογλου αρχίζουν να κρατούν αποστάσεις ή να σιωπούν.
Μετά την εκδήλωση που πραγματοποίησε ο Κιλιτσντάρογλου στα κεντρικά του CHP, αρκετά στελέχη που αναμενόταν να στηρίξουν δημόσια την κίνησή του δεν εμφανίστηκαν με καθαρή στάση.
Σύμφωνα με τα ίδια ρεπορτάζ, από τους βουλευτές που αρχικά είχαν δείξει στήριξη, κάποιοι απέσυραν τη θέση τους, ενώ άλλοι επέλεξαν τη σιωπή.
Η εικόνα αυτή ερμηνεύεται στην Άγκυρα ως πιθανή ένδειξη υποχώρησης της εσωκομματικής δυναμικής του Κιλιτσντάρογλου.
Περιορισμένη στήριξη από δημάρχους και οργανώσεις – Ο Μανσούρ Γιαβάς στο κάδρο
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε και η περιορισμένη παρουσία αυτοδιοικητικών στελεχών στο πλευρό του Κιλιτσντάρογλου.
Τουρκικά ρεπορτάζ αναφέρουν ότι από τους εκατοντάδες εκλεγμένους δημάρχους του CHP, μόλις λίγοι εμφανίστηκαν σε σχετικές κομματικές κινήσεις του πρώην προέδρου.
Ανάλογα περιορισμένη φέρεται να είναι και η στήριξη από οργανώσεις σε επίπεδο επαρχιών.
Αυτό έχει σημασία γιατί το CHP μετά τις δημοτικές εκλογές απέκτησε ισχυρή αυτοδιοικητική βάση. Αν οι δήμαρχοι και οι τοπικές οργανώσεις κινηθούν μαζικά προς τον Οζέλ, ο Κιλιτσντάρογλου θα δυσκολευτεί να μετατρέψει τη δικαστική του επιστροφή σε πραγματικό πολιτικό έλεγχο.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο τουρκικός Τύπος βάζει στο κάδρο και τον Μανσούρ Γιαβάς, τον δήμαρχο της Άγκυρας και ένα από τα πιο ισχυρά πρόσωπα της αντιπολίτευσης.
Τα δημοσιεύματα που αναφέρονται στο κλίμα στους δρόμους της Άγκυρας και στον ρόλο του Γιαβάς δείχνουν ότι η κρίση στο CHP δεν περιορίζεται στο δίπολο Οζέλ – Κιλιτσντάρογλου.
Ο Γιαβάς παραμένει πολιτικό κεφάλαιο για την αντιπολίτευση, καθώς διαθέτει αυτοδιοικητική ισχύ, ευρύτερη απήχηση και εικόνα που ξεπερνά τα στενά κομματικά όρια.
Σε περίπτωση βαθύτερης διάσπασης ή νέας εσωκομματικής αναμέτρησης, η στάση του μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Η φιλοκυβερνητική ανάγνωση: «Πρώτο τεστ οι φάκελοι διαφθοράς»
Την ίδια ώρα, η Sabah και άλλα φιλοκυβερνητικά μέσα επιχειρούν να μεταφέρουν τη συζήτηση από τη θεσμική σύγκρουση στο ζήτημα της διαφθοράς. Τα δημοσιεύματα παρουσιάζουν ως «πρώτο τεστ» της νέας κατάστασης στο CHP το πώς θα χειριστεί το κόμμα φακέλους, δικογραφίες και αιτήματα άρσης ασυλίας που αφορούν στελέχη του.
Το αφήγημα είναι σαφές: αν ο Κιλιτσντάρογλου επιστρέφει με σύνθημα την «κάθαρση» και την «ηθική επανεκκίνηση», τότε θα πρέπει να αποδείξει στην πράξη ότι είναι έτοιμος να ανοίξει εσωτερικά μέτωπα.
Τα φιλοκυβερνητικά δημοσιεύματα χρησιμοποιούν ιδιαίτερα επιθετική γλώσσα για την περίοδο Οζέλ και για πρόσωπα που συνδέονται με την προηγούμενη εσωκομματική αλλαγή. Γίνεται λόγος για «φακέλους δωροδοκίας», «ύποπτες υποθέσεις», «παρατυπίες» και «ανάγκη εκκαθάρισης», ενώ στο στόχαστρο μπαίνουν ονόματα βουλευτών και στελεχών που συνδέονται με δήμους και υποθέσεις οικονομικής διαχείρισης.
Η διατύπωση αυτή δεν είναι ουδέτερη. Εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια του φιλοκυβερνητικού Τύπου να παρουσιάσει το CHP όχι απλώς ως διχασμένο, αλλά και ως πολιτικά και ηθικά τραυματισμένο.
Η «σκακιστική εβδομάδα» του CHP
Η Hürriyet περιγράφει την εβδομάδα ως «σκακιστική» για το CHP. Κάθε κίνηση έχει σημασία: ποιος θα ελέγξει την κοινοβουλευτική ομάδα, ποιος θα εμφανιστεί στη συνεδρίαση, ποιος θα συγκεντρώσει υπογραφές για συνέδριο, ποιοι θα μείνουν σιωπηλοί και ποιοι θα πάρουν θέση. Το ζήτημα δεν είναι μόνο ποιος θα έχει τον τίτλο του αρχηγού. Είναι ποιος θα καταφέρει να πείσει ότι ελέγχει το κόμμα στην πράξη.
Αν η σύγκρουση δεν αποκλιμακωθεί, το CHP μπορεί να βρεθεί μπροστά σε βαθύτερο θεσμικό χάος. Υπάρχει κίνδυνος παράλληλων συνεδριάσεων, αντικρουόμενων αποφάσεων, διπλών κέντρων εξουσίας και συνεχών προσφυγών σε δικαστήρια και κομματικά όργανα.
Για ένα κόμμα που φιλοδοξεί να κυβερνήσει την Τουρκία, μια τέτοια εικόνα μπορεί να αποδειχθεί πολιτικά καταστροφική. Η κυβέρνηση Ερντογάν δεν χρειάζεται καν να παρέμβει άμεσα. Αρκεί να αφήσει την αντιπολίτευση να φθείρεται από τη δική της εσωτερική σύγκρουση.
Το ερώτημα πλέον είναι αν το CHP θα βρει γρήγορα έναν θεσμικό δρόμο εξόδου ή αν θα βυθιστεί ακόμη περισσότερο σε μια κρίση αρχηγίας, νομιμοποίησης και εσωτερικής εμπιστοσύνης. Η κρίσιμη συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής ομάδας, η στάση των βουλευτών, ο ρόλος των δημάρχων και η πίεση των φιλοκυβερνητικών μέσων θα δείξουν προς ποια κατεύθυνση πηγαίνουν τα πράγματα.
Προς το παρόν, η εικόνα είναι μία: το CHP βρίσκεται σε πολιτικό ναρκοπέδιο. Και κάθε κίνηση, από εδώ και πέρα, μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
