Η Τεχεράνη δεν έχει λάβει ακόμη τελική απόφαση για τη συμφωνία-πλαίσιο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, παρά τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ και του Πακιστανού πρωθυπουργού Σεχμπάζ Σαρίφ ότι η υπογραφή μπορεί να γίνει σήμερα.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Fars, το οποίο επικαλείται ενημερωμένη πηγή, συνεχίζεται η εξέταση πολιτικών, νομικών και τεχνικών ζητημάτων από εμπειρογνώμονες και αξιωματούχους που εμπλέκονται στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Την ίδια ώρα, διαπραγματευτές από το Κατάρ μετέβησαν το πρωί στην Τεχεράνη, στο πλαίσιο των προσπαθειών για οριστικοποίηση συμφωνίας με στόχο τον τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν.
Η Τεχεράνη κρατά αποστάσεις από το χρονοδιάγραμμα Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η συμφωνία με το Ιράν έχει προγραμματιστεί να υπογραφεί σήμερα, ημέρα των 80ών γενεθλίων του.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε ότι μόλις υπογραφεί η συμφωνία, τα Στενά του Ορμούζ θα είναι «ανοιχτά σε όλους», προσθέτοντας ότι οι Ιρανοί «δεν θέλουν πλέον πυρηνικό όπλο».
Η ιρανική πλευρά, ωστόσο, δεν επιβεβαιώνει το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Η διπλωματία της Τεχεράνης κάνει λόγο για πιθανή συμφωνία «τις επόμενες ημέρες», αλλά όχι κατ’ ανάγκη σήμερα.
Η απόκλιση αυτή δείχνει ότι, παρά την πρόοδο στις επαφές, η τελική υπογραφή παραμένει αβέβαιη.
Ρόλος-κλειδί για Κατάρ και Πακιστάν
Η παρουσία διαπραγματευτών από το Κατάρ στην Τεχεράνη θεωρείται σημαντική, καθώς η Ντόχα έχει εμπλακεί στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης και διαμεσολάβησης.
Παράλληλα, το Πακιστάν εμφανίζεται επίσης να έχει ρόλο στη διαδικασία. Ο πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ ανέφερε ότι αναμένει την «οριστικοποίηση» της συμφωνίας μέσα στις επόμενες 24 ώρες και έκανε λόγο για προετοιμασία «ηλεκτρονικής υπογραφής», πριν ακολουθήσουν τεχνικές συνομιλίες την επόμενη εβδομάδα.
Δεν έχει διευκρινιστεί, πάντως, τι ακριβώς θα σημαίνει η ηλεκτρονική υπογραφή και ποια σημεία του πλαισίου θα θεωρηθούν δεσμευτικά από τις δύο πλευρές.
Αποκλίσεις στους όρους της συμφωνίας
Οι πληροφορίες που διαρρέουν από τις δύο πλευρές συνεχίζουν να παρουσιάζουν διαφορές.
Για την Ουάσινγκτον, βασική προτεραιότητα είναι το άνοιγμα του Ορμούζ, η αποκλιμάκωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων και η δέσμευση της Τεχεράνης για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Για το Ιράν, στο επίκεντρο βρίσκονται η άρση πιέσεων, η αποδέσμευση κεφαλαίων και οι εγγυήσεις ότι δεν θα συνεχιστεί η στρατιωτική και οικονομική ασφυξία.
Το υπό διαμόρφωση πλαίσιο φαίνεται πως θα ανοίξει τον δρόμο για τεχνικές διαπραγματεύσεις, χωρίς να επιλύει άμεσα όλα τα κρίσιμα ζητήματα.
Αντιδράσεις στο εσωτερικό του Ιράν
Η πιθανή συμφωνία προκαλεί ήδη αντιδράσεις στο εσωτερικό της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Ιρανικά μέσα μετέδωσαν βίντεο στο οποίο εμφανίζονται διαδηλωτές να φωνάζουν συνθήματα κατά του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, εκφράζοντας δυσαρέσκεια για τις παραχωρήσεις που φέρεται να εξετάζει η Τεχεράνη.
Οι αντιδράσεις αυτές δείχνουν ότι η ιρανική ηγεσία δεν έχει να αντιμετωπίσει μόνο τις απαιτήσεις των ΗΠΑ, αλλά και την πίεση σκληροπυρηνικών κύκλων στο εσωτερικό.
Επικοινωνία Τραμπ – Στάρμερ
Στο διπλωματικό παρασκήνιο εντάσσεται και η τηλεφωνική επικοινωνία του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ.
Ο Στάρμερ εξέφρασε τη στήριξή του στις προσπάθειες για τερματισμό της σύγκρουσης με το Ιράν και τόνισε ότι οποιαδήποτε συμφωνία θα πρέπει να οδηγήσει σε βιώσιμη ειρήνη.
Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν επίσης ότι πρέπει να αποκατασταθεί η ελευθερία ναυσιπλοΐας, ώστε να περιοριστεί ο διεθνής οικονομικός αντίκτυπος από την κρίση.
Συμφωνία κοντά, αλλά όχι τελειωμένη
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι αυτή μιας συμφωνίας που βρίσκεται κοντά, αλλά δεν έχει ακόμη «κλειδώσει».
Η Ουάσινγκτον και το Ισλαμαμπάντ εμφανίζονται να πιέζουν για άμεση υπογραφή, όμως η Τεχεράνη επιμένει ότι συνεχίζεται η εξέταση κρίσιμων ζητημάτων.
Το αν η συμφωνία θα υπογραφεί σήμερα ή θα μετατεθεί για τις επόμενες ημέρες θα εξαρτηθεί από το αν οι τεχνικές και πολιτικές εκκρεμότητες μπορούν να κλείσουν χωρίς να προκαλέσουν νέα εσωτερική κρίση στο Ιράν.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι το Ορμούζ, το πυρηνικό πρόγραμμα και οι εγγυήσεις εφαρμογής παραμένουν τα τρία μεγάλα σημεία που θα κρίνουν την τελική έκβαση της διαπραγμάτευσης.
