Ο Πέτερ Μάγιαρ αναδεικνύεται σε νέο, κεντρικό παίκτη της ευρωπαϊκής πολιτικής σκηνής, όμως οι προσδοκίες για μια θεαματική στροφή της Ουγγαρίας εντός ΕΕ χρειάζονται «πολλή υπομονή», όπως προειδοποιεί ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ. Η ήττα του Βίκτορ Ορμπαν και η εκλογική νίκη του Πέτερ Μάγιαρ σηματοδοτούν μια «μαζική αλλαγή» για τη Βουδαπέστη και τις Βρυξέλλες, χωρίς όμως να αναιρούν το βαθιά συντηρητικό υπόβαθρο της ουγγρικής κοινωνίας ούτε να εγγυώνται πλήρη ευθυγράμμιση με τον «προοδευτικό» ευρωπαϊκό πυρήνα.
Ο Τουσκ, μιλώντας στη Financial Times, υπογραμμίζει ότι ο Μάγιαρ φέρνει νέα προσέγγιση στην ΕΕ, στη σχέση με τη Ρωσία, στη διαφθορά, στο κράτος δικαίου και στην ελευθερία του Τύπου, στέλνοντας μήνυμα αλλαγής σε σχέση με την εποχή Ορμπαν. Προειδοποιεί όμως τους Ευρωπαίους ηγέτες να είναι «πολύ υπομονετικοί» και «επιφυλακτικοί», τονίζοντας ότι δεν πρόκειται για μια απλή σύγκρουση «προοδευτικών» έναντι «ακροδεξιάς», όπως ίσως φαντασιώνονται ορισμένοι στις Βρυξέλλες. Ο ίδιος σημειώνει ότι ο Μάγιαρ μπορεί να απογοητεύσει ένα μέρος της σοσιαλιστικής και πιο προοδευτικής πτέρυγας, που περιμένει από τη Βουδαπέστη μια απότομη στροφή σε ζητήματα όπως τα κοινωνικά δικαιώματα ή η πολιτισμική ατζέντα.
Παρά τη θεαματική αλλαγή ηγεσίας, ο Τουσκ θυμίζει ότι η Ουγγαρία παραμένει πιο συντηρητική από πολλές άλλες χώρες της ΕΕ, κάτι που επηρεάζει άμεσα τα περιθώρια κινήσεων του Μάγιαρ. Οι Ούγγροι είναι πιο σκεπτικοί απέναντι στην Ουκρανία σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ δεν αναμένεται ξαφνική στροφή σε ζητήματα μετανάστευσης, κλίματος ή θεμάτων που άπτονται της θρησκείας και της εθνικής κληρονομιάς. Σε αυτό το πλαίσιο, η άνοδος του Μάγιαρ μοιάζει περισσότερο με προσπάθεια «επαναπροσέγγισης» με την ΕΕ παρά με πλήρη ρήξη με το συντηρητικό DNA της ουγγρικής κοινωνίας που διαμόρφωσε επί χρόνια ο Ορμπαν.
Μάγιαρ και ΕΕ: τέλους εποχής για το «βέτο Ορμπαν»;
Η αλλαγή σκυτάλης στην Ουγγαρία έχει ήδη χειροπιαστά αποτελέσματα, καθώς η ήττα Ορμπαν άνοιξε τον δρόμο για την έγκριση δανείου 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία και του 20ού πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας, που η Βουδαπέστη μπλόκαρε επί μήνες. Ο Τουσκ υπογραμμίζει ότι η νίκη του Μάγιαρ φέρνει «τεράστια αλλαγή» στην προσέγγιση της Ουγγαρίας απέναντι στην ΕΕ, στη Ρωσία και στο κίνημα MAGA του Ντόναλντ Τραμπ, δείχνοντας ότι η νέα κυβέρνηση είναι έτοιμη να απομακρυνθεί από την ανοιχτά συγκρουσιακή γραμμή Ορμπαν.
Παράλληλα, ο Πολωνός πρωθυπουργός σημειώνει ότι, με τον Ορμπαν εκτός σκηνής, άλλα κράτη‑μέλη δεν θα μπορούν πλέον να «κρύβονται» πίσω από το ουγγρικό βέτο για να καθυστερούν τη διεύρυνση της Ένωσης προς Ουκρανία, Μολδαβία και άλλες χώρες. Προσθέτει όμως ότι, παρότι σχεδόν όλοι οι ηγέτες δηλώνουν υπέρ της διεύρυνσης για γεωπολιτικούς και ηθικούς λόγους, η διαδικασία είναι πολύ πιο σύνθετη από ό,τι φαίνεται στη δημόσια ρητορική. Έτσι, ο Μάγιαρ καλείται ταυτόχρονα να «ξεμπλοκάρει» κρίσιμα ευρωπαϊκά μέτωπα και να διαχειριστεί τις εσωτερικές αντιστάσεις σε μια κοινωνία που δεν έγινε ξαφνικά φιλοευρωπαϊκή από τη μια μέρα στην άλλη.
Μάγιαρ, Ουκρανία και το συντηρητικό ακροατήριο
Στο ουκρανικό, ο Τουσκ επισημαίνει ότι η νέα ουγγρική ηγεσία θα κινηθεί σε ένα περιβάλλον όπου η κοινή γνώμη της χώρας παραμένει επιφυλακτική απέναντι στην Κίεβο και στις θυσίες που απαιτεί ένας μακρύς πόλεμος φθοράς. Ο Μάγιαρ αναμένεται να δείξει μεγαλύτερη διάθεση συνεργασίας με τους εταίρους της ΕΕ, χωρίς όμως να ανατρέψει ριζικά τις ευαισθησίες του εκλογικού του ακροατηρίου σε θέματα ασφαλείας, μετανάστευσης ή πολιτισμικής ταυτότητας.
Ταυτόχρονα, η στροφή της Βουδαπέστης πιθανότατα θα επηρεάσει τη στάση της απέναντι στη ρωσική επιρροή, τη διαφθορά και το κράτος δικαίου, τομείς στους οποίους ο Τουσκ βλέπει ήδη μια καθαρή διαφοροποίηση του Μάγιαρ από τον Ορμπαν. Ωστόσο, ο Πολωνός ηγέτης επιμένει ότι η ΕΕ πρέπει να «καταλάβει την ουγγρική κατάσταση» και να αποφύγει τις αυταπάτες, αναγνωρίζοντας ότι ο δρόμος για μια πλήρως ευθυγραμμισμένη Ουγγαρία θα είναι μακρύς, σύνθετος και γεμάτος πολιτικές ισορροπίες.
