Το Ιράν φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο να επιτρέψει την ελεύθερη διέλευση πλοίων από την πλευρά του Ομάν στα Στενά του Ορμούζ, χωρίς τον κίνδυνο επιθέσεων, στο πλαίσιο προτάσεων που έχει καταθέσει στις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με πηγήτου Reuters που έχει ενημερωθεί από την Τεχεράνη, μια τέτοια κίνηση προϋποθέτει την επίτευξη συμφωνίας που θα αποτρέψει την αναζωπύρωση της σύγκρουσης.

Ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα αναστάτωση στις παγκόσμιες προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου, εξαιτίας της παρεμπόδισης της ναυσιπλοΐας σε αυτό το στρατηγικής σημασίας πέρασμα, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Από την έναρξη των εχθροπραξιών στις 28 Φεβρουαρίου, εκατοντάδες δεξαμενόπλοια και άλλα σκάφη, μαζί με περίπου 20.000 ναυτικούς, έχουν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο. Στις 8 Απριλίου τέθηκε σε ισχύ δίμηνη εκεχειρία, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Τετάρτη ότι ο πόλεμος πλησιάζει στο τέλος του. Ωστόσο, ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ παραμένει κομβικό ζήτημα στις συνομιλίες.

Η ίδια πηγή, που θέλησε να διατηρήσει την ανωνυμία της λόγω της ευαισθησίας του θέματος, ανέφερε ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να επιτρέψει τη διέλευση πλοίων από τα ύδατα του Ομάν, στην άλλη πλευρά του στενού, χωρίς παρεμβάσεις. Δεν διευκρινίστηκε, ωστόσο, αν το Ιράν είναι διατεθειμένο να απομακρύνει τυχόν νάρκες από την περιοχή ή αν η ελεύθερη διέλευση θα ισχύει για όλα τα πλοία, ακόμη και για εκείνα που συνδέονται με το Ισραήλ.

Η πρόταση αυτή συνδέεται άμεσα με το κατά πόσο η Ουάσινγκτον θα αποδεχθεί τα αιτήματα της Τεχεράνης, κάτι που θεωρείται καθοριστικό για οποιαδήποτε πρόοδο στις διαπραγματεύσεις σχετικά με τα Στενά του Ορμούζ. Ο Λευκός Οίκος δεν σχολίασε άμεσα, ενώ και το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν ήταν άμεσα διαθέσιμο για δήλωση.

Πηγή από δυτική υπηρεσία ασφαλείας επιβεβαίωσε ότι η ιδέα της ανεμπόδιστης διέλευσης μέσω των υδάτων του Ομάν βρίσκεται υπό εξέταση, χωρίς, ωστόσο, να είναι σαφές αν έχει υπάρξει ανταπόκριση από την αμερικανική πλευρά.

Τα Στενά του Ορμούζ, ένα θαλάσσιο πέρασμα πλάτους μόλις 34 χιλιομέτρων μεταξύ Ιράν και Ομάν, αποτελούν βασική οδό μεταφοράς ενέργειας από τη Μέση Ανατολή προς τον Ινδικό Ωκεανό, αλλά και διακίνησης άλλων κρίσιμων αγαθών, όπως τα λιπάσματα.

Η συγκεκριμένη πρόταση θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο απτό βήμα αποκλιμάκωσης από πλευράς Τεχεράνης, μετά από πιο επιθετικά σενάρια που είχαν τεθεί το προηγούμενο διάστημα, όπως η επιβολή διοδίων στα πλοία ή η μονομερής άσκηση κυριαρχίας στα Στενά, κινήσεις που η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα θεωρεί αντίθετες προς τις διεθνείς συμβάσεις.

Κράτη-μέλη του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού του ΟΗΕ, που συνεδρίασαν αυτή την εβδομάδα στο Λονδίνο, εξέφρασαν αντιρρήσεις για την πιθανότητα επιβολής τελών διέλευσης από το Ιράν, προειδοποιώντας ότι κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε «επικίνδυνο προηγούμενο».

Η πρόταση της Τεχεράνης θα μπορούσε επίσης να σηματοδοτήσει την επιστροφή στο καθεστώς που ίσχυε επί δεκαετίες για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά, παρά τα κατά καιρούς περιστατικά κατάσχεσης πλοίων από το Ιράν. Το ισχύον σύστημα διπλής κατεύθυνσης της ναυσιπλοΐας θεσπίστηκε το 1968 από τον ΟΗΕ, με τη συναίνεση των χωρών της περιοχής, και καθορίζει ξεχωριστούς διαδρόμους διέλευσης σε ιρανικά και ομανικά ύδατα.

Υπενθυμίζεται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν τη Δευτέρα αποκλεισμό σε πετρελαιοφόρα που αναχωρούν από ιρανικά λιμάνια, ενώ η συνολική ναυτιλιακή δραστηριότητα στην περιοχή παραμένει περιορισμένη από τα τέλη Φεβρουαρίου.