Η στρατιωτική ηγεσία του Πακιστάν επιχειρεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διαμεσολάβηση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με στόχο την έναρξη διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό της σύγκρουσης που ξέσπασε πριν από σχεδόν έναν μήνα. Ο Λευκός Οίκος επιβεβαίωσε ότι ο αρχηγός του πακιστανικού στρατού, Ασίμ Μουνίρ, είχε τηλεφωνική επικοινωνία την Κυριακή με τον Ντόναλντ Τραμπ, κατά την οποία συζητήθηκε η πορεία της κρίσης.
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ και το Ιράν ενδέχεται να συναντηθούν ακόμα και εντός της εβδομάδας στo Ισλαμαμπάντ για συνομιλίες που θα επικεντρωθούν στον τερματισμό του πολέμου. Ωστόσο, υπογραμμίζεται ότι η πακιστανική πρωτεύουσα δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί επισήμως ως τόπος διεξαγωγής, ενώ καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει συμφωνήσει μέχρι στιγμής επίσημα σε διαπραγματεύσεις. Ως εναλλακτικές τοποθεσίες έχουν προταθεί το Κατάρ, η Τουρκία και η Αίγυπτος, με πηγές να επισημαίνουν ότι η Τεχεράνη προτιμά τo Ισλαμαμπάντ.
Σύμφωνα με πακιστανικές πηγές, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, προωθείται ως πιθανός επικεφαλής διαπραγματευτής από την αμερικανική πλευρά, σε περίπτωση που προχωρήσουν οι συνομιλίες. Το ενδεχόμενο αυτό φαίνεται να υπερισχύει έναντι της συμμετοχής του ειδικού απεσταλμένου του Ντόναλντ Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, Γουίτκοφ, ή του γαμπρού του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος είχε ηγηθεί των πυρηνικών διαπραγματεύσεων με το Ιράν πριν από την έναρξη του πολέμου. Ο Βανς θεωρείται ευρέως σκεπτικιστής απέναντι στην απόφαση των ΗΠΑ να βομβαρδίσουν το Ιράν και μέχρι στιγμής έχει τηρήσει χαμηλούς τόνους σχετικά με τη σύγκρουση.
Μετά την επικοινωνία Τραμπ – Μουνίρ, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Μοχάμεντ Σέχμπαζ Σαρίφ, είχε συνομιλία τη Δευτέρα με τον πρόεδρο του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν. Σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση, οι δύο ηγέτες «συμφώνησαν στην επείγουσα ανάγκη αποκλιμάκωσης, διαλόγου και διπλωματίας».
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι από την ιρανική πλευρά πιθανός επικεφαλής των συνομιλιών είναι ο πρόεδρος της Βουλής, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ. Ωστόσο, ο ίδιος έχει μέχρι στιγμής απορρίψει τα δημοσιεύματα περί διαπραγματεύσεων, χαρακτηρίζοντάς τα «ψευδείς ειδήσεις».
Όπως τονίζει ο Guardian, ιρανική διπλωματική πηγή επιβεβαίωσε ότι αναμένονται συνομιλίες εντός της εβδομάδας, επισημαίνοντας ωστόσο ότι υπάρχει «μηδενική εμπιστοσύνη» προς την Ουάσινγκτον και ότι η Τεχεράνη δεν θα αποδεχτεί τους Γουίτκοφ και Κούσνερ ως διαπραγματευτές.
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονταν σε εξέλιξη όταν ξεκίνησε η αμερικανική εκστρατεία βομβαρδισμών. Έκτοτε, το ιρανικό καθεστώς θεωρεί ότι οι συνομιλίες αποτέλεσαν προσπάθεια εξαπάτησης από την κυβέρνηση Τραμπ, ώστε να δημιουργηθεί η εντύπωση διπλωματικής λύσης, ενώ σχεδιαζόταν στρατιωτική επίθεση.
«Με την προηγούμενη διαπραγματευτική ομάδα, δεν υπάρχει καμία πιθανότητα», ανέφερε διπλωματική πηγή, προσθέτοντας ότι η ιρανική πλευρά θεωρεί την πρόταση για νέες συνομιλίες ως πιθανή νέα προσπάθεια εξαπάτησης από το «αμερικανοϊσραηλινό καθεστώς» για να εντοπιστούν αδυναμίες και να ενταθούν εκ νέου οι επιθέσεις.
Η ίδια πηγή σημείωσε ότι ο Τζέι Ντι Βανς θεωρείται πιο αποδεκτός συνομιλητής από την Τεχεράνη, τονίζοντας: «Αν πρόκειται να υπάρξει αποτέλεσμα, ο Τζέι Ντι Βανς θα πρέπει να συμμετάσχει. Με τον Γουίτκοφ και τον Κούσνερ δεν θα προκύψει τίποτα. Το έχουμε δει και στο παρελθόν».
Τη Δευτέρα, ο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε την πιο σαφή ένδειξη μέχρι στιγμής ότι θα μπορούσε να αναστείλει τις αμερικανικές επιθέσεις, υποστηρίζοντας ότι διεξάγονται «πολύ ισχυρές συνομιλίες» μεταξύ Ιρανών αξιωματούχων και των Γουίτκοφ και Κούσνερ. «Είχαμε πολύ, πολύ ισχυρές συνομιλίες. Θα δούμε πού θα οδηγήσουν. Υπάρχουν σημαντικά σημεία συμφωνίας, θα έλεγα σχεδόν σε όλα», δήλωσε σε δημοσιογράφους.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έθεσε προθεσμία πέντε ημερών σε τελεσίγραφο που είχε εκδώσει το Σαββατοκύριακο, απειλώντας να «εξαλείψει» τις ενεργειακές υποδομές του Ιράν, εάν δεν ανοίξει εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ, έναν κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο που αυτή τη στιγμή έχει αποκλειστεί από τον ιρανικό στρατό. Η ανακοίνωση περί συνομιλιών συνέβαλε στη μείωση των τιμών του πετρελαίου, οι οποίες υποχώρησαν κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων ημερών.
Η ιρανική πλευρά αρνείται μέχρι στιγμής ότι διεξάγονται άμεσες συνομιλίες με την κυβέρνηση Τραμπ, υποστηρίζοντας ωστόσο ότι «ορισμένα φιλικά κράτη» μεταφέρουν μηνύματα από τις ΗΠΑ σχετικά με πιθανές διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το Πακιστάν, το Ομάν, η Τουρκία και η Αίγυπτος συγκαταλέγονται μεταξύ των χωρών που διατηρούν επικοινωνία με αξιωματούχους των ΗΠΑ και του Ιράν, επιδιώκοντας τον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Ο ισχυρός αρχηγός του στρατού του Πακιστάν διατηρεί στενή σχέση με τον Ντόναλντ Τραμπ, τον οποίο έχει επισκεφθεί δύο φορές στην Ουάσινγκτον, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος τον έχει χαρακτηρίσει «αγαπημένο μου στρατάρχη». Παρά τις σύνθετες σχέσεις μεταξύ Πακιστάν και Ιράν, η χώρα φιλοξενεί τη δεύτερη μεγαλύτερη σιιτική μουσουλμανική κοινότητα μετά το Ιράν.
Το Πακιστάν διατηρεί επίσης στενές σχέσεις με τις χώρες του Κόλπου, οι οποίες έχουν δεχτεί τις κύριες συνέπειες των ιρανικών αντιποίνων, ενώ πρόσφατα υπέγραψε αμυντικό σύμφωνο με τη Σαουδική Αραβία.
Παράλληλα, συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών της Νότιας Ασίας που υφίστανται ήδη σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις λόγω του πολέμου, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των εισαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας ελλείψεις και αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων.
Πακιστανικές επίσημες πηγές ανέφεραν ότι η ιρανική πλευρά έχει εκφράσει την προτίμησή της για το Ισλαμαμπάντ ως τόπο διεξαγωγής των συνομιλιών. «Δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμη και οι επαφές συνεχίζονται. Ωστόσο, θα ήμασταν ευτυχείς να φιλοξενήσουμε Αμερικανούς και Ιρανούς για διαπραγματεύσεις», ανέφεραν.
Σε επίσημη ανακοίνωση, το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν δήλωσε: «Εφόσον τα εμπλεκόμενα μέρη το επιθυμούν, το Ισλαμαμπάντ είναι πάντα πρόθυμο να φιλοξενήσει συνομιλίες. Έχει σταθερά υποστηρίξει τον διάλογο και τη διπλωματία για την προώθηση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή».
Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να σχολιάσει άμεσα τις πληροφορίες για πιθανές ειρηνευτικές συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ, με εκπρόσωπο να δηλώνει: «Πρόκειται για ευαίσθητες διπλωματικές συζητήσεις και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαπραγματεύονται μέσω των μέσων ενημέρωσης».
