Σαρωτικές αλλαγές στο ποινολόγιο της εφορίας φέρνει το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών που κατατέθηκε στη Βουλή, ενσωματώνοντας σημαντικές ελαφρύνσεις για επαγγελματίες και επιχειρήσεις, με βασικότερη το «ψαλίδι» έως και 80% σε πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ χωρίς οφειλή.
Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων βρίσκονται οι μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις ΦΠΑ, για τις οποίες μέχρι σήμερα επιβάλλονταν πρόστιμα χωρίς να υπάρχει πραγματική φορολογική επιβάρυνση.
Μάλιστα, οι αλλαγές έχουν αναδρομική ισχύ από τις 19 Απριλίου 2024, ανοίγοντας τον δρόμο για διορθώσεις ήδη επιβληθέντων προστίμων. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι πράξεις επιβολής προστίμων που αφορούν παραβάσεις από τη συγκεκριμένη ημερομηνία και μετά επανεξετάζονται και είτε ακυρώνονται είτε τροποποιούνται, ενώ τα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί διαγράφονται, συμψηφίζονται με άλλες οφειλές ή επιστρέφονται στους φορολογούμενους, εφόσον δεν υπάρχουν εκκρεμότητες.
Παράλληλα, το νέο πλαίσιο βάζει «φρένο» και στα πρόστιμα για μικρής αξίας φορολογικές παραβάσεις. Συγκεκριμένα, δεν επιβάλλονται πλέον τα πρόστιμα των 250 ή 500 ευρώ για εκπρόθεσμες δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων όταν το οφειλόμενο ποσό δεν ξεπερνά τα 100 ευρώ. Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για τις δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκων.
Οι αλλαγές στα πρόστιμα
Μετά τις αλλαγές που προβλέπουν οι νέες διατάξεις του πολυνομοσχεδίου τα πρόστιμα για μη υποβολή ή εκπρόθεσμη υποβολή δηλώσεων διαμορφώνεται ως εξής:
1.Επιβάλλεται πρόστιμο 100 ευρώ για κάθε παράβαση:
- Σε φορολογούμενους που παραλείπουν να υποβάλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογικές δηλώσεις και δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα από τις οποίες δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων. Παράβαση συνιστούν ιδίως:
α) η μη υποβολή ή η ελλιπής υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης πληροφοριακού χαρακτήρα ή φορολογικής δήλωσης, συμπεριλαμβανομένων των δηλώσεων που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου, από την οποία δεν προκύπτει υποχρέωση καταβολής φόρου, και των δηλώσεων παρακράτησης φόρου,
β) η παράλειψη υποβολής ή η ελλιπής υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης φόρου εισοδήματος,
γ) η παράλειψη υποβολής ή η ελλιπής υποβολή ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) του άρθρου 38 του Κώδικα Φ.Π.Α. (ν. 2859/2000, Α’ 248)
δ) η παράλειψη υποβολής ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9). Σε περίπτωση υποβολής δηλώσεων στοιχείων ακινήτων για περισσότερα του ενός έτη, επιβάλλεται ένα μόνο πρόστιμο, εφόσον στις δηλώσεις αυτές επαναλαμβάνονται οι ίδιες μεταβολές. Δεν επιβάλλεται πρόστιμο στις δηλώσεις ΕΝΦΙΑ (πράξεις προσδιορισμού φόρου) οι οποίες συντίθενται μηχανογραφικά από τη Φορολογική Διοίκηση.
- Σε φορολογούμενους που τηρούν απλογραφικό ή διπλογραφικό λογιστικό σύστημα και παραλείπουν να υποβάλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση ΦΠΑ, από την οποία δεν προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή (μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις ΦΠΑ). Η διάταξη εφαρμόζεται αναδρομικά για παραβάσεις από 19 Απριλίου 2024 και μετά και καλύπτει τις δηλώσεις ΦΠΑ (πιστωτικές ή μηδενικές) για τις οποίες επιβάλλονταν πρόστιμο 250 ή 500 ευρώ.
2. Επιβάλλεται πρόστιμο 250 ευρώ για απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ για διπλογραφικά βιβλία ανά παράβαση σε φορολογούμενους που:
- δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα φορολογική δήλωση ή δήλωση παρακρατούμενου φόρου, με εξαίρεση τις δηλώσεις που υποβάλλονται στη φορολογία κεφαλαίου και τις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα, δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακράτησης φόρου ή δήλωση Φ.Π.Α., από την οποία προκύπτει ποσό φόρου προς καταβολή ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων.
3. Δεν επιβάλλονται πρόστιμα σε περίπτωση υποβολής:
- εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης Φ.Π.Α. ή δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, εφόσον η σχετική αρχική δήλωση έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα,
- εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος φυσικού προσώπου ή νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας, από την οποία το επιπλέον ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή, σε σχέση με την αρχική δήλωση, είναι έως 100 ευρώ,
- εκπρόθεσμης αρχικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος φυσικού προσώπου ή νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας, από την οποία το ποσό φόρου που προκύπτει προς καταβολή είναι έως 100 ευρώ,
- εκπρόθεσμης αρχικής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, πλην του φόρου κερδών από τυχερά παίγνια, από την οποία το ποσό που προκύπτει προς καταβολή είναι έως 100 ευρώ,
- εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης παρακρατούμενου φόρου, πλην του φόρου κερδών από τυχερά παίγνια, όταν και η αρχική δήλωση είχε υποβληθεί εκπρόθεσμα, και το επιπλέον ποσό που προκύπτει προς καταβολή σε σχέση με την αρχική δήλωση είναι έως 100 ευρώ,
- εκπρόθεσμης αρχικής δήλωσης έμμεσου φόρου (Ψηφιακού Τέλους Συναλλαγής, τέλους ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση) πλην Φ.Π.Α. και Φόρου Μεταβίβασης Ακινήτων (Φ.Μ.Α.), τέλους, εισφοράς και ειδικών φορολογιών, από την οποία το ποσό που προκύπτει προς καταβολή είναι έως 100 ευρώ
- εκπρόθεσμης τροποποιητικής δήλωσης έμμεσου φόρου (πλην Φ.Π.Α. και Φ.Μ.Α.), τέλους, εισφοράς και ειδικών φορολογιών, από την οποία το ποσό που προκύπτει προς καταβολή είναι έως 100 ευρώ
- πολλαπλών εκπρόθεσμων τροποποιητικών δηλώσεων έμμεσου φόρου (πλην Φ.Π.Α. και Φ.Μ.Α.), τέλους, εισφοράς και ειδικών φορολογιών, εφόσον το άθροισμα των ποσών που προκύπτει προς καταβολή είναι έως 100 ευρώ.
