27
loading
Φωτογραφίες
Γιάννης Κέμμος

Η σβάστικα είναι ένα από τα πλέον μισητά σύμβολα που υπάρχουν σε ολόκληρο τον πλανήτη. Ο λόγος είναι πως, προφανέστατα, και έχει συνδεθεί με τις θηριωδίες των ναζί που το υιοθέτησαν ως σύμβολο και με αυτό στη σημαία τους έσπειραν στην Ευρώπη τον θάνατο και τον όλεθρο.

Είναι γνωστό, ωστόσο, πως ο Χίτλερ απλά καπηλεύτηκε και επί της ουσίας μόλυνε ένα πανάρχαιο σύμβολο καλοτυχίας. Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, ακόμα και σήμερα το συναντάμε σε πολλούς χώρους που ουδεμία σχέση έχουν με τη ναζιστική ιδεολογία.

Ένας από αυτούς τους χώρους βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας. Στην οδό Πανεπιστημίου. Οι «μυημένοι» περνούν από δίπλα του και το θαυμάζουν ή απλά χαμογελούν. Οι «ανυποψίαστοι» κοντοστέκονται, κοιτάνε καλά- καλά για να σιγουρευτούν πως πράγματι βλέπουν αυτό που… είδαν και αναρωτιούνται «τι ακριβώς συμβαίνει εδώ»!

Είναι οι ίδιοι λόγοι που έκαναν τους πρώτους Γερμανούς εισβολείς που πάτησαν το πόδι τους στην Αθήνα το 1941 να κοντοσταθούν έξω από αυτό να παραξενευτούν και στο τέλος να το επιτάξουν για να φτιάξουν εκεί το πρώτο άτυπο διοικητήριο τους.

Το Ιλίου Μέλαθρον, ο Σλήμαν και ο Τσίλερ

Το 1869 ο Ερρίκος Σλήμαν παντρεύεται με την Ελληνίδα γυναίκα του, Σοφία. Την αμέσως επόμενη χρονιά αποφασίζει να μείνει μαζί της μόνιμα στην Ελλάδα. Για να στεγάσει την οικογένειά του, ωστόσο, θέλει κάτι το εντυπωσιακό χωρίς να τον απασχολεί το κόστος.

Αναθέτει, λοιπόν, στον προσωπικό του φίλο και διάσημο αρχιτέκτονα Ερνέστο Τσίλερ τον σχεδιασμό μιας επιβλητικής έπαυλης την οποία θα χτίσει στο κέντρο της Αθήνας. Ο σπουδαίος Τσίλερ εμπνέεται από την ιταλική αναγέννηση αλλά και το νεοκλασικό πνεύμα και δημιουργεί ένα πραγματικό κόσμημα.

«Έζησα όλο μου τον βίο εν μικρά οικία, θέλω όμως να διέλθω τα υπολοιπόμενα μου έτη εν μεγάλη οικία, ζητώ ευρυχωρίαν και ουδέν πλέον, έκλεξον οιονδήποτε ρυθμόν θέλεις, οι μόνοι μου όροι είναι πλατειά μαρμάρινη κλίμαξ άγουσα από του εδάφους μέχρι του άνω πατώματος και επί της κορυφής τεράτσα» φέρεται να είχε πει ο Σλήμαν στον Τσίλερ..

Δείχνει τα σχέδια στον Σλήμαν ο οποίος ενθουσιάζεται. Το 1878 ξεκινούν οι εργασίες οι οποίες θα κρατήσουν δυο ολόκληρα χρόνια και θα αποπερατωθούν το 1880. Στις 30 Ιανουαρίου 1881 ο Σλήμαν δίνει μια μεγάλη δεξίωση για να παρουσιάσει την εντυπωσιακή του έπαυλη στον κύκλο του.

Το κτίριο αποκτά το όνομα «Ιλίου Μέλαθρον» (Το μέγαρο της Τροίας) και όπως γίνεται γνωστό η κατασκευή του κόστισε (το αστρονομικό για την εποχή ποσό των) 439.650 δραχμών!

Η διακόσμηση και η χρήση της σβάστικας 

Η διακόσμηση του κτηρίου εκφράζει το μεγάλο πάθος του Σλήμαν για την αρχαιότητα και εναρμονίζεται με τις προσπάθειες του να προβληθεί ως άνθρωπος των γραμμάτων και των τεχνών.

Οι οροφογραφίες και οι τοιχογραφίες είναι έργο του σλοβένου ζωγράφου Γιούρι Σούμπιτς γνωστού για το έργο του στη Bιέννη και το Παρίσι. O γραπτός διάκοσμος των τοίχων χαρακτηρίζεται από την αναπαραγωγή θεμάτων από τοιχογραφίες κατοικιών της Πομπηίας και την αναγραφή επιλεγμένων αποσπασμάτων από έργα αρχαίων ελλήνων συγγραφέων, όπως του Oμήρου, του Hσιόδου, του Πινδάρου και του Λουκιανού.

Οι μεταλλικές διακοσμήσεις των εξωτερικών και εσωτερικών χώρων έγιναν σε εργαστήριο του Πειραιά. Tο διάκοσμο του μεγάρου ολοκλήρωναν πήλινα αντίγραφα αρχαίων αγαλμάτων που κατασκευάστηκαν στη Βιέννη, από τα οποία τρία τοποθετήθηκαν στον κήπο και είκοσι τέσσερα περιμετρικά στην ταράτσα.

Στα ψηφιδωτά δάπεδα, που κατασκευάστηκαν από ιταλούς ψηφοθέτες απεικονίζονται ευρήματα από τις ανασκαφές του Σλήμαν ή θέματα εμπνευσμένα από αυτά. Και εδώ ακριβώς είναι που συμβαίνει αυτό το… «παράδοξο» για το οποίο ακόμα και σήμερα γίνεται λόγος.

Ο Σλήμαν θέλησε να μεταφέρει στην έπαυλή και τη σβάστικα που είχε βρει ως σύμβολο σε παραστάσεις στην Τροία. Ο αγκυλωτός σταυρός έχει μια εκτενή ιστορία. Το μοτίβο φαίνεται να χρησιμοποιείται για πρώτη φορά στη νεολιθική Ινδία αλλά από εκεί και πέρα πέρασε σε διάφορους πολιτισμούς σε ολόκληρο τον πλανήτη με έναν μυστηριώδη τρόπο αφού όλοι τον χρησιμοποιούσαν με τον ίδιο τρόπο και την ίδια σημασία.

Η λέξη σβάστικα είναι σανσκριτική «svasktika» και σήμαινε ευημερία και τύχη. Σε διάφορες χώρες η σβάστικα είναι γνωστή με άλλη ονομασία. Στην Κίνα ονομάζεται «Wan», στην Ιαπωνία «Manji», στην Αγγλία «flyfot», στη Γερμανία «Hakenkreuz» και στην αρχαία Ελλάδα τετρασκέλιον ή τετραγαμμάδιον.

Όταν, λοιπόν, ο Σλήμαν το επέλεξε για τη διακόσμηση της έπαυλής του το 1878 δεν μπορούσε καν να φανταστεί ότι περίπου έξι δεκαετίες αργότερα θα μετατρεπόταν σε σύμβολο του θανάτου.

Η εισβολή των Ναζί στην Αθήνα και η χρήση του κτιρίου στο σήμερα

Λέγεται πως όταν στις 27 Απριλίου 1941 οι ναζιστικές ορδές πάτησαν το πόδι τους στην Αθήνα το Ιλίου Μέλαθρον ήταν από τα πρώτα κτίρια (αν όχι το πρώτο) που επίταξαν.

Εκείνο το μαύρο Κυριακάτικο πρωινό, μοτοσικλετιστές και τεθωρακισμένα οχήματα της 2ης Τεθωρακισμένης Μεραρχίας με επικεφαλής τον ανθυπολοχαγό Φριτς Ντίρφλιγκ, εισήλθαν από τα βόρεια προάστια στην Αθήνα. Οι ναζί έφτασαν στο κέντρο της πρωτεύουσας από την οδό Τατοΐου. Οι Αθηναίοι τους είχαν «υποδεχθεί» με πόρτες και παράθυρα ερμητικά κλειστά. Η Αθήνα ήταν μια νεκρή πόλη.

Ένας από τους Γερμανούς αξιωματικούς που συμμετείχε στην πομπή των οχημάτων που «κατέβαιναν» την οδό Πανεπιστημίου παρατήρησε πως η καγκελόπορτα της εντυπωσιακής έπαυλης είχε… κάτι το ιδιαίτερο. Η πομπή σταμάτησε, ο ίδιος κατέβηκε για να την επιθεωρήσει και λίγη ώρα αργότερα εντυπωσιασμένος από αυτό που ανακάλυψε ενημέρωνε τους ανωτέρους του.

Για ένα μικρό χρονικό διάστημα η έπαυλη του Σλήμαν μετατράπηκε σε ένα άτυπο διοικητήριο μέχρι που σταδιακά διάφορες υπηρεσίες των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής αλλά και η Kommandatur μεταφέρθηκαν και εγκαταστάθηκαν μερικά μέτρα πιο χαμηλά στην Πανεπιστημίου, στο Μέγαρο της Εθνικής Ασφαλιστικής στην πλατεία Κοραή.

Πριν απ’ όλα αυτά, ωστόσο, και συγκεκριμένα το 1926 το κτήριο πουλήθηκε στο Ελληνικό Δημόσιο για την κάλυψη αναγκών της οικογένειας Σλήμαν, αντί του ποσού των 27.000.000 δραχμών. Η δαπάνη καλύφθηκε μέσω του κληροδοτήματος Aλεξάνδρου Σούτζου, με σκοπό να στεγαστεί το Mουσείο Kαλών Τεχνών και το Νομισματικό Mουσείο. Ωστόσο, από το 1929 στο κτήριο στεγάστηκαν διαδοχικά το Συμβούλιο Επικρατείας (1929-1934), ο Άρειος Πάγος (1934-1980) και το Εφετείο (1981-1983).

Tο 1983, η Kτηματική Εταιρεία του Δημοσίου παραχώρησε το Iλίου Mέλαθρον στο Yπουργείο Πολιτισμού. Μετά από εργασίες αποκατάστασης του κτηρίου, στο Iλίου Mελάθρον στεγάζεται το Νομισματικό Μουσείο, αρχικά το 1998 με τη μόνιμη έκθεσή του στον πρώτο όροφο και από το 2003 με τη μεταφορά των συλλογών, της βιβλιοθήκης και των γραφείων του.

ΚΑΝΤΕ LIKE ΤΟ NEWSBEAST.GR

27
σχόλια
  1. avatar Οι ναζι κατέστρεψαν

    Κατέστρεψαν την σβάστικα και το μουστάκι του Σαρλό, που θεωρούνται πλέον 100% ναζιστικά σύμβολα. Παράλληλα φάγανε και 5-10 εκατομμύρια ανθρώπους. Ο Στάλιν βέβαια έφαγε 40, αλλά θεωρείται καλός άνθρωπος από πολλούς.

    1. avatar Jonny Walker

      Νομίζω ότι τα νούμερα πάνε κάπως έτσι και διορθώστε με αν κάνω λάθος: Χίτλερ 55.000.000 (ΙΙ Παγκόσμιος Πόλεμος, στρατιώτες και παράπλευρες απώλειες) , Στάλιν 65.000.000 (Ρώσοι αντιφρονούντες, κληρικοί, δάσκαλοι κα), Μάο 85,000,000 (Κινέζοι αντιφρονούντες).

      1. avatar Σε ευχαριστώ για την διόρθωση

        Σε ευχαριστώ για την διόρθωση αδερφέ.

  2. avatar Τάκης Πίσσης

    Το γεμάτο αισθητική ελληνικό κράτος στεγασε εκεί Δημόσιες υπηρεσίες που κατεστρεψαν το κτίριο, κάτι που έχουν κάνει πολλές φορές (Παλατακι Χαϊδαρίου κ.α.) εκτός από αυτά που έχουν αφήσει να ρημαξουν ή να λεηλατηθουν....

  3. avatar Θάνος Ν.

    Για καλοτυχία πρέπει να το έκανε και ο Κασιδιάρης τατουάζ.

  4. avatar φωφω

    1822_1890γερμανός αρχαιολόγος,γεννήθηκε στο μπουκοβ τής γερμανίας,από πατέρα εφημέριο.24ετών εστάλη στη πετρούπολη ως εμπορικός αντιπρόσωπος,μα εκεί ασχολήθηκε με το δικό του εμπόριο πού τού απέφερε πολλά κέρδη.1849εγκαταστάθηκε στη καλιφόρνια κ πήρε αμερικανική υπηκοότητα. Εκεί ασχολήθηκε με τη αρχαία ελληνική κ τη μελέτη των ομηρικών ποιημάτων. Ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτωρ τού πανεπιστημίου τού ροστοκ κ επίτιμος πολίτης τού βερολίνου.

  5. avatar Απορη κορασις.

    ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΡΟΣ ΤΙ ΤΟ ΜΙΣΟΣ ΚΑΙ Ο ΑΛΛΗΛΟΣΠΑΡΑΓΜΟΣ
    ?

  6. avatar φωφω

    Αγκυλωτός σταυρός. Είναι πανάρχαιο διακοσμητικό σχέδιο,παριστάνει σταυρό με ίσους τούς 4βραχίονες κ λυγισμενους στα άκρα ώστε να σχηματίζουν γωνία. Απαντάται σε αιγυπτιακά κ ελληνικά αγγεία τού αιγαίου πολιτισμού κ στις ινδίες ως σύμβολο θρησκευτικό. Η λέξις είναι σανσκριτική. Τελευταία ήταν το σύμβολο των χιτλερικών τής γερμανίας. (έκαναν συνειρμό τού αρχαίου σχεδίου με τις αποτρόπαιες πράξεις τους,οι αχρείοι).

  7. avatar Ο Κομμουνιστής.

    Είναι όλα ψέματα! Και οι φωτογραφίες σας είναι ενα άθλιο μοντάζ. Αυτά δεν υπάρχουν πουθενά!
    Την αηδιαστική σβάστικα, την επινόησε ο στυγερός φασίστας Αδόλφος Χίτλερ και είναι υπεύθυνη για τον όλεθρο που ακολούθησε πίσω της σε ολόκληρη την Ευρώπη, μέχρι που εμείς οι περήφανοι Κομμουνιστές τους νικήσαμε τους Ναζί και απελευθερώσαμε τους λαούς της!
    Τι αηδίες είναι αυτά που γράφετε, για αρχαιοελληνικό τετραγαμμάδιον και flyfot?
    Πάτε να βγάλετε λάδι τους ναζιστές Χρυσαυγήτες?

    1. avatar Οι περισσότεροι

      δε σε κατάλαβαν. Κ κάπως έτσι καταλαβαίνεις τους άλλους.

    2. avatar Ploigos

      Ξέρεις γιατί δε μπορείτε να ξεπεράσετε το 6% ? Γιατί δε μπορείτε ή δε θέλετε να δείτε πέρα από τη μύτη σας , γιατί θέλετε να ζείτε μέσα στο σκοταδισμό σας.
      Το παρακάτω το αναφέρω , αν και ξέρω ότι χαμένο θα πάει γιατί οι παρωπίδες που σας φοράνε δε σας αφήνουν να δείτε πέρα από τη μύτη σας σε σχέση με άλλες.
      " Η σβάστικα, στα σανσκριτικά स्वस्तिक, (δεξιόστροφος αγκυλωτός σταυρός 卐) και η "σωβάστικα" (αριστερόστροφος 卍) είναι ένα πανάρχαιο σταυροειδές σύμβολο.

      Αποτελεί ιερό σύμβολο του Ινδουϊσμού, του Βουδισμού και του Ζαϊνισμού, ενώ συναντάται και σε πολλούς άλλους πολιτισμούς, όπως της Αρχαίας Ελλάδας, των Περσών και των πολιτισμών των ιθαγενών της Βόρειας Αμερικής της προκολομβιανής περιόδου, καθώς και των αρχαίων σκανδιναβικών φυλών (Βίκινγκς) οι οποίοι την αριστερόστροφη την αποκαλούσαν "Κεστ" και τη θεωρούσαν ως σύμβολο "παθητικής" προστασίας και ευημερίας. "
      Η συνέχεια στην ιστοσελίδα : https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A3%CE%B2%CE%AC%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%B1

    3. avatar Σέ ποίο σπήλαιο ζεις ρε φωστήρα?

      Νά σού στείλω κανένα κουτί πάστες για τίς εξυπνάδες σου. Ποιοί κομμουνιστές απελευθέρωσαν κράτη? Αυτά πού μετατρέψανε σέ απέραντα στρατόπεδα εγκλείστων? Καί κοιτούσε ό κόσμος πώς θά γίνει καπνός για νά έρθει σέ δυτικές χώρες νά λαδώσει τό άντερο του? Έφυγαν τόσοι πολίτες από δυτικές χώρες για νά πάνε να μείνουν στις χώρες πού ελευθέρωσαν τά κομμούνια? Αλλά αν είχε βγάλει τή τσίμπλα τού σφυροδρέπανου από τά μάτια σου καί είχες βγει καί από τή μιζέρια τής ζωής σου καί είχες ταξιδέψει καμία Νότιο ανατολική Ασία σέ χώρες με ινδουιστικές επιρροές τίς ίδιες σβάστικες καί απαράλλαχτες θά τίς έβλεπες παντού καί ειδικά στο Μπαλί.

    4. avatar crocus

      να πας γρήγορα στο γιατρό. μη το καθυστερείς η βλάβη σου είναι σοβαρή!!!

    5. avatar Άρης1973

      Η σβάστικα είναι αρχαίο σύμβολο. Πρώτα ήρθε το σύμβολο, μετά οι Ναζί

    6. avatar χρηστος61

      Εισαι ψευτης με την κομουνιστικη προπαγανδα σου........

    7. avatar νικος κολλιας

      ΤΙ ΛΕ ΡΕ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΗ ?? ΕΣΥ ΞΕΡΕΙΣ ΠΟΛΥ ΙΣΤΟΡΙΑ !!

    8. avatar Άνοιξε και κανένα βιβλίο και κόψε τον μπαφο!

      Την καλημέρα μου στην κουμουνδουρου!

  8. avatar Είχε

    χρήματα ο Σλίμαν , τόσες ανασκαφές έκανε δεν θα είχε?Ποιός ξέρει τί έχει διώξει στο εξωτερικό και εμείς κοιμόμαστε.

  9. avatar Είναι για λίγους

    Τέλειο άρθρα έχουμε πολλά κτήρια που έχουν μεγάλη ιστορία οποίος θέλει το διαβάζει οι υπόλοιποι..

  10. avatar ρεθυμνιωτης

    Τι να πει κανεις , για τον κ..λο τσ' αλληνης . Για την ερμηνεία που το σύμβολο αυτό είχε παλαιοθεν , μιλαει το άρθρο , για αννοησιες μιλα παλι ο Αιμίλιος .

  11. avatar Aimilios

    ωραια παιδια μπραβο, μολις παραδωσατε ενα κτιριο του 1800 στις ορεξεις των αμορφωτων, αγραμματω, απαιδευτων, χαμενων κορμιων συριζαιων...
    Θα επιδείξουν εκει τωρα τον "αγωνα τους"

    1. avatar Stateless

      Πιο αμόρφωτος ουγκανακος από σένα δε πρέπει να υπάρχει σε όλο το διαδίκτυο!!!!!!!

      1. avatar Aimilios

        στατελεςς,
        Για αλλη μια φορα τα επιχειρηματα μου ταπωνουν την ανυπαρκτη σου νοημοσυνη και τα μηδενικα σου επιχειρηματα...
        Με "συγχωρεις" που δεν κανω διαλογο με αριστερα διποδα... Αποφοιτησε πρωτα απο το δημοτικο και μαθε να μην μπαινεις σε διαλογους που αυτοξεφτιλιζεσαι

      2. avatar Manos Crete

        Αγαπητε Αιμιλιε, αφου νομιζεις οτι η ιστορια πρεπει να αποκρυπτεται προκειμενου να να μην δινονται επιχειρηματα στην απεναντι πλευρα, νομιζω οτι το επιπεδο σου ειναι χαμηλοτερο ακομη και απο αυτο των Συριζαιων.

        1. avatar Aimilios

          θλιβερο αριστερο διποδο, η ιστορια πρεπει να αποκρυπτεται οταν ζεις σε ζουγκλα στην οποια νομος ειναι τα αριστερα ΣΣ και οι αριστεροι εμποροι ναρκωτικων. Δεν χρειαζεται να εχεις νοημοσυνη για να το καταλαβεις, απλα μια σταλα μνημη

    2. avatar Ilai

      Όταν μιλάς για αμόρφωτους να φροντίζεις να βάζεις τόνους

    3. avatar Ανησυχος

      Απο την πόλη έρχομαι και στην κορφή κανελα...
      και βγάζω τα παπούτσια μου να μη βραχεί η ομπρέλα...

Παρακαλούμε περιμένετε ...