28
loading

Ερευνητές, ακαδημαϊκοί, αρχαιολόγοι, ιστορικοί και όσοι έχουν αυτή την ακόρεστη επιστημονική περιέργεια να τους τρώει σαν σαράκι ξέρουν καλά τη συγκίνηση του να κυνηγάς έναν ανεξήγητο γρίφο.

Ένα από αυτά τα δισεπίλυτα αινίγματα που μοιάζουν σπαζοκεφαλιές, πόσο μάλλον όταν μιλάμε για κάτι ξακουστό που μας έρχεται από την αρχαιότητα και έχει μπει πολλάκις στο μικροσκόπιο της επιστημονικής ανάλυσης.

Ο λόγος για τον δικό μας Ναό του Ολυμπίου Διός, ένα από τα χαρακτηριστικά ορόσημα της πόλης των Αθηνών, την εικόνα του οποίου ξέρουμε όλοι καλά και από μνήμης. Ο μεγαλύτερος άλλοτε ελληνικός ναός κατά τα ελληνιστικά και ρωμαϊκά χρόνια άρχισε να χτίζεται στην εποχή του Πεισίστρατου, κατά τον 6ο αιώνα π.Χ., η κατασκευή του ακολούθησε ωστόσο κατά πόδας όλες τις τραγικές περιπέτειες της αθηναϊκής πολιτείας, τη μακεδονική κυριαρχία και κατόπιν τον ρωμαϊκό ζυγό.

Και δεν θα ολοκληρωνόταν τελικά παρά τον 2ο αιώνα μ.Χ. από τον αυτοκράτορα Αδριανό που τόσο μαγεύτηκε και αγάπησε το ελληνικό μεγαλείο. Κολοσσιαίο σε διαστάσεις, το Ολυμπιείο, όπως ήταν γνωστό εναλλακτικά, έφερε 104 κίονες κορινθιακού ρυθμού, αν και σήμερα στέκουν όρθιοι μόλις μια χούφτα από αυτούς.

Ως ένδοξο ερείπιο τον ξέρουμε εξάλλου εμείς, απομεινάρι μιας άλλης ξακουστής εποχής. Οι ιστορικοί υποθέτουν πως ο μεγαλοπρεπής ναός πρέπει να καταστράφηκε κατά τη διάρκεια των βυζαντινών χρόνων και το πεντελικό του μάρμαρο να χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή άλλων κτισμάτων.

Η πρώτη και εκτεταμένη ανασκαφή του έλαβε χώρα την περίοδο 1889-1896 από τη Βρετανική Αρχαιολογική Σχολή της Αθήνας, ακολούθησε μία το 1922 από ομάδα γερμανών αρχαιολόγων και το 1960 ολοκληρώθηκε από την αρχαιολογική ομάδα του Ιωάννη Τραυλού.

Έκτοτε έχει περάσει στις συνειδήσεις μας ως άλλο ένα καταστραμμένο δείγμα της ξακουστής αρχιτεκτονικής των προγόνων μας, αφήνοντάς το στην πάλλευκη αταραξία του. Εκτός ίσως από κείνη την παθιασμένη κουβέντα για το αν είναι «στύλοι» ή «στήλες» του Ολυμπίου Διός που μας απασχόλησε σχετικά πρόσφατα.

Τα χρόνια πέρασαν όμως και μόλις πέρυσι, το 2017, ένας βρετανός συγγραφέας και ερευνητής ονόματι Paul M.M Cooper σκόνταψε πάνω σε ένα μυστήριο. Γεννημένος στο Λονδίνο και με δύο πτυχία στα χέρια του, ο Cooper γράφει μπεστ-σέλερ βιβλία (όπως το «River of Ink») που πατούν γερά πάνω στην Ιστορία.

Σε μια τέτοια προσωπική μελέτη λοιπόν έπεσε πάνω σε μια φωτογραφία με ζωή 160 ετών. Μια φωτογραφία που έδειχνε τους Στύλους του Ολυμπίου Διός όπως δεν τους είχε ξαναδεί κανείς! Τι ήταν αυτό το περίεργο προσάρτημα στην κορυφή αυτού που απέμενε πια από τον Ναό του Ολυμπίου Διός;

Η αναζήτηση θα τον οδηγούσε στην αποκάλυψη της πραγματικής ιστορίας ενός σωστού αρχιτεκτονικού θρίλερ. Το οποίο ξεδίπλωσε μάλιστα δαιμόνια στο Twitter, σε μια σειρά από «τιτιβίσματα», μετατρέποντας το κοινωνικό μέσο σε αιχμή του δόρατος της ιστορικής μελέτης.

Ό,τι ακολουθεί, είναι ένα τρενάκι αποκαλύψεων με σπασμένα τα φρένα…

Μια εικόνα του ναού ολότελα διαφορετική

Ο Cooper ξεκινά την ηλεκτρονική του αφήγηση παραθέτοντας μια φωτογραφία του 1858 από τον Ναό του Ολυμπίου Διός στην Αθήνα, μια «απίστευτη φωτογραφία», όπως σπεύδει να τη χαρακτηρίσει. Την εικόνα που τον έκανε να ψάξει το θέμα βαθύτερα…

«Αυτό που μου τράβηξε την προσοχή ήταν αυτό το παράξενο εξόγκωμα στην κορυφή. Έμοιαζε πραγματικά περίεργο και δεν κολλούσε με το υπόλοιπο κτίριο», παρατηρεί στην ιστορική εικόνα του 1858.

«Και δεν ταιριάζει επίσης με τις αναπαραστάσεις του πώς έδειχνε αρχικά το κτίριο», σημειώνει, παραθέτοντας τη σχετική εικόνα.

Και τώρα είναι ώρα να ξεδιπλωθεί το μυστήριο σε όλη του τη μεγαλοπρέπεια: «Πίστεψα πως βρήκα την απάντηση όταν βρήκα ένα ακριβές αντίτυπο της εικόνας, αλλά με το εξόγκωμα να λείπει. Όλοι οι άνθρωποι κ.λπ. είναι στις ίδιες θέσεις, αλλά κανένας περίεργος όγκος στην κορυφή».

«Πίστεψα πως είχα βρει την απάντηση», επιμένει, «κάποιος είχε μοντάρει την αυθεντική φωτογραφία, προσθέτοντας ένα περίεργο κομμάτι ερειπίων στην κορυφή για να το κάνει να φαίνεται ψηλότερο και πιο επικό». Και εκεί που πήγε να ηρεμήσει, η συνέχιση της έρευνας έβγαλε «λαβράκι»…

«Αυτό μέχρι να δω αυτόν τον πίνακα του 1833 του Johann Michael Wittmer».

«Να το πάλι», λέει με έκπληξη κάνοντας κοντινό στον πίνακα.

«Και όταν είδα αυτή τη φωτογραφία του 1862 από άλλη γωνία, ήταν πια προφανές πως το εξόγκωμα είναι κοπεί από την άλλη φωτογραφία, όχι προστεθεί στην πρώτη». Οι βάσεις της πραγματικότητας είχαν ήδη μπει…

«Αποδείχτηκε πως ήταν οι χριστιανοί ασκητές γνωστοί ως στυλίτες, ή ‘‘άγιοι των στύλων’’, η εξήγηση. Οι στυλίτες πίστευαν πως το να ζουν στην κορυφή ψηλών στύλων τους έφερνε πιο κοντά στον Θεό και προκαλούσε ταυτοχρόνως ιερή σωματική εξασθένιση, εξιλεώνοντας τις αμαρτίες τους».

«Κάποια στιγμή από την καταστροφή του ναού τον 3ο αιώνα μέχρι και την εξέτασή του από τους αρχαιολόγους κατά τον 19ο αιώνα, οι στυλίτες είχαν χτίσει επίπονα μια μικρή πέτρινη καλύβα στην κορυφή των κατεστραμμένων στύλων του ναού».

«Σε αυτό το άρθρο του 1922 ‘‘η δόξα που ήταν η Ελλάδα’’, ο Alexander Wilbourne περιγράφει τις διηγήσεις των ντόπιων που έκαναν λόγο για μια μακρά σειρά από στυλίτες που έζησαν στην κορυφή του ναού και τους έφερναν φαγητό και νερό με σχοινιά και κουβάδες», παρατηρεί.

«Περιγράφει ακόμα και τη συνάντηση με έναν παλιό Αθηναίο που θυμόταν να παίρνει προσφορές από ψωμιά και φρούτα για να τα στείλει πάνω στους στυλίτες του ναού του Διός, οι οποίοι κατέβαζαν κουβά για να τις παραλάβουν».

«Μετά την ανεξαρτησία της Ελλάδας από την Οθωμανική Αυτοκρατορία, έγιναν προσπάθειες στον 19ο αιώνα ώστε να ενδυναμωθεί η εθνική ταυτότητα επιστρέφοντας στο μεγαλείο του ελληνικού παρελθόντος. Κι έτσι στα μάτια των ελληνικών αρχών, η χριστιανική προσθήκη έπρεπε να φύγει».

«Η δεύτερη εικόνα που σας έδειξα λοιπόν είναι μέρος αυτής της προσπάθειας να σβηστεί η παρουσία των στυλιτών από το αρχείο. Αν κοιτάξετε καλά, μπορείτε να δείτε τα κενά από το σβήσιμο της καλύβας τους».

«Αυτή είναι λοιπόν η αυθεντική φωτογραφία του ναού του Ολυμπίου Διός, με την καλύβα των στυλιτών και τα πάντα».

«Είναι πάντα ενδιαφέρον να δεις πώς τα ερείπια χρησιμοποιούνται πολιτικά και πώς κατασκευάζουν και ενδυναμώνουν ιδέες ταυτότητας», καταλήγει.

Αυτούς τους καρπούς απέδωσε η έρευνά του για ένα μνημείο της Αθήνας που δύσκολα μπορείς να φανταστείς αλλιώς…

ΚΑΝΤΕ LIKE ΤΟ NEWSBEAST.GR

28
σχόλια
  1. avatar περσεας22

    Ο Μεγάλος Ποιητής και Διηγηματιγράφος μας ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΟΣΙΝΗΣ έφυγε από τη Ζωή στις 3/1/1951 λιγο πριν φυγει απο κοντα μας στα τελευταια γεννεθλεια του ενας αλλος μεγαλος ποιητης της εποχης ο Αγγελος Σικελιανος του εστειλε σαν ευχη : Οταν εσυ γεννηθηκες
    γκρεμισθηκε η κολωνα
    επανω της στηλωθηκες
    να φθασεις τον Αιωνα
    (ημερομηνια γεννησης 9/12/1859) σεισμος ειχε γινει τοτε και γκρεμισε αυτο για το οποιο μιλαμε.!!!!

  2. avatar Στυλίτης

    Η διαμονή επάνω σε στύλο ήταν ένας τρόπος άσκησης που καλλιεργήθηκε για κάποιο διάστημα. Όμως ο ερευνητής θα έπρεπε να προσέξει κάτι προφανές. Όπως φανερώνουν όλες οι φωτογραφίες του άρθρου, και η σχετική βιβλιογραφία, που όφειλε ως "ερευνητής" να μελετήσει, οι στυλίτες ασκήτευαν σε ένα στύλο χωρίς σκεπή. Ήταν διαρκώς εκτεθειμένοι στον ήλιο στη βροχή και σε όλα τα στοιχεία της φύσης. Δεν είχαν ένα κλειστό χώρο όπως φαντάστηκε. Στη φωτογραφία φαίνεται ένα κτίσμα, ένα δωμάτιο, εκκλησάκι; ερημητήριο; κάμπινγκ; Ας μας το πει κάποιος ειδικός, π.χ. αρχαιολόγος. Πάντως στυλίτης δεν έμενε. Ακούστε και εμένα.

  3. avatar Αννυ 7/7

    Ο/η αρθρογραφος που εχει βαθεια μορφωση κανει το σαιτ να ξεχωριζει! Μπραβο του η μπραβο της!

    1. avatar Ήρων

      Ο καημένος ο αρθρογράφος....έμεινε άυπνος, έγραψε, έγραψε, δεν έριξε καμιά ματιά στις εικόνες που μας παρέθεσε για να στηρίξει τα επιχειρήματά του; Αυτές και μόνον, του τα αναιρούν. Αν τις έβλεπε θα πρόσεχε ότι οι στυλίτες ποτέ δεν είχαν σκεπή στην κατοικία τους. Αυτό που βλέπουμε στην φωτογραφία και μας λέει το άρθρο, ήταν: «μια μικρή πέτρινη καλύβα στην κορυφή των κατεστραμμένων στύλων του ναού». Οπότε πάει περίπατο η θεωρία του. Αν θέλει μπορεί ο ίδιος να γίνει στυλίτης και να του φέρνουμε φαγητό.

  4. avatar ΔΙΟΓΕΝΗΣ Λυτταιος

    Θα τον επανανοικοδομησουμε ΟΤΑΝ ΕΛΘΕΙ Η ΩΡΑ !!!

  5. avatar Ζακ Βελουχιώτης

    Πατάτα το άρθρο. Αν ο φίλος ρώταγε έλληνες αρχαιολόγους θα του τα είχαν αποκαλύψει πριν τα "ανακαλύψει", αυτά είναι γνωστά στοιχεία για αυτούς που ασχολούνται, άρα δύο πτυχία για το τίποτα......

    1. avatar Nick

      Μόνο που το σάιτ λέγεται "νιουζμπιστ" όχι "σαιενς ιλουστρειτεντ".
      Χάρηκα με το άρθρο,δε γνώριζα τη πληροφορία

  6. avatar Angela3010

    Εύγε ! Καταπληκτικό άρθρο συνεχίστε με το ίδιο μεράκι τα άρθρα του σκ κάθε πρωι ανυπομονώ να τα ανοίξω ! Ειναι το πρώτο πραγμα που κάνω οταν ανοίγω το ενα μάτι μου 🙂

  7. avatar Gkortsos

    Οτι να ναι..εχει και πτυχια κιολας..στα τυρογαραριδακια τα βρηκε??

  8. avatar βρε

    Ο ναός αποπερατώθηκε από τον ρωμαίο αυτοκράτορα Αδριανό, που τον εγκαινίασε το 131-132 μ.Χ. Η ερείπωσή του άρχισε απο τον 4ο μΧ αι απο φυσικά αίτια και ανθρώπινες παραμβάσεις...

    1. avatar βρε

      ......η ερείπωση απο το 500 μΧ...

  9. avatar Είναι παλιό νεο……

    Το ξέραμε πολλά χρόνια πριν.

  10. avatar Μην προσβάλεις ανακριβώς διότι

    Το μέγεθος βλακείας είναι των ανθρώπων φίλε μου όχι του χριστιανισμού. Κανένα βιβλίο δεν μιλά πουθενά για στυλιτες (και πολλά αλλά). Ο Χριστιανισμός προωθεί ΜΟΝΟ την αγάπη στο συνάνθρωπο. Όλα τα αλλά είναι εφευρήματα της εκκλησίας για να συντηρεί την βιομηχανία της.

  11. avatar βρε

    χαχα, η μαλ στο τετράγωνο με τους στυλίτες!

  12. avatar κυριε ελεησον!!))

    πως ειναι δυνατον ενας τετοιος εμβριθης διανοουμενος να φτασει σε τετοιο διεστραμμενο απο καθε αποψη συμπερασμα;;
    και το ωραιο ειναι οτι μια χορεια "εξυπνων" κατα τα αλλα αναγνωστων τον ακολουθει))
    το επικτισμα στην κορυφη των κιονων δεν εχει καμμια αρχικη τουλαχιστον χρηση που να προδιδει οτι χρησιμοποιουνταν απο Στυλιτες!!!! Ειναι μια στιβαρη πετρινη κατασκευη υστερορωμαικης η μεσοβυζαντινης περιοδου. Εαν θελετε να το συνδεσετε (αυθεραιτα βεβαια) με καποια χριστιανικη χρηση, θα μπορουσε να ειναι ενα τμημα απο καποιο παρεκκλησι. Ομως μην μας σερβιρουν τετοιες μεγαλοπρεπεις μπουρδες για στυλιτες!!
    Οι στυλιτες εμεναν σε πολυ απλοικα και προχειρα κτισματα!! Αλλο τωρα εαν καποια στιγμη καποιος "στυλιτης" η οποιος αλλος βλαμμενος μπορει να κατεφυγε εκει..)) Εαν το φωτογραφικο υλικο αληθευει, τοτε πρεπει να μελετηθει λιγο πιο σοβαρα!!

    1. avatar Guest01062016

      Ή πιθανόν σκοπιά ή παρατηρητήριο ή φρυκτωρία των Βυζαντινών ή των Φράγκων. Αλλά μόνο από τις φωτογραφίες δεν μπορεί να βγει συμπέρασμα. Και εφόσον το κτίσμα δεν υπάρχει πια, μάλλον δεν θα μάθουμε ποτέ, εκτός αν αναφέρεται σε κάποια πηγή...

  13. avatar AK2959

    Αν και δεν έχω σχέση με τη θρησκεία, είναι λάθος να αποδίδουμε στον Χριστιανισμό ως θρησκεία είτε τις υπερβολές άλλων (ή και σημερινών) εποχών είτε τις βλακείες ανθρώπων. Δεν λέει κάπου η θρησκεία να ανεβούμε σε κολώνες, όπως δεν έλεγε πουθενά για τις σταυροφορίες. Απλά έτσι το αντιλαμβάνονται άνθρωποι χωρίς κριτική σκέψη ή άλλοι πονηροί που θέλουν να έχουν δικαιολογίες στα μάτια των πολλών και να κάνουν ενέργειες κατά τα άλλα αδικαιολόγητες. Από τις θρησκείες που υπάρχουν ο Χριστιανισμός είναι μάλλον η καλύτερη.... για αγάπη μιλάει,κατανόηση, συγχώρεση, προσφορά. Αν είναι κάποιος να πιστεύει σε θρησκεία, αυτή μόνο καλά λέει. Οπότε ας σταματήσουμε να υπερβάλλουμε πυροβολώντας την.

  14. avatar Αριστοτελης Κ.

    Για να καταλαβετε το μεγεθος της βλακειας που εφερε ο χριστιανισμος στην ανθρωποτητα, καποιοι οντως πιστευαν οτι αν ανεβουν και ζησουν σε στυλους, θα βγει καποιο θετικο αποτελεσμα. Φανταστειτε σημερα να ανεβει καποιος σε στυλο της ΔΕΗ και να πει θα ζησω εδω για λιγο καιρο να ερθω πιο κοντα στον θεο. Καποιοι θα γελασουν, καποιοι θα καλεσουν ψυχιατρο μιας και ο ανθρωπος πασχει. Κανεις δεν θα του πει μπραβο ουτε θα του πηγαινει φαγητο με κουβα. Οσο η δυναμη του χριστιανισμου εξασθενει, η δυναμη της λογικης δυναμωνει.

    1. avatar ααααα

      +1000

  15. avatar orthodorks

    χριστιανικά όρκ

  16. avatar 1962

    Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ΚΑΠΗΛΕΥΤΗΚΕ ΠΑΜΠΟΛΛΑ ΑΡΧΑΙΑ ΜΝΗΜΕΙΑ.

    1. avatar Soth

      Να υποθεσω το γεγονος οτι ο ναος καταστραφηκε τον 3ο αιωνα , δηλαδη απο παγανιστες, το ξεπερνας να υποθεσω; Το πετρινο δωματιακι που εχτισαν μοναχοι πανω (χωρις να χαλασουν τιποτα) σε πειραξε.

      1. avatar 1962

        ΑΝ ΓΥΡΙΣΕΙΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΜΠΟΛΛΕΣ ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΞΩΚΛΗΣΙΑ ΕΧΟΥΝ ΧΤΙΣΤΕΙ Η ΠΑΝΩ ΣΕ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΝΑΟΥΣ Η ΜΕ ΤΑ ΜΑΡΜΑΡΑ ΑΡΧΑΙΩΝ ΝΑΩΝ. ΝΑ ΥΠΟΘΕΣΩ ΟΤΙ ΓΙΑ ΣΕΝΑ ΟΤΙ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΤΕ Η ΕΡΗΜΩΝΕΤΕ ΑΛΛΑΖΕΙ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗ.

      2. avatar Υπατία

        χριστιανοί κάψανε την βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας

        1. avatar Soth

          Κανεις λαθος. Πριν απο τους Χριστιανους την ειχε καψει ο Ιουλιος Καισαρας, ο Αυρηλιανος , ο Διοκλητιανος εκαψε με διαταγη ολα τα Αιγυπτιακα χειρογραφα χημειας και ο Καρακαλλας ο οποιος εκανε και την μεγαλυτερη καταστροφη.Ολοι αυτοι πριν τους Χριστιανους και μετα απο αυτους αποτελειωσαν την δουλεια οι Αραβες.Απο ολους αυτους , επιλεκτικα διαλεγεις να ανεφερεις μονο τους Χριστιανους...

          1. avatar ΔΙΟΓΕΝΗΣ λυτταιος

            Ευγε,φιλτατε !
            Οι Αραβες Μωαμεθανοι την αποτελειωσαν.
            ''Τι να κανω με τους παπυρους?'' ειχε ρωτησει ενα διαδοχο του Μωαμεθ ο στρατηγος του.
            "ΑΝ ΣΥΝ-ΦΩΝΟΥΝ με το Κορανι ειναι ΠΕΡΙΤΤΟΙ, ΚΑΦΤΟΥΣ.
            ΑΝ ΔΕΝ ΣΥΝ-ΦΩΝΟΥΝ αντιμαχονται το Κορανι, παλι ΚΑΦΤΟΥΣ."
            6 ΜΗΝΕΣ ολα τα δημοσια λουτρα της Αλεξανδρειας εκαιγαν παπυρους για να ζεστανουν το νερο !!!

  17. avatar soula, without t

    Πείτε του κυρίου ότι τα γκρηκς δεν απαρνήθηκαν την σχέση τους με τον στύλο
    Από καιρού εις καιρόν ο έρωτας αναζωπυρώνεται...
    Παλιότερα του κάθονταν
    Τώρα για λόγους αισθητικης-αρχιτεκτονικης-μηχανικης τον φοράνε.

Παρακαλούμε περιμένετε ...