13
loading

Αν και το θέμα μας είναι μια φιλοσοφική σχολή που ιδρύθηκε στην αρχαία Ελλάδα, ας πάρουμε τα πράγματα λίγο ανάποδα προκειμένου να «εγκλιματιστούν» και όσοι δεν έχουν επαφή με το… αντικείμενο. Αν υπήρχε στη σύγχρονη εποχή η ηδονιστική σχολή ένας από τους βασικούς εκφραστές της θα ήταν ο θρυλικός ποδοσφαιριστής, Τζορτζ Μπεστ.

Πως «δένει» μια αρχαία φιλοσοφική σχολή, με έναν σύγχρονο ποδοσφαιριστή; Απλό... Κάποτε ο Μπεστ, γνωστός για τις κραιπάλες και τα οργιώδη γλέντια που συμμετείχε, είχε πει: «Ξόδεψα το 90% των χρημάτων μου στο ποτό και στις γυναίκες. Τα υπόλοιπα τα σπατάλησα»!

Αυτό που μέσα από το φλεγματικό βρετανικό χιούμορ ήθελε να πει ο Μπεστ ήταν πως ήταν ένας άνθρωπος παραδομένος στις ηδονές που του πρόσφεραν οι γυναίκες και τα ποτά. Και για να επανέλθουμε σιγά- σιγά στο… παρελθόν, κάτι ανάλογο με τον Μπεστ πρέσβευαν και οι οπαδοί της ηδονιστικής σχολής.

Όχι απαραίτητα μόνο για τις γυναίκες και τα ποτά. Οτιδήποτε δεν ήταν υλικό και πρόσφερε ηδονή, ευδαιμονία και χαρά ήταν θεμιτό ακόμα και αν ακουμπούσε τα όρια του ηθικού ή τα ξεπερνούσε κάποιες φορές.

Άλλωστε ένα από τα επίδικα των αρχαίων ηδονιστών ήταν το τι ακριβώς είναι ηθικό και από ποιόν ορίζεται.  «Η τέχνη της ζωής έγκειται στο να αρπάζεις τις απολαύσεις καθώς περνούν δίπλα σου. Όμως, οι πιο έντονες απολαύσεις δεν είναι πνευματικές ούτε πάντα ηθικές» είχε πει ο Αρίστιππος ο Κυρηναίος.

Ο ίδιος βέβαια, και εδώ είναι η διαφορά με τον Μπεστ, είχε πει πως «Κρατεί ηδονής ουχ’ ο απεχόμενος, άλλ’ ο χρώμενος μεν, μη προεκφερόμενος δε», δηλαδή «εγκρατής στις απολαύσεις δεν είναι ο απέχων, αλλά αυτός που τις γεύεται χωρίς να παρεκτρέπεται».

Ο ιδρυτής της ηδονιστικής σχολής

wkrntret1

Το όνομα του αρχαίου φιλόσοφου, Αρίστιππου του Κυρηναίου, δεν αναφέρθηκε τυχαία. Ο Αρίστιππος ήταν ο ιδρυτής της ηδονιστικής σχολής. Γεννήθηκε στην Κυρήνη της Αφρικής το 435 από εύπορη οικογένεια. Αποφάσισε όμως να φύγει μακριά από την πατρική εστία προκειμένου να συνεχίσει τις σπουδές του. Αρχικά γίνεται μαθητής του Πρωταγόρα αλλά στη συνέχεια πηγαίνει στην Αθήνα όπου γοητεύεται από τις διδαχές του Σωκράτη και γίνεται μαθητής του.

Όταν ο Αρίστιππος γνώρισε τον Σωκράτη είχε ήδη διαμορφώσει την κοσμοθεωρία του σχετικά με την ηδονή. Το ότι ήρθε τόσο κοντά με τον Σωκράτη δεν φαίνεται να του άλλαξε άποψη. Ίσα- ίσα. Ο Αρίστιππος επί της ουσίας τροποποίησε τη Σωκρατική άποψη και ταύτισε την ηδονή με το αγαθό.

wkrntret2

Με το πέρασμα του χρόνου διαφοροποιήθηκε τόσο πολύ από τον δάσκαλό του που έφυγε από κοντά του και άρχισε να διδάσκει τη δική του θεωρία. Είναι ο πρώτος μαθητής του Σωκράτη ο οποίος μετά τον θάνατο του μεγάλου δασκάλου εμφανίστηκε ως σοφιστής, δηλαδή επαγγελματίας και αμειβόμενος δάσκαλος, αρχικά στην Αθήνα και αργότερα σε άλλες πόλεις.

Για τον Αρίστιππο οι πάντες και τα πάντα χρησίμευαν σαν «οχήματα» αρκεί να τον οδηγούσαν στην ηδονή. Έκανε ότι ήταν απαραίτητο προκειμένου να μπορεί να φτάνει στην ευδαιμονία. Η μάχη ανάμεσα στο «ηθικό» και το «ανήθικο» ήταν άνιση.

wkrntret3

Φιλοξενήθηκε από τυράννους, τους οποίους κολάκευε και ζούσε με πολυτέλεια στις αυλές τους. Ως σοφιστής έπαιρνε υψηλά δίδακτρα τα οποία στη μεγάλη τους πλειονότητα τα σπαταλούσε για να αγοράζει την συντροφιά της διασημότερης και ομορφότερης πόρνης των αρχαίων χρόνων της Λαϊδας.

Πέρα από το χαρακτηριστικό περιστατικό με τον Διογένη, λέγεται πως κάποτε είχαν ρωτήσει τον Αρίστιππο αν τον πειράζει που η περιώνυμη εταίρα δεν τον αγαπάει και εκείνος (πιστός στη φιλοσοφία του) είχε απαντήσει: «Και τα ψάρια και το κρασί δεν μ’ αγαπάνε, αλλά εγώ τα απολαμβάνω».

wkrntret6

Πάντα ετοιμόλογος και τρομερά οξυδερκής ο Αρίστιππος  είχε κληθεί από κάποιον να διδάξει τον γιό του. Όταν ο αρχαίος φιλόσοφος απαίτησε τα… τσουχτερά δίδακτρα, ο πατέρας αντέδρασε λέγοντας του πως με το ποσό αυτό θα ήταν δυνατόν να αγοράσει ένα βόδι. Τότε ο Αρίστιππος τον προέτρεψε να το κάνει λέγοντάς του «αγόρασέ το, λοιπόν, κι έτσι θα έχεις δύο μαζί βόδια στο σπίτι σου».

Τι πρέσβευε η ηδονιστική σχολή

wkrntret7

Το να ικανοποιείς τις αισθήσεις σου δεν είχε τίποτα το μεμπτό για τον Αρίστιππο. Αυτός ήταν άλλωστε ο πυρήνας της ηδονιστικής φιλοσοφίας του. Εκεί που εστίαζε, ωστόσο, ήταν στο ότι οι ηδονές δεν θα έπρεπε να ελέγχουν τον άνθρωπο, δεν θα έπρεπε δηλαδή να τον καθιστούν σκλάβο τους. Αντίθετα ανά πάσα στιγμή θα έπρεπε ο άνθρωπος να έχει την ικανότητα να απομακρυνθεί από αυτές χωρίς να νιώσει την παραμικρή έλλειψη.

Η φιλοσοφία πάνω στη οποία βασίστηκε ο  Αρίστιππος για τη δημιουργία της ηδονιστικής σχολής, στην πραγματικότητα πατούσε πάνω σε… δυο βάρκες. Από την μια ήταν ένας άνθρωπος που μπορούσε να φοράει τα πιο ακριβά ρούχα αλλά και να κυκλοφορεί με κουρέλια, να κοιμάται στα σπίτια πλουσίων αλλά και στην ύπαιθρο με την ίδια ευκολία. Στόχος του ήταν να δείξει πως η εξωτερική εικόνα ενός ανθρώπου δεν είχε την παραμικρή σημασία μπροστά στην εσωτερική.

wkrntret8

Από την άλλη δεν έβρισκε κανέναν λόγο αρκετά σημαντικό ώστε να μην προσφέρει το καλύτερο δυνατό στον εαυτό του από πλευρά πολυτέλειας. Η φιλοσοφία του ήταν καθαρά ηδονιστική και ευδαιμονική χωρίς να τον νοιάζει ούτε στιγμή από πού προέρχονται τα οφέλη αυτά.

wkrntret10

Ταυτόχρονα, ωστόσο, ο κίνδυνος όλη αυτή η διαρκής αναζήτηση της ηδονής να ξεφύγει από κάθε έλεγχο (τρανό παράδειγμα η περίπτωση του Τζορτζ Μπεστ, που αναφέρθηκε στην αρχή του κειμένου), ήταν το μοναδικό πρόβλημα για τον Αρίστιππο ο οποίος, όμως, εμφάνιζε ως ζωτικής σημασίας την απόκτηση της σωστής παιδείας και φιλοσοφίας προκειμένου κάτι τέτοιο να αποφευχθεί.

wkrntret9

Για τη φιλοσοφία του Αρίστιππου υπάρχουν μόνο δύο αισθήματα: ο πόνος και η ηδονή. Άρα, νομοτελειακά, το αγαθό ταυτίζεται με το ευχάριστο (που προκαλεί ηδονή), ενώ το κακό με το δυσάρεστο (που προκαλεί πόνο). Παράλληλα, ωστόσο, θεωρούσε την φρόνηση του ανθρώπου ως βασική προϋπόθεση ώστε να κυριαρχήσει στις προκλήσεις του περιβάλλοντος του και να επιβάλει τις δικές του επιθυμίες, όντας κύριος του εαυτού του χωρίς να γίνεται έρμαιο των επιθυμιών του («έχω και ουκ έχομαι», έλεγε χαρακτηριστικά) και έτσι να αποκτά μια μόνιμη εσωτερική ελευθερία.

wkrntret12

Η φιλοσοφική του σχολή στην Κυρήνη άνθησε και άκμασε ως την εποχή των Πτολεμαίων, ενώ σε γενικές γραμμές η φιλοσοφία του, αν και πρωτοποριακή, δεν κατάφερε να διαδραματίσει κάποιο σημαντικό ρόλο όσο άλλες στην πάροδο των μετέπειτα αιώνων.

ΚΑΝΤΕ LIKE ΤΟ NEWSBEAST.GR

13
σχόλια
  1. avatar Richard 29

    Πολυ ενημερωτικο και καλογραμμενο αρθρο, και συγχαρητηρια στο NewsBeast για την επιλογη του να το κανει αφιερωμα.
    Ο Δυτικος πολιτισμος ειναι βαθια διχασμενος...
    Απο τη μια εχουμε την ηθικολογια του Χριστιανισμου να μας λεει πως η ηδονη ειναι πειρασμος και αμαρτια και πως η εκπληρωση της οδηγει στη κολαση ετσι δημιουργοντας εναν ψευτοπουριτανισμο και ενοχες στους πιστους αλλα και στους μη, απο την αλλη ειναι ξεκαθαρο πως ο σημερινος ανθρωπος θελει να νιωθει σεξυ και να μη νιωθει ξενερωτος και ανικανοποιητος.
    Τελως παντων, η αποψη μου ειναι πως η αγιοτητα και η σεξουαλικοτητα δεν ειναι ασυμβατα και πως ενα ισορροπημενο ατομο πρεπει να εχει και τα δυο και να μην καταπιεζει το ενα για να αποκτησει το αλλο. Και οι τρεις Αβραμικες θρησκιες, αλλα ιδιαιτερα ο Χριστιανισμος, καταπιεζουν τη σεξουαλικοτητα και αυτο δημιουργει εσωτερικες διαταραχες. Επισης βλεπουμε πολλους ιεροκηρυκες να απο τη μια να φαινονται πολυ αγαθοι, απο την αλλη να χρησιμοποιουν τη θρησκεια για να δικαιολογισουν πολεμους, γενοκτονιες, κτλ. (Η κακια της υπερβολικης αγαμιας).

    1. avatar 22:47

      Αυτά που λες τα λένε οι θρησκείες , Να μιλήσουμε για το σεξ.24 ώρες το 24 ωρο με την νόμιμη συζηγο .Επιτρεπεται ένας γάμος,απαγορεύεται ο χωρισμός .Μονο ο θάνατος χωρίζει το ανδρόγυνο .Ο άνθρωπος για να είναι πραγματικά χριστιανός ,πρέπει να είναι αναγεννημένος ,να κάνει το βάπτισμα Σωτηρίας , ομολογία πίστεως κα μαρτυρία αγαθης συνειδησεως ,ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ο προσωπικός του Σωτήρας .Δεν ισχύει ο νηπιοβαπτισμος ,θέλει μελέτη της ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ ,και με την δύναμη του Θεου και την θέληση την δικιά μας,προχωρούμε για την Αιώνια Ζωή .Οπως έχουμε τους φυσικούς νόμους έχουμε και τους πνευματικούς νόμους .Δεν γνωρίζεις τι είναι πάθος ;Δεν μπορείς να ξεχωρίσεις το καλό από το κακό ;Την δύναμη την δύναμη μας την δίνει η Θυσία του Ιησου Χριστου,με το Αίμα Του που χύθηκε για σενα και μένα επάνω στον σταυρο .Με την μελέτη θα σας αποκαλυφθεί ο Θεός

  2. avatar ΕΛ.ΑΣ για να ΓΕΛΑΣ

    αν εχα να επιλεξω ως αναγκαστικο μου συνοδοιπορο της ζωης μεταξυ ενος διακηρυγμενου φιληδονου και ενος συγκαλυμμένου φιληδονου αρλουμπολογου υποκριτη αγυρτη, προσωπικα , αναγκαστικα βεβαια ,θα διαλεγα τον πρωτο...
    τι να γινει ,δικαιωμα μου να σιχαινομαι τον συμποσιολαγνο ρέκτη πλουσίων κοιλαρα της πλατωνικης ηθικης και εν τοις πραγμασι μασας.
    μια παρα τυρι σούλα μονο με αφορμη την απεικονιση του κενταυρου
    παντα ειχα την απορια :απο που και ως που προεκυψε αυτη η αλλοπροσαλλη απεικονιση;;
    ενταξει τον πηγασο τον φανταστηκαν απο ενα γρηγορο αλογο
    τον κενταυρο;;
    γρηγορος αντρας;;
    κενταυρινες υπηρχαν;;;;
    σεξουαλικα δραστηριοι ηταν !!
    με τι ζευγαρωναν;;
    ετσι που ειδα την απεικονιση κατατείνω οτι μαλλον τα υπερμεγεθη εργαλεια .. του αλογου εδωσαν το εναυσμα του μυθου παρα η γρηγοραδα του...
    φανταζομαι θαταν περιζητητοι κιαπ αρσενικους και απο θηλυκα στα παρτυ των αρχαιων ημων πανω απο το αυλακι
    για κατω απο ταυλακι δεν τιθεται θεμα , σφαζαν ειλωτες ....αυτο κιαν ειναι παρτυ

  3. avatar Ζαχοσσσσς

    Ο 7:52 νομιζω πρεπει να χει κοψει καπιστρι!

    1. avatar Τι δεν κατάλαβες !?

      Ο προορισμός του ανθρώπου είναι ,να γεννηθεί ,να κουραστεί από τα βάρη της ζωής,να απολαύσει η σάρκα του ότι θέλει ,από διαστροφή εως που φτάνει η φαντασία του,μετά θάνατος ;Μετα ανυπαρξία ;Ετσι σε βολευει;

  4. avatar 07:52 2

    Οτε θελει ασθενησει η φωνη της αλεθουσης= δεν εχει ορεξη, και τρωει γιαουρτι κλπ διοτι δεν μπορει να μασισει,και ο ανθρωπις θελει εξεγειρεσθαι εις την φωνην του στρουθιου= δεν εχει υπνο,και πασαι αι θυγατερες του ασματος ατονισωσιν`=οι χορδες της φωνης,οτε θελουσι φοβεισθαι το υψος,και θελουσι τρεμει εν τη οδω= θελει μπαστουνι,οτε η αμυγδαλεα θελει ανθησει=ασπρα μαλλιά,και η ακρις προξενει βαρος=δεν εχει δυναμη,και η ορεξις θελει εκλειψει= δεν θελει να κανει τιποτα`διοτι ο ανθρωπος υπαγει εις τον αιωνιον οικον αυτου,και οι πενθουντες περικυκλουσι τας οδους, πριν λυθει η αργυρα αλυσος=το αιμα στο μικροσκόπιο φαινεται αλυσιδα αιρυθρων αιμοσφαιριων,και σπασει ο λυχνος ο χρυσους= εγκεφαλικο, η συντριφθη η υδρια εν τη πηγη= η καρδια, η χαλαση ο τροχος εν τω φρεατι,=τα νεφρα, και επιστρεψη το χωμα εις την γην,καθως ητο,και το πνευμα εις τον Θεον, οστις εδωκεν αυτο.

  5. avatar 07:52

    Γλυκυ βεβαια ειναι το φως,και ευαρεστον εις τους οφθαλμους να βλεπωσι τον ηλιον.(Ποιος αραγε τον εχει δωσει?)αλλα και εαν ο άνθρωπος ζηση ετη πολλα,και ευφραινηται εν πασι τουτοις,ας ενθυμηθη ομως τας ημερας του σκοτους,οτι θελουσιν εισθαι πολαι.Παντα τα συμβαινοντα ματαιοτης.Ευφραινου,νεανισκε,εν τη νεοτητι σου`και η καρδια σου ας σε χαροποιη εν ταις ημερες της νεοτητος σου`και περιπατει κατα τας επιθυμιας της καρδιας σου,και κατα την ορασιν των οφθαλμων σου`πλην εξευρε,οτι δια παντα ταυτα ο Θεος θελει σε φερει εις κρισιν.Και αφαιρεσον τον θυμον απο της καρδιας σου,και απομακρυνον την πονηριαν απο της σαρκος σου`διοτι η νεοτης και η παιδικη ηλικια ειναι ματαιοτης.Και ενθυμου τον Πλαστην σου εν ταις ημέρες της νεοτητος σου`πριν ελθωσιν αι κακαι ημεραι,και φθασωσι τα ετη εις τα οποια θελεις ειπει,Δεν εχω ευχαρριστησιν εις αυτα` ( επειδη αυτα εχουν γραφτει το 900 π.Χ,και η ιατρικη καταλαβαινουμε τι ηταν, θα παρακαλουσα τα παρακατω γραφομενα,να τα δει και γιατρος φιλος σας.Εχουν γραφτει απο τον Εκκλησιαστη, ο οποιος ειναι ο βασιλευς Σολομών, υιος του Δαυιδ),πριν σκοτισθη ο ηλιος,και το ψως,και η σεληνη,και οι αστερες,και επανελθωσι τα νεφη μετα την βροχην`οτε οι φυλακες της οικιας θελουσι τρεμει=τα χερια παρκινσον,και οι ανδρες οι ισχυροι θελουσι κλονιζεσθαι=τα ποδια,και αι αλεθουσαι θελουσι παυσει,διοτι ωλιγοστευθησαν= δοντια,και αι βλεπουσαι δια των θυριδων θελουσιν αμαυρωθη= τα ματια`και αι θυραι θελουσι κλεισθη εν τη οδω,=τα ματια,(1 συνεχιζεται)

  6. avatar ΔΙΟΓΕΝΗΣ Λυτταιος

    ΤΡΑΓΙΚΑ ΣΥΝ-ΧΡΟΝΟΣ αυτος ο υπερ-δραστηριος εραστης των ΣΩΜΑΤΙΚΩΝ ΗΔΟΝΩΝ.
    Επηρεασε καταλυτικα την κοσμοθεωρια του αρχαιου κοσμου ο οποιος,
    βγαζοντας την απαραιτητη αντιδραση,''γεννησε'' τον Χριστιανισμον.
    Απαραιτητες και οι σωματικες ηδονες,κυριως στους νεους.
    Οι καποιας ηλικιας,ομως,σωφρον ειναι να προτιμουμε τις πνευματικες(=Επικουριες),
    χωρις να απογαλακτιζομαστε πληρως των σωματικων.Το μετρο ειναι και εδω η χρυση τομη.

    1. avatar 09:30

      Ώστε τον Χριστιανισμό τον έχει εφεύρει ο άνθρωπος .Αρα ότι απολαύσουμε στην ζωή αυτή ,διότι μετά σαν τα ζώα ,θα κλείσουμε τα μάτια μας,θα μας θάψουν η πολιτικά η θρησκευτικα ,και μετά εξαφανιζόμαστε ;Λέω τωρα με αφέλεια ,μήπως έτσι θελουμε να παστεψουμε;Γιατί ;!Διοτι θελουμε να ζούμε την ζωή μας όπως θελουμε και να μην λογαριάζουμε κανέναν Παράδειγμα.Το κράτος μας έχει νόμους ,με τον φόβο του νόμου ,προσπαθεί ο άνθρωπος να είναι νομοταγής .Επειδη η Ελλάδα έχει βρεθεί σε αυτήν την κατάσταση,διότι δεν λογάριαζε κανέναν,για δες στον δρόμο,τι ανομία υπάρχει ,λόγω μη αστυνομεύσης.Με ειλικρινή καρδιά ,μην απαντήσεις σε μένα αλλά στην καρδιά σου.Εχεις ανοίξει την Καινη Διαθήκη , να την μελετήσεις ,και να περπατήσεις την κάθε λέξη που έχει πει ο Ιησους;Γνωρίζεις ότι ο Ιησους δίδαξε 15 χρόνια τον Αποστολο Παυλο ;Γνωρίζεις ποσο σε Αγαπά ο Ιησούς Χριστός ;Γνωρίζεις με επίγνωση την Απόδειξη της Αγάπης Του;Γνωρίζεις τι ζητά σπο εσένα ;

      1. avatar Διογενησ Λυτταιος

        Θετεις πολλα θεματα.Στα πιο πολλα ψιλο-συν-φωνουμε.
        Αντιρρησεις εχω μονο στο ζητημα του Σαυλου - Σαουλ- Παυλου
        Διεστρεψε τα λογια του ΧΡΙΣΤΟΥ τοσο,
        που αναγκασε πολλους ιστορικους να μιλανε για Παυλικανισμον αντι Χριστιανισμον.
        Οι πρωτοι χριστιανοι,σε Παλαιστινη και Συρια, φαινεται οτι τον κυνηγουσαν αγρια διοτι γνωριζαν το ποιον του.Για το λογον αυτον, λενε,διδαξε στο ...εξωτερικο - Μικρα Ασια, Ελλαδα. Ιταλια - οπου δεν τον ηξεραν.
        Χαρακτηριστικο παραδειγμα της διαστροφης που προανεφερα ειναι το υπο του ΧΡΙΣΤΟΥ λεχθεν ''Μακαριοι οι ΠΤΩΧΟΙ,οτι αυτων εστι η βασιλεια ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΣ ΜΟΥ'' και το οποιον μετεστραφει απο τον Σαυλο στο ''Μακαριοι οι πτωχει τω πνευματι,
        οτι αυτων εστι η βασιλεια των ουρανων''.
        Καλη μερα να εχεις !

        1. avatar 23:12

          Αν μελετήσετε τον Αποστολο Παυλο,σε κανένα σημείο δεν διαφωνεί με τον Ιησου Χριστο ,διότι ο Απ.Παυλος ήταν σκεύος εκλογής του Ιησου,τον δίδαξε ο ίδιος ο Κύριος 15 χρόνια .Να μελετήσετε με μεγάλη προσοχή όλη την Καινη Διαθηκη,να αναγεννηθητε,θα σας σποκαλυφθει ο Θεός .

    2. avatar Επίκουρος

      Οι σωματικές ηδονές προτιμώνται μεν,όμως δύσκολα δε καταλήγουν στην ικανοποίηση των ηλικιωμένων,αφού το γήρας ου γαρ έρχεται μόνον:-):-)

  7. avatar Νοτ Μπεστ… Γουορστ

    Το παπαδαριο το ξέρει για τον Μπεστ;;;;; Σίγουρα οι Παϊσιοι θα σας αφορίσουνε που λέτε τετοια πραγματα

Παρακαλούμε περιμένετε ...