22
loading
Γράφει
η Ιουλία Κιλέρη
Φωτογραφίες
Γιάννης Κέμμος

Καφέ, μπαρ, ταβέρνες και εστιατόρια, ακόμη και στούντιο γιόγκα, ξεφυτρώνουν σε γωνιές και σε στενάκια, δίνοντας ζωή σε μια συνοικία που ήταν άλλοτε συνυφασμένη με τη φτώχεια και την εξαθλίωση. Τα ενοίκια είναι πλέον απλησίαστα για πολλούς ανθρώπους, αν βεβαίως βρεθεί διαθέσιμο σπίτι και αν δεν διατίθεται αποκλειστικά μέσω AirBnb.

Τα Πετράλωνα έχουν ζωντανέψει, αποτελώντας μια από τις επιλογές της νεολαίας για τη μεσημεριανή και βραδινή της έξοδο, διατηρώντας όμως παράλληλα τον ιδιαίτερο, γραφικό χαρακτήρα της γειτονιάς και αυτή την αύρα της παλιάς Αθήνας. Εδώ δεν θα κλαμπάρεις, δεν θα χρειαστεί να βάλεις τα καλύτερά σου ρούχα για να βγεις, η κατάσταση είναι περισσότερο... χαλαρή, περισσότερο παρεΐστικη.

Η Βασιλική Κ. μένει στα Πετράλωνα από το 2011. Ήρθε στην Αθήνα φοιτήτρια από την επαρχία, έμεινε αρχικά σε άλλες περιοχές, μέχρι να κατασταλάξει στα Πετράλωνα. Της θυμίζει περισσότερο... χωριό, της αρέσει που χαιρετάει τον περιπτερά της, τον φούρναρη, τον γείτονά της. Μένει κοντά στην πλατεία των Άνω Πετραλώνων, ένα σημείο συνάντησης όλων των ηλικιών. Παππούδες που βγαίνουν για την απογευματινή τους βόλτα, μητέρες με τα παιδιά τους στα καροτσάκια, νεολαία που αράζει στο παρκάκι.

wkpetralwna_2051

Της αρέσει που σε λίγα λεπτά κάνει βόλτα στου Φιλοπάππου, στο Θησείο, στο Κουκάκι, στην Ακρόπολη. Μένει στην Αθήνα, αλλά αρκετές φορές αισθάνεται σαν να μη μένει στην Αθήνα, όπως λέει στο newsbeast.gr. Βλέπει τη γειτονιά να αλλάζει με τα χρόνια, να ζωντανεύει, επιμένοντας όμως να διατηρεί αυτόν τον χαρακτήρα της γειτονιάς που την τράβηξε εκεί. Και αυτό είναι που της αρέσει τόσο.

Ο Γιώργος Ν. έζησε στα Πετράλωνα από το 1987 έως και το 2002. «Εκεί μεγάλωσε ο πατέρας μου και ο πατέρας του πατέρα μου. Εκεί έφτιαξα τις πιο δυνατές φιλίες, που με συνοδεύουν ακόμη και σήμερα (τον έναν τον έκανα και κουμπάρο μου)». Βλέπει τη μεγάλη αλλαγή που έχει υποστεί η παιδική του γειτονιά, αδυνατώντας ορισμένες φορές να τη συνειδητοποιήσει.

wkpetralwna_2034

«Τα Πετράλωνα για μένα δεν θα γίνουν ποτέ η εναλλακτική πρόταση των Αθηναίων για το ποτό τους, ούτε τα ψαγμένα εστιατόρια. Όταν έμενα εγώ στα Πετράλωνα οι επιλογές για έξοδο ήταν ελάχιστες, αλλά αυτό δεν με στεναχωρούσε καθόλου γιατί πάντα το Θησείο ήταν το αγαπημένο μου αποκούμπι. Εκεί ερωτεύθηκα πρώτη φορά, εκεί έκανα την πρώτη μου κοπάνα. Τα Πετράλωνα για μένα, όπου και να βρίσκομαι, θα είναι πάντα η γειτονιά μου», σημειώνει.

Η συνοικία το όνειρο, η «γραφικωτέρα αθλιότης»

Τα Πετράλωνα αποτελούν μια γειτονιά κέντρο-απόκεντρο, που χωρίζεται στα Άνω και τα Κάτω από τις γραμμές του ΗΣΑΠ. Με το πέρασμα των χρόνων, η συνοικία επεκτάθηκε από του Φιλοπάππου μέχρι τη Χαμοστέρνας με όριο την Πειραιώς. Τα Άνω, περισσότερο γραφικά και «προνομιούχα» από τα Κάτω, διατηρούν σε μεγαλύτερο βαθμό ζωντανή την ιστορία της περιοχής. Η ονομασία Πετράλωνα επικράτησε λόγω της ύπαρξης πέτρινων αλωνιών όπου οι Αθηναίοι επεξεργάζονταν τα σιτηρά.

Είναι αρκετές, πάντως, οι ονομασίες που έχουν αποδοθεί στην περιοχή στη διάρκεια των χρόνων. Ήταν παλιά γνωστή ως «Κατσικάδικα» λόγω της παρουσίας βοσκών στην περιοχή, όπου τα κατσίκια κυκλοφορούσαν ελεύθερα και ανενόχλητα. Μέχρι που τον Φεβρουάριο του 1925 η Βουλή των Ελλήνων απαγόρευσε διά νόμου την κυκλοφορία κατσικιών στους δρόμους, με αποτέλεσμα η συνοικία να «αποκατσικοποιηθεί».

wkpetralwna1

Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922, χιλιάδες πρόσφυγες έφτασαν στην Αθήνα και πίσω από τον λόφο του Φιλοπάππου εγκαταστάθηκαν εκατοντάδες οικογένειες. Πολλοί από αυτούς προέρχονταν από την Αττάλεια, με αποτέλεσμα ο συνοικισμός να γίνει γνωστός ως Ατταλιώτικα. Σύντομα μια παραγκούπολη έκανε την εμφάνισή της ανάμεσα στον λόφο του Φιλοπάππου και τα Άνω Πετράλωνα. Όπως γράφει ο Eλευθέριος Γ. Σκιαδάς στον «Μικρό Ρωμηό», χρησιμοποιήθηκαν χωματόπλινθοι, λαμαρίνες, γκαζοντενεκέδες, σανίδια από παλιές κάσες, ψευτοκαδρόνια και ό,τι άλλο οικοδομήσιμο υλικό μπορούσε να βρεθεί για την εξασφάλιση της προσωρινής στέγης.

Η περιοχή ήταν γνωστή και ως Ασύρματος από το τμήμα Τηλεγραφητών-Ασυρματιστών της Σχολής Πολέμου του Πολεμικού Ναυτικού, που βρισκόταν δυτικά του λόφου Φιλοπάππου. Οι λιθόκτιστες εγκαταστάσεις της Σχολής είχαν δημιουργηθεί στις αρχές του 20ού αιώνα και κάλυπταν μεγάλο μέρος του τμήματος που περιλαμβάνεται μεταξύ της οδού Τρώων και του περιφερειακού του Φιλοπάππου.

Χαρακτηριστικές είναι οι περιγραφές της εποχής: «Με 3 δραχμάς και εντός δέκα λεπτών από το "Δημοτικό Θέατρο" βγαίνετε από την Αθήνα, από την Ελλάδα, από την Ευρώπην», έγραφε ο Δ. Δεβάρης για τη «γραφικωτέρα αθλιότης». Περιέγραφε γυναίκες να πηγαινοέρχονται «και παντού ξυπόλυτα παιδάκια, βρώμικα, κουρελιάρικα, (να) ανεβοκατεβαίνουν στα βραχώδη στενά μονοπάτια, (να) τρέχουν, (να) κυλιούνται πάνω στο χώμα και τις λάσπες πολυάριθμα όπως και οι μυίγες».

wkpetralwna2

Δεν ήταν τυχαίο το γεγονός ότι ο Αλέκος Αλεξανδράκης επέλεξε για τα γυρίσματα της ταινίας «Συνοικία το Όνειρο» την περιοχή του Ασυρμάτου. Το πρώην λατομείο, κάτω από τον λόφο του Φιλοπάππου, κοντά στα Άνω Πετράλωνα, που στην ουσία ήταν μια παραγκούπολη, που έμεναν πάμπτωχοι και μεροκαματιάρηδες άνθρωποι μαζί με πρόσφυγες από την Μικρά Ασία. Αυτό που επεδίωκε ήταν να δείξει το πραγματικό πρόσωπο της φτώχειας και της εξαθλίωσης. Δεν περίμενε ωστόσο πως η προσπάθειά του αυτή θα μετατρεπόταν σε έναν πραγματικό εφιάλτη και θα τον ανάγκαζε να αποκηρύξει το ίδιο του το δημιούργημα το οποίο έπεσε στα νύχια της λογοκρισίας που δεν επέτρεψε να βγει προς τα έξω μια τέτοια εικόνα για την «ευημερούσα» Ελλάδα.

Οι παράγκες του θρυλικού Ασύρματου καταστράφηκαν μερικώς το 1944 στα Δεκεμβριανά. Αποφασίστηκε ο χώρος να χρησιμοποιηθεί για την ανέγερση κατοικιών για τη στέγαση των προσφύγων. Με πρωτοβουλία της βασίλισσας Φρειδερίκης χτίστηκαν πέτρινες κατοικίες, γνωστές ως τα «Πέτρινα της Φρειδερίκης». Επειδή όμως ο αριθμός των προσφύγων ήταν μεγάλος, για την εξυπηρέτησή τους κατασκευάστηκε η μεγάλη πολυκατοικία απέναντι από το λόφο, εκεί όπου βρισκόταν η παλαιά είσοδος του συνοικισμού.

wkpetralwna_2031

Οι παλιές προσφυγικές κατοικίες στον περιφερειακό του Φιλοπάππου διατηρούν μέχρι σήμερα μια ξεχωριστή γοητεία. Για εντελώς διαφορετικούς λόγους, η περιοχή των Πετραλώνων αποτελεί σήμερα μια «συνοικία όνειρο». Για τους κατοίκους της είναι ένα όμορφο «χωριό» τόσο κοντά και ταυτόχρονα τόσο μακριά από τη βαβούρα της Αθήνας. Είναι ίσως αυτή της η γοητεία που ανέδειξε την περιοχή τα τελευταία χρόνια, καθιστώντας την μια επιλογή για τουρίστες και την έξοδο των Αθηναίων. Μια περιοχή που παρά την άνθηση που γνωρίζει, επιμένει να προσφέρει μια χαλαρότητα και μια απλότητα στον επισκέπτη της.

wkpetralwna_2019

wkpetralwna_2022

wkpetralwna_2025

wkpetralwna_2026

wkpetralwna_2042

wkpetralwna_2043

wkpetralwna_2045

wkpetralwna_2053

wkpetralwna_2058

wkpetralwna_2059

wkpetralwna_2060

wkpetralwna_2066

wkpetralwna_2067

wkpetralwna_2068

wkpetralwna_2072

wkpetralwna_2073

wkpetralwna_2079

wkpetralwna_2085

ΚΑΝΤΕ LIKE ΤΟ NEWSBEAST.GR

22
σχόλια
  1. avatar Κάτοικος

    Εμετός μου έρχεται με την προσπάθειά σας να καταστρέψετε την γειτονιά μας ολοκληρωτικά . Δεν θέλουμε ταβέρνες .Ηρεμία και ποιότητα ζωής θέλουμε .Είμαστε από μόνοι μας ολοζώντανοι οι Πετραλωνίτες .Και μην χρησιμοποιήστε τα προσφυγικά δεν είναι Πετράλωνα .

  2. avatar Ανω

    Γέμισε η γειτονιά με αρουκατους που έλεγε ένας φίλος από το σχολειο

  3. avatar Faraday

    Και βεβαια μια χαρα γειτονια είναι τα Πετραλωνα!!!!!!Κι εγω Κορυδαλλο μενω....κατι παρομοιο, δηλαδή....περιοχες με γευση "γειτονιας" ο,τι καλυτερο για μια ανθρωπινη διαμονη....τα "κεντρικα"και βαβουρτζιδικα σημεια της Αθηνας είναι για καμμια τσαρκα και χαζευτηρι μια στο τοσο...

  4. avatar Τζιμης το λαμογιο

    Βλέποντας τις φωτογραφίες πονεσαν τα ματια μου απο την ομορφιά ... βρε γκρεμισμα θελουν οι πολεις μας και χτίσιμο απο την αρχή, οχι ομως με αντιπαροχή.......

  5. avatar Dna

    Μπραβο,και αφου ανακαλυψατε την τελεια και αυθεντικη παλια γειτονια της αθηνας ξεσκιστε την και αυτην με την θολοκουλτουρα που σας εχει καταβαλει.Τυχεροι εμεις που μεγαλωσαμε σε αυτην την συνοικια.....και ουτε εξαθλιωμενοι ειμασταν....ουτε ξυπολυτοι ...αφηστε τα πετραλωνα ησυχα λοιπον ,δεν θελουμε αλλη αναπτυξη ουτε αλλα φουγαρα με τσικνα,ουτε αυτοκινητα πεταμενα δεξια και αριστερα....

  6. avatar Eirinouka

    Μερικοι ας προσεξουν λιγο την ορθογραφια τους.Οσο για τα Πετραλωνα μια χαρα γειτονια ειναι!

  7. avatar xgtre

    πετράλωνα-ψυχικό 4-0

  8. avatar Stateless

    Ταύρος ρε και τα μυαλά στο δρομοκαΐτειο.

  9. avatar Πτρλν

    Τα Πετράλώνα ήταν και είναι η γειτονιά με όλη τη σημασία της λέξεις εδώ έβλεπες παρέες στις αυλές έβλεπες παιδιά να παίζουν απλούς δρόμους στα χώματα υπήρχε φτωχια αλλά υπήρχαν και υπάρχουν αξίες αξεπέραστες σε μικρότερο βαθμό βέβαια λόγο μεταναστευτικού ρεύματος αλλά δεν Αλέξανδρος πολύ τα πράγματα μπορεί τα μπακάλικα να έκλεισαν και την θέση τους να έχουν πάρει τα super market αλλά οι άνθρωποι είναι ίδιοι και αυτό δε αλλάζει με τίποτα δυο λεπτά από την Ακρόπολη και δέκα από το λιμάνι μέσα στο κέντρο και όλα τριγύρω τι άλλο να πει κανης

  10. avatar Ντροπη2

    Το να μιλάμε για τις ονομασίες και την ιστορια που αποφασίσατε να βγάλετε προς τα εξω , ειναι αγενες…. Κατι που παραλείψατε , είναι πως στην χρονολογια που απευθύνεστε, ενα μεγαλο ποσοστο της χώρας , περνούσε δύσκολες ώρες και προσπάθησε να βρει την οικονομικη ανακαμψη…. Με ότι αυτό συνεπάγεται

  11. avatar Ντροπή

    Καλησπέρα σας, έχοντας ζήσει όλα τα χρόνια της ζωής μου στα Πετράλωνα , αλλά και η μητέρα μου όπως και η μητέρα της μητέρας μου και ούτω κάθε εξης , θα μου επιτρέψετε να σας διορθώσω , τα πετράλωνα δεν είναι αυτό που γράφετε…..
    Μιλαμε για μια γραφικη γειτονια με αρχοντικά σπίτια, και με ιστορία, διαπιστώνω πως το ρεπορταζ σας ειναι ελλιπες…. Τα ανω με τα κατω πετραλωνα δεν τα χωριζουν οι γραμμες του τρένου , αλλά μια ολόκληρη ιστορία, αλλά και πολιτικά δρώμενα, και ας σταματήσει επιτέλους αυτή η συνήθεια των βαρυγδουμπον εκφρασεων και λέξεων , ώστε να δώσουμε μια τραγικότητα στην κατάσταση ….Ποια ξυπολιτα παιδια, αγαπητη??? Μηπως μιλήσαμε με ενα μικρο ποσοστο κατοίκων, και προσπαθούμε να εμφυσήσουμε στους άλλους αυτη την άποψη? Τα ξυπολητα παιδια, ήταν , σε ενα απο τα ψηλοτερα μεροι των πετραλωνων … Στα προσφυγικα σπιτια , με λίγα λόγια ήταν τα προσφυγόπουλα. Πως χαρακτηριζουμε μια γειτονία δίχως να γνωρίζουμε την ιστορία της? Πόση επιφανειακή δημοσιογραφία!!! Μια αναζήτηση στο internet αλλα και στο youtube δεν καθιστούν ένα ρεπορταζ αξιόπιστο… Ποια παραγκούπολη …..? ποια εξαθλίωση??
    Τα πετράλωνα είχαν χαρακτηριστεί γειτονια γραμματων κι τεχνων, ήταν μια απλή γειτονία, με χαμογελαστούς ανθρώπους , που μπορεί να μην είχε τις ανέσεις που έχουμε σήμερα, όπως και τις περγαμηνές αλλά δεν ήταν μια τριτοκοσμική γειτονιά όπως θέλετε να δείξετε…. Λίγος σεβασμός μερικές φορες δεν βλαπτει.

    1. avatar Faraday

      Φιλε μου, κανεις δεν ισχυριστηκε πως σε όλα τα Πετραλωνα δεσποζαν οι παραγκουπολεις.Απλα εγινε αναφορα στην περιοχη του Ασυρματου,που ηταν μια οντως εξαθλιωμενη, προσφυγικη γειτονια,πριν καμποσα χρονια.Και σε καποιες άλλες περιοχες όπως Περαμα, Ρεντης, Καμινια, Δουργουτι(Νεος Κοσμος) υπηρχαν τέτοιες γειτονιες, κι ισως να υπαρχουν ακομη και σημερα

  12. avatar 1312131313

    Η Νέα Φιλαδέλφεια είναι μια περιοχή που αξίζει να ασχοληθείτε

  13. avatar Kostad

    Κλασικη εσυ που μενεις στις καλλες συνοικιες πινουνε μονο κοκαινη

  14. avatar Μαρια Παναγιωτελιδου

    Ας Αναλαβει προστατευτικά μέτρα και πτοστημο σε όσους δημιουργούν καταστρέφουν και παρασηραν γειτωνες και τους πολίτες στα Ναρκωτικά ...επισεις σε κάθε γειτωνια κάμερες... βοήθεια θέλουν όλοι τους

  15. avatar έλεος πια

    στην σημερινή εποχή των νεοπολιτισμενων και τα ανθρώπινα απόβλητα θεωρούνται ως έργο τέχνης

    1. avatar Red 7

      να τανε η ζήλια ψώρα,Πετράλωνα γειτονιά δε σε φτάνουν.

  16. avatar Κλασσική..

    ... συνοικία πρεζομανα. Πάντα απορούσα γιατί είναι φυτώριο ναρκομανών.Το 80% της νεολαίας στα Πετράλωνα αρχίζουν με τον μπάφο κ καταλήγουν στην ζουζου.

    1. avatar Ploigos

      "Φίλε μου" βαριές κουβέντες λές , χωρίς σκέψη. Δεν υπάρχουν συνοικίες πρεζομάνες , απλά ίσως να υπάρχουν περισσότεροι χρήστες , που και αυτοί μπορεί να είναι από άλλες περιοχές.
      Στη Νέα Σμύρνη π.χ. κατεβαίνουν οι Μπραχαμιώτες ( Αγ. Δημητριάνοι ) αλλά ούτε τη Νέα Σύρνη λές πρεζομάνα , ούτε και τον Αγ. Δημήτριο επειδή κάποιοι είναι πρεζόνια. άλλωστε τα μεγάλα ποσοστά κρατά η Ηλεία ή Μεσσηνία και η Κρήτη.

    2. avatar αεργος εθνικιστης

      απο πότε αρχισε η λουκα να γραφει σχολια στο nb?

    3. avatar Πετράλωνα

      Εισαι εκτος πραγματικότητας.Βγαζεις χολή [...]

      1. avatar ΒΚΜΜΝ

        Τόσα ξέρουν τόσα λένε

Παρακαλούμε περιμένετε ...