Newsbeast | Ειδήσεις και νέα από την Ελλάδα και τον Κόσμο.

Το Ευπαλίνειο Όρυγμα της Σάμου είναι ένα αξεπέραστο θαύμα της μηχανικής

Φτιάχτηκε τον 6ο π.Χ. αιώνα, είχε μήκος 1,03 χλμ. και ξεκινούσε από δύο αντίθετες πλευρές, που συναντήθηκαν χωρίς καμία απόκλιση


WEEKEND
0:20
30/04/2017
Το Ευπαλίνειο Όρυγμα της Σάμου είναι ένα αξεπέραστο θαύμα της μηχανικής
17
loading

Έχετε σταθεί ποτέ μπροστά σε κάποιο ανθρώπινο δημιούργημα και να αναρωτιέστε «πώς είναι δυνατόν να το έφτιαξαν τόσο τέλειο»; Και δεν μιλάμε για κάποιο σύγχρονο αλλά για κάποιο που δημιουργήθηκε αιώνες πριν.

ΕΥΠΑΛΙΝΕΙΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ6

Μια τέτοια περίπτωση είναι το  Ευπαλίνειο Όρυγμα της Σάμου. Ένα αξεπέραστο θαύμα της μηχανικής και της τοπογραφίας το οποίο δημιουργήθηκε τον 6ο αιώνα π.Χ. και ακόμα και σήμερα προκαλεί τον θαυμασμό τόσο για το σχεδιασμό του όσο και για την αρτιότητα της εκτέλεσης του έργου.ΕΥΠΑΛΙΝΕΙΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ5

Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, πως τον Ιούνιο του 2015, η Διεθνής Ένωση Σηράγγων (ITA – AITES) ανακήρυξε το Ευπαλίνειο Όρυγμα της Σάμου ως «Παγκόσμιο Σηραγγολογικό Τοπόσημο» (International Tunneling Landmark). Μιλάμε για ένα έργο που ήδη από το 1992 έχει περιληφθεί στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.

Η σύλληψη μιας ιδέας… ανεφάρμοστης

ΕΥΠΑΛΙΝΕΙΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ4

Ας κάνουμε μια βουτιά μέσα στον χρόνο και ας μεταφερθούμε στον 6ο αιώνα π.Χ. (γύρω στα 550). Τότε που ο αρχιτέκτονας Ευπαλίνος από τα Μέγαρα ξεκίνησε την δημιουργία ενός «αμφίστομου ορύγματος» -όπως χαρακτηριστικά το αναφέρει ο Ηρόδοτος- το οποίο θα «έδινε» νερό, με ασφάλεια και υψηλές προδιαγραφές υγιεινής στην αρχαία πόλη της Σάμου, δηλαδή το σημερινό Πυθαγόρειο.

Αυτό βέβαια ήταν μια εξαιρετική ιδέα αλλά για τα δεδομένα της εποχής μάλλον… ανεφάρμοστη. Ο Ευπαλίνος, ωστόσο, είχε έτοιμο ένα σχέδιο που θα τον τοποθετούσε με χρυσά γράμματα ανάμεσα στους σπουδαίους της αρχαίας Ελλάδας.

Το έργο που οραματίστηκε ήταν τρομερά σύνθετο τεχνικά καθώς εκτός από αυτό κάθε αυτό το όρυγμα θα περιλάμβανε μια δεξαμενή, έναν προσαγωγό και έναν υπόγειο αστικό αγωγό. Η αφετηρία του θα βρισκόταν σε μια φυσική πηγή κοντά στη σημερινή περιοχή των Αγιάδων.

ΕΥΠΑΛΙΝΕΙΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ9

Την εντολή για την δημιουργία αυτού του έργου την είχε δώσει στον Ευπαλίνο, ο τύραννος της Σάμου, Πολυκράτης, ο οποίος ήθελε το υδραγωγείο να είναι υπόγειο για να μην είναι ορατό από τυχόν εισβολείς που θα έκοβαν την παροχή νερού στην πόλη σε περίπτωση πολιορκίας...

Με βάση θα μέσα τα οποία είχε στη διάθεση του ο Ευπαλίνος αυτό ήταν ένα έργο που δεν θα μπορούσε να γίνει. Ο σπουδαίος μηχανικός, ωστόσο, με απλά όργανα μέτρησης αλλά και πολύπλοκους μαθηματικούς υπολογισμούς, αποφάσισε την ταυτόχρονη διάνοιξη μιας σήραγγας και από τις δυο πλαγιές του βουνού!

ΕΥΠΑΛΙΝΕΙΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ7

«Αμφίστομον όρυγμα» το αναφέρει ο πολυταξιδεμένος Ηρόδοτος, που εντυπωσιάστηκε βλέποντάς το.  «Ανέφερα πολλά δε για τους Σαμίους, γιατί έχουν κάνει τρία από τα μεγαλύτερα έργα από όλους τους Έλληνες. Σε όρος με ύψος εκατόν πενήντα οργιές, έφτιαξαν υπόγειο όρυγμα που το είχαν αρχίσει ταυτόχρονα από δυο πλευρές. Το μεν μήκος του ορύγματος είναι επτά στάδια, το δε ύψος και πλάτος είναι οκτώ πόδια το καθένα. Καθ' όλο το μήκος του δε, έχει ανοιχτεί ένα άλλο όρυγμα, σε βάθος είκοσι πήχεων, με πλάτος τριών ποδιών, μέσα από το οποίο το νερό διοχετεύεται μέσα από σωλήνες από μεγάλη πηγή μέχρι την πόλη. Ο αρχιτέκτονας δε του ορύγματος αυτού ήταν ο Ευπαλίνος, γιος του Ναυστρόφου από τα Μέγαρα», αναφέρει, σε ελεύθερη μετάφραση, ο αρχαίος Έλληνας ιστορικός.

Η δημιουργία ενός θαύματος

Με αυτά και με αυτά, δύο συνεργεία, λαξεύοντας με σφυριά και καλέμια τον βράχο, τον σκληρό ασβεστόλιθο, ξεκινούν το μακρύ «ταξίδι» στο τέλος του οποίου θα συναντιόντουσαν στη μέση της διαδρομής.

Πριν ξεκινήσει το σκάψιμο, ωστόσο, ο Ευπαλίνος δίνει εντολή να χαραχτεί η διαδρομή του ορύγματος στην επιφάνεια του εδάφους ώστε να μπορεί παρακολουθεί την πρόοδο του έργου. Όταν έγινε και αυτό, ξεκίνησε το άνοιγμα της σήραγγας που είχε διαστάσεις 1.80μ. ύψος και 1.80μ. πλάτος.

ΕΥΠΑΛΙΝΕΙΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ2

Πλάι σε αυτό που θα λέγαμε κεντρικό διάδρομο κατασκευάστηκε μια τάφρος, σε βάθος 70 πόντων, προκειμένου να περνάει το νερό, μέσα από κεραμικούς σωλήνες που τοποθετήθηκαν με σχολαστικότητα, αφού αυτοί θα υδροδοτούσαν την πόλη.

Η μικρότερη αυτή σήραγγα δεν φτιάχτηκε τυχαία. Η ύπαρξή της κρίθηκε αναγκαία καθώς όταν ολοκληρώθηκε το έργο, η πηγή στις Αγιάδες βρέθηκε σε χαμηλότερο επίπεδο από τη σήραγγα. Έτσι ο Ευπαλίνος έδωσε μια ελαφρά κλίση και εξασφάλισε την απρόσκοπτη ροή του νερού μέσα στη στοά προς το Πυθαγόρειο.

Όπως είναι απόλυτα φυσιολογικό κατά τη διάρκεια της κατασκευής του έργου ο Ευπαλίνος αντιμετώπισε διάφορα προβλήματα- προκλήσεις. Μια από αυτές, πιθανότατα η σημαντικότερη, ήταν η αστάθεια των πετρωμάτων σε κάποια σημεία της σήραγγας και η οποία θα είχε ως αποτέλεσμα οι δυο πλευρές να μην συναντηθούν ποτέ. Ο σπουδαίους μηχανικός, όμως, είχε προνοήσει για ένα τέτοιο ενδεχόμενο και είχε πάρει τα… μέτρα του!

ΕΥΠΑΛΙΝΕΙΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ3

Υπολόγισε και έδωσε κλίση στη διαδρομή του ενός κλάδου με τέτοιο τρόπο που θα ήταν μαθηματικά βέβαιο ότι θα συναντούσε κάποια στιγμή τον άλλο κλάδο. Ο νότιος κλάδος πήρε κλίση 17 μοιρών προς τα δεξιά και στη συνέχεια έστριψε αριστερά κατά 21 μοίρες και συνάντησε τον βόρειο κλάδο, σχεδόν χωρίς καμία απόκλιση.

Η τριγωνική διάνοιξη της βόρειας σήραγγας έχει και αυτή το σκοπό της. Ο Ευπαλίνος δεν το έκανε για… ομορφιά και χάρη αλλά προκειμένου να μηδενίσει τις πιθανότητες να σημειωθεί κάποια υποχώρηση του εδάφους από το νερό και επιπλέον, να υπάρχει βάθος ώστε να κατασκευαστεί η επένδυση της στοάς.

Παρακολουθείστε το εκπληκτικό βίντεο που περιγράφει την κατασκευή του Ευπαλίνειου Ορύγματος και επιμελήθηκε ο ομότιμος καθηγητής του ΕΜΠ, Θεοδόσης Τάσιος.

Το Ευπαλίνειο Όρυγμα σήμερα

Για περίπου 10 χρόνια, τα δυο συνεργεία άνοιγαν τη σήραγγα με βαριοπούλες, σφήνες και καλέμια. Χρειάστηκε να εξορυχθούν 12.500 τόνοι βράχου, να τοποθετηθούν 5.000 πήλινοι σωλήνες και να δαπανηθούν πολλά χρήματα από το κρατικό ταμείο, ώστε,  άφθονο νερό να αρχίσει να ρέει στις κρήνες της πόλης!

ΕΥΠΑΛΙΝΕΙΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ10

Η αρχή της τήρησης των αναλογιών που εισήγαγε ο Ευπαλίνος επιστρατεύτηκε την περίοδο της Αναγέννησης και ακολουθείται και σήμερα στην κατασκευή των σηράγγων. Μέσα στη σήραγγα ο Ευπαλίνος έγραψε τη λέξη «παράδεγμα», που σημαίνει υπόδειγμα.

Η λειτουργία του υδραγωγείου συνεχίστηκε για περίπου 1.100 χρόνια. Στους βυζαντινούς χρόνους η σήραγγα χρησιμοποιήθηκε ως καταφύγιο των κατοίκων κατά τη διάρκεια επιδρομών. Στη συνέχεια εγκαταλείφθηκε. Ανασκάφθηκε από το Γερμανικό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο, τη δεκαετία του 1970. Από τότε και μέχρι τις μέρες μας, επισκέψιμα ήταν, για λόγους ασφαλείας, μόνο 130 μέτρα.

ΕΥΠΑΛΙΝΕΙΟ ΥΔΡΑΓΩΓΕΙΟ11

Πριν από μερικές ημέρες το υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε πως το προσεχές διάστημα το όρυγμα θα είναι επισκέψιμο σε όλο του το μήκος καθώς ολοκληρώθηκαν οι εργασίες αποκατάστασης και συντήρησης του μνημείου, σε ένα έργο που κόστισε συνολικά 3,1 εκατομμύρια ευρώ.

Δείτε όλα τα θέματα του Weekend

ΚΑΝΤΕ LIKE ΣΤΟ NEWSBEAST.GR

17
σχόλια
  1. avatar Γιαννης γιαννουρι

    <>.Οριστε κυριοι.Δειτε τα παρακατω σχολια και θα καταλαβετε γιατι η ΕΛΛΑΔΑ,δεν προκειται οχι να παει μπροστα αλλα,πολυ φοβαμαι μπορει και να χαθει.Βλεπεις ολους τους υπολοιπους λαους και ενω δεν εχουν κανει τιποτα,δεν εχουν προσφερει τιποτα,οταν μιλανε για ενα αρχαιο δικο τους,βλεπεις και το υποστηριζουν,λες και τους εβρισες την μανα τους.Εμας,που δωσαμε στον υπολοιπο κοσμο τα ΠΑΝΤΑ δεν μας αρεσει.Μας εφταιξε ο Χριστος,η εκλησιες,οι αχαιοι,οι μινωες και ου το καθ'εξης.Κανεις απο τους αναγραφομενους δεν φταει.Η ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ μας φταιει.Εαν δεν αλλαξουμε νοοτροπια ΓΡΗΓΟΡΑ,εαν δεν βγουμε ΟΛΟΙ και οταν λεω ΟΛΟΙ,ενοω μεχρι και πολιτικοι,να παραδεχτουμε τα λαθη που εχουμε κανει,εαν δεν αγαπησουμε την ΧΩΡΑ μας,την ΕΛΛΑΔΑ μας,με τα καλα της και τα κακα της,εαν δεν αγκαλιασουμε την ιστορια μας και να αισθανθουμε υπευθυνοι για την κληρονομια μας,δυστηχως λυπαμαι που το λεω,αλλα δεν εχουμε μελλον σαν ΕΛΛΗΝΕΣ.

  2. avatar Mouggos

    Το εργο έγινε με βαριοπουλεςκαι καλεμια πριν χιλιάδες χρόνια ηταν λειτουργικό για πανω απο χιλια αλλα για τη συντήρηση κ αποκατάσταση χρειάστηκαν 3.1 εκατομμύρια.....!

    1. avatar Koronakos

      Συγχαρητήρια για το πιο [...]σχόλιο της ημέρας

  3. avatar nnn

    Πραγματικά εντυπωσιακό έχω πάει αξίζει να το επισκεφτείτε!!

  4. avatar A.G

    Και τώρα παιδιά μου έχουμε τον Τσιπρα και μας κυβερνά, μεγαλουργουμε σαν και τότε

  5. avatar κυριε ελέησον

    ...και μετά ήρθε ο Χριστός και μας πήρε ο κατήφορος.

    1. avatar tis

      Άντε ρε θύματα, την Αγία Σοφία τη θυμάστε; Τα θαύματα της αρχιτεκτονικής σε εκκλησίες, τη μοναδική στον κόσμο μουσική (πολλοί πετυχημένοι λαϊκοί πέρασαν από το αναλόγιο), τις αγιογραφίες π.χ. του Πανσέληνου, τη ρητορική των πατέρων όπως του Χρυσοστόμου, τα υπέροχα τροπάρια, ο λυρισμός και η έκφραση που τα θαυμάζουν σύγχρονοι (όπως ο Ελευθερίου, όχι για θρησκ. λόγους) και τι άλλο να πρωτοθυμηθώ;
      Η Πόλη στην ακμή της ήταν το όνειρο του κάθε λαού, πόσοι τη λιγουρεύτηκαν, οι δυτικοί οι φίλοι σας τη λεηλάτησαν, το 1204 και αφού πήραν τα πάντα τώρα από αυτούς μαθαίνετε "ιστορία".
      Θύματα, ε, θύματα. Κουνηθείτε στις υπόγες όταν γκαρίζουν ξέ..λα.
      Πάρτε και Τσίπρα ή Σώρρα και πολύ σας είναι.

    2. avatar criskalts

      Πριν τον Χριστό ήρθαν οι Ρωμαίοι, τότε μας πήρε ο κατήφορος για τα καλά, αφού είχαμε αρχίσει να τον παίρνουμε μόνοι μας μετά τον θάνατο του Μ. Αλεξάνδρου.
      Αλλά πολύ γκάου ρε αδελφάκι μου.

      1. avatar άκου criskalts

        Κατηφορο με τους Ρωμαιους δεν το λες οτι ειχαμε
        Οι ακαδημίες λειτουργουσαν κανονικά, οι ολυμπιακοι αγωνες γινονταν κανονικά.
        Χτιστηκαν μεγαλης κλιμακας μνημεία όπως Ρωμαϊκη αγορά, Βιβλιοθήκη Αδριανού, Πύλη Αδριανού, Υδραγωγείου του Αδριανού που λειτουργει ακόμη και σήμερα, Το τελεστήριο της Ελευσίνας που ήταν η μεγαλύτερη υποστηλη αιθουσα του τότε γνωστου κοσμου και πάρα πολλα εργα υποδομης, οπως υδραγωγεία γέφυρες κτλ.
        Άλλα πάνω απ' ολα σεβαστηκαν τον ελληνικό πολιτισμό που τον θαυμαζαν, δεν κατεστρεψαν τα μνημεία όπως έκαν οι χριστιανοι αργότερα.
        Δεν εκλεισαν τις ακαδημίες, δεν κατήργησαν ολυμπιακους αγώνες.

        1. avatar criskalts

          Δεν ξέρω ποιος είσαι, αλλά θα απαντήσω άπαξ.
          Εγώ μίλησα για τον κατήφορο των Ελλήνων, όχι για την άνοδο των Ρωμαίων. Όλα αυτά τα έργα που λες έχουν γίνει, αλλά έχουν γίνει ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΡΩΜΑΪΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ, από τους Ρωμαίους για την αυτοκρατορία τους. Οι Έλληνες απλά παρακολουθούσαν, είναι κατήφορος αυτός για τον Ελληνισμό.
          Τα σημαντικότερα Ελληνικά μνημεία, αγάλματα, καλιτεχνήματα κλπ, ξηλώθηκαν και μεταφέρθηκαν στη Ρώμη.
          Εάν θεωρείς κατήφορο την αλλαγή της θρησκείας από το δωδεκάθεο στον χριστιανισμό, προτείνω να επανέλθουμε στον Δία και την Ήρα για να πάρουμε τα πάνω μας. Απλώς θα αλλάξουμε ιερατείο, δεν θα υπάρχουν προφήτες αλλά Πυθίες, όχι ιερείς αλλά ιέρειες, αλλαγή δοξασιών κλπ κλπ.
          Το πρόβλημα του Ελληνισμού ποτέ δεν ήταν η θρησκεία, όπως όλοι οι λαοί θα πορεύεται κι αυτός με μία, ή θα την αλλάζει που και που.
          Εγγενή είναι τα προβλήματά μας.
          Παρόμοια εγγενή προβλήματα είχαν διαχρονικά και οι Εβραίοι, μέχρι που αποφάσισαν να τα ξεπεράσουν και έτσι κυριάρχησαν, έστω και από το παρασκήνιο, στην υφήλιο.
          Περαστικά μας.

    3. avatar panos13

      ξυπνα τυφλε.....ηρθε ο Χριστος και μας θεωσε με την ανασταση Του...

      1. avatar Περίεργος.

        Μάλλον μας ξεθέωσε.

    4. avatar Anarion

      Και αυτό το βασίζεις σε τι;

      1. avatar κύριε ελέησον

        Στις ραδιουργίες της Εκκλησίας Α.Ε. που εκμεταλλεύτηκε τον άνθρωπο Ιησού

        1. avatar Tndk

          Δεν ειναι Α.Ε. ειναι Ε.Π.Ε.

        2. avatar Anarion

          Όχι, μεγάλε, δεν πάει έτσι. Τίμα την αρχαιοελληνική σου κληρονομιά και δώσε επιχειρήματα, μην πιπιλάς βολικές καραμέλες. Μην περιμένεις να χάψω ότι ως το 0 ή το 330 ήμασταν κορυφή και μετά πάτος. Επίσης, αντεπιχείρημα: άκουσες ποτέ για το τι είχε φτιάξει ο Μινωϊκός πολιτισμός; Είδες καμιά φωτογραφία από την Κνωσό ή το Ακρωτήρι της Θήρας; Και μετά ήρθαν οι Αχαιοί κτλπ και μας πήρε ο κατήφορος, άμα το πάνε έτσι...

      2. avatar Κώστας 14

        Μεγάλη διαφήμιση.

Παρακαλούμε περιμένετε ...
Το newsbeast επιλέγει
Το newsbeast προτείνει