Σε νέο εθνικιστικό παραλήρημα κατά της Ελλάδας προχώρησε ο Τούρκος υπουργός Παιδείας Γιουσούφ Τεκίν, βάζοντας στο στόχαστρο ακόμη και την ονομασία του Αιγαίου Πελάγους.
Ο Τεκίν υποστήριξε ότι η ονομασία «Αιγαίο» πρέπει να αντικατασταθεί στα τουρκικά σχολικά βιβλία από τον όρο «Adalar Denizi», δηλαδή «Θάλασσα των Νησιών», ισχυριζόμενος ότι ο όρος «Αιγαίο» μπήκε στη διεθνή χρήση μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μάλιστα με ελληνική επιρροή. Την τοποθέτηση αυτή μετέδωσαν τουρκικά μέσα, ενώ η ίδια γραμμή έχει καταγραφεί και σε ανακοινώσεις του τουρκικού υπουργείου Παιδείας για τις αλλαγές στο νέο εκπαιδευτικό μοντέλο.
Ο Τεκίν θέλει να σβήσει το «Αιγαίο» από τα σχολικά βιβλία
Σύμφωνα με την τουρκική ιστοσελίδα T24, ο Γιουσούφ Τεκίν δήλωσε ότι όταν υπογράφηκε η Συνθήκη της Λωζάννης «δεν υπήρχε Αιγαίο» και ότι η «σωστή» ονομασία είναι «Θάλασσα των Νησιών». Ο Τούρκος υπουργός συνέδεσε μάλιστα την αλλαγή αυτή με μια ευρύτερη αναθεώρηση της διδακτέας ύλης, στην οποία, σύμφωνα με τον ίδιο, όροι όπως «Σταυροφορίες», «Γεωγραφικές Ανακαλύψεις» και «Κεντρική Ασία» αντικαθίστανται από όρους που θεωρεί πιο συμβατούς με την τουρκική εθνική αφήγηση.
Η δήλωση δεν αποτελεί μεμονωμένη φραστική υπερβολή. Το τουρκικό υπουργείο Παιδείας είχε ήδη αναφέρει από τον Νοέμβριο του 2025 ότι στο πλαίσιο του νέου εκπαιδευτικού μοντέλου προωθείται η χρήση του όρου «Adalar Denizi» αντί του «Ege Denizi», με το επιχείρημα ότι πρόκειται για «το όνομα της Λωζάννης».
Το θέμα επανέφερε η φιλοκυβερνητική Yeni Akit, μέσα από άρθρο του Αλί Ερκάν Καβακλί, το οποίο όχι μόνο υιοθετεί τις θέσεις Τεκίν, αλλά τις παρουσιάζει ως ένδειξη «εθνικής και εγχώριας» εκπαιδευτικής αντίληψης. Στο άρθρο αναπαράγεται η θέση ότι δεν πρέπει να λέγεται «Αιγαίο Πέλαγος», αλλά «Θάλασσα των Νησιών», επειδή, όπως υποστηρίζεται, η ονομασία «Αιγαίο» δόθηκε υπό την επίδραση των Ελλήνων.
Το ίδιο κείμενο κατηγορεί όσους αντιδρούν στον Τούρκο υπουργό ως «διανοούμενους της αποικιοκρατίας» και «υπηρέτες της Δύσης», ζητώντας ουσιαστικά ακόμη βαθύτερη ιδεολογική αναμόρφωση των σχολικών βιβλίων.
Το Αιγαίο στο στόχαστρο της τουρκικής εκπαιδευτικής προπαγάνδας
Η υπόθεση δεν αφορά απλώς μια ονομασία. Η προσπάθεια αντικατάστασης του όρου «Αιγαίο» εντάσσεται σε μια ευρύτερη πολιτική εργαλειοποίησης της εκπαίδευσης από την Άγκυρα, με στόχο τη διαμόρφωση νέας εθνικιστικής αντίληψης γύρω από τη γεωγραφία, την ιστορία και τις θαλάσσιες ζώνες.
Στο νέο τουρκικό πρόγραμμα σπουδών, το υπουργείο Παιδείας κάνει λόγο για «Γαλάζια Πατρίδα» και αναφέρεται σε «Θάλασσα των Νησιών», «Μαύρη Θάλασσα», «Μεσόγειο» και «Θάλασσα του Μαρμαρά», συνδέοντας το μάθημα της Γεωγραφίας με τα θαλάσσια δικαιώματα και συμφέροντα της Τουρκίας.
Με άλλα λόγια, η ονομασία του Αιγαίου δεν αντιμετωπίζεται από την Άγκυρα ως ουδέτερο γεωγραφικό ζήτημα, αλλά ως εργαλείο εθνικής διαπαιδαγώγησης και γεωπολιτικής προπαγάνδας.
Ο ισχυρισμός ότι το «Αιγαίο» είναι μεταπολεμική ελληνική επινόηση δεν αντέχει σε σοβαρό έλεγχο. Η προσπάθεια της Άγκυρας να παρουσιάσει την ονομασία «Αιγαίο» ως αποτέλεσμα ελληνικής επιρροής μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο δείχνει περισσότερο πολιτική σκοπιμότητα παρά ιστορική ακρίβεια. Και αυτό ακριβώς είναι το επικίνδυνο σημείο: η Ιστορία μετατρέπεται σε εργαλείο κρατικής αφήγησης, ενώ η γεωγραφία προσαρμόζεται στις ανάγκες της τουρκικής αναθεωρητικής πολιτικής.
Από τα σχολικά βιβλία στη «Γαλάζια Πατρίδα»
Η αλλαγή του ονόματος του Αιγαίου στα σχολικά βιβλία συνδέεται ευθέως με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», το οποίο επιχειρεί να επεκτείνει την τουρκική αντίληψη κυριαρχίας και επιρροής σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
Δεν είναι τυχαίο ότι στο τουρκικό πρόγραμμα σπουδών η «Γαλάζια Πατρίδα» παρουσιάζεται ως τμήμα της διδασκαλίας για τα θαλάσσια δικαιώματα και τα γεωπολιτικά συμφέροντα της Τουρκίας. Η χρήση του όρου «Adalar Denizi» στη θέση του «Αιγαίου» λειτουργεί ως γλωσσική προέκταση αυτής της στρατηγικής.
Η Άγκυρα δεν περιορίζεται πλέον σε διπλωματικές δηλώσεις ή χάρτες. Περνά τη δική της αναθεωρητική ορολογία στην εκπαίδευση, διαμορφώνοντας από τα σχολικά χρόνια μια γενιά που θα μαθαίνει το Αιγαίο όχι ως διεθνώς αναγνωρισμένη γεωγραφική ονομασία, αλλά ως πεδίο τουρκικών διεκδικήσεων.
Τουρκική πρόκληση με εκπαιδευτικό μανδύα
Οι δηλώσεις Τεκίν και η στήριξη που του προσφέρουν φιλοκυβερνητικά μέσα, όπως η Yeni Akit, αποκαλύπτουν ότι η τουρκική αναθεωρητική ρητορική δεν περιορίζεται στην εξωτερική πολιτική. Πλέον εισχωρεί συστηματικά στα σχολικά βιβλία, στους χάρτες, στη γλώσσα και στον τρόπο με τον οποίο οι νέοι Τούρκοι μαθητές διδάσκονται την περιοχή.
Η προσπάθεια διαγραφής του ονόματος «Αιγαίο» δεν είναι αθώα. Είναι μια ακόμη ένδειξη ότι η Άγκυρα επιχειρεί να ξαναγράψει όρους, έννοιες και σύμβολα που συνδέονται άμεσα με την ελληνική ιστορία και παρουσία στην περιοχή.
Πίσω από το πρόσχημα της «εθνικής εκπαιδευτικής πολιτικής», η Τουρκία καλλιεργεί μια επικίνδυνη γεωπολιτική αφήγηση: ότι ακόμη και η ονομασία του Αιγαίου είναι δήθεν αποτέλεσμα ελληνικής επιβολής. Και όταν μια χώρα αρχίζει να αμφισβητεί ακόμη και τα ονόματα, είναι σαφές ότι δεν μιλάμε για παιδεία. Μιλάμε για προπαγάνδα.
