Σε φάση εντατικής προετοιμασίας βρίσκεται το ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής για την κατάθεση το συντομότερο δυνατόν πρότασης σύστασης νέας Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής για την υπόθεση των υποκλοπών, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται όχι μόνο στο περιεχόμενο αυτής καθαυτής της πρότασης αλλά κυρίως στους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς που θα κρίνουν την τύχη της. Στη Χαριλάου Τρικούπη εκτιμούν ότι θα χρειαστούν περίπου δέκα ημέρες ακόμη μέχρι να ολοκληρωθεί το τελικό κείμενο της πρότασης, καθώς η επεξεργασία των στοιχείων είναι ιδιαίτερα απαιτητική. Ο όγκος του υλικού είναι μεγάλος, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την πρόσφατη δικαστική απόφαση που αριθμεί σχεδόν 2.000 σελίδες. Αυτό σημαίνει ότι η ομάδα που έχει αναλάβει τη σύνταξη της πρότασης καλείται να ξεχωρίσει τα πιο ουσιώδη και νέα δεδομένα και να τα παρουσιάσει με σαφή και τεκμηριωμένο τρόπο.

Στη διαδικασία αυτή συμμετέχουν, σύμφωνα με πληροφορίες, στελέχη με εμπειρία, όπως οι Χάρης Δημακαρέας, Χρήστος Κακλαμάνης και Μανώλης Βελεγράκης, οι οποίοι μελετούν τα έγγραφα και αξιολογούν τα στοιχεία που έχουν προκύψει. Την ίδια ώρα, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο νομικό σκέλος. Στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης εξετάζουν προσεκτικά τι προβλέπει ο Κανονισμός της Βουλής, ώστε να μην υπάρξει κανένα διαδικαστικό «παράθυρο» που θα μπορούσε να οδηγήσει σε απόρριψη της πρότασης πριν καν συζητηθεί. Κι αυτό γιατί υπάρχει η εκτίμηση πως η κυβερνητική πλευρά θα επιδιώξει να μπλοκάρει την πρωτοβουλία σε πρώιμο στάδιο, αποφεύγοντας να φθάσει το αίτημα σε ψηφοφορία στην Ολομέλεια, που θα μπορούσε να αποτυπώσει πιθανές διαρροές από την Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας.

Τι προβλέπει ο Κανονισμός του Κοινοβουλίου

Βουλή

Θυμίζουμε ότι σύμφωνα με το άρθρο 144 του Κανονισμού της Βουλής, η Ολομέλεια μπορεί να συνιστά εξεταστικές επιτροπές από μέλη της για την εξέταση ειδικών ζητημάτων δημόσιου ενδιαφέροντος. Η διαδικασία που ακολουθείται είναι η εξής:

Η πρόταση για τη σύσταση της εξεταστικής επιτροπής πρέπει να υπογράφεται από το 1/5 του όλου αριθμού των Βουλευτών (σ.σ. δηλαδή από τουλάχιστον 60 βουλευτές) και να καθορίζει τους λόγους για τους οποίους ζητείται η σύστασή της, καθώς και το συγκεκριμένο ζήτημα με το οποίο θα ασχοληθεί.

Μετά την υποβολή της, η πρόταση ανακοινώνεται στη Βουλή, τυπώνεται, διανέμεται στους Βουλευτές και εγγράφεται στην ημερήσια διάταξη συνεδρίασης κοινοβουλευτικού ελέγχου. Η συζήτηση της πρότασης τερματίζεται υποχρεωτικά σε μια συνεδρίαση και αρχίζει με την αγόρευση ενός από τους Βουλευτές που κατέθεσαν την πρόταση.

Η απόφαση περί σύστασης Εξεταστικής Επιτροπής λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων, η οποία δεν μπορεί να είναι κατώτερη από τα 2/5 του όλου αριθμού των Βουλευτών (δηλαδή όχι κάτω από 120 βουλευτές). Ο Κανονισμός αναφέρει επίσης πως μετά από πρόταση 10 τουλάχιστον βουλευτών, η Βουλή μπορεί να συνιστά δύο ανά κοινοβουλευτική περίοδο, εξεταστικές επιτροπές. Θυμίζουμε ότι από τις εθνικές εκλογές του 2023 και ένθεν που συγκροτήθηκε σε Σώμα η παρούσα Βουλή έχει κατατεθεί μια ακόμη πρόταση Εξεταστικής Επιτροπής, αυτή του ΚΚΕ τον Νοέμβριο του 2023 για τη διερεύνηση του τραγικού σιδηροδρομικού δυστυχήματος των Τεμπών. Τότε μάλιστα την υπέγραφαν, όπως ήταν αναμενόμενο, και τα 21 μέλη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του Κομμουνιστικού Κόμματος υπό τον κ. Δημήτρη Κουτσούμπα.

Η αριθμητική των κομμάτων

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ, Νίκος Ανδρουλάκης, τώρα, έχει ξεκαθαρίσει ότι η πρόταση θα κατατεθεί κανονικά και έχει ήδη απευθύνει κάλεσμα προς τα κόμματα της ελάσσονος αντιπολίτευσης να τη στηρίξουν. Άλλωστε, το κόμμα του διαθέτει τον ελάχιστο αριθμό των 10 βουλευτών που απαιτούνται για την κατάθεση της πρότασης (σ.σ. η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ διαθέτει 32 μέλη). Το κρίσιμο ζήτημα πάντως, ωστόσο, δεν είναι η κατάθεση της πρότασης αλλά η έγκρισή της. Για να περάσει, απαιτούνται όπως προαναφέραμε τουλάχιστον 120 ψήφοι στην Ολομέλεια. Και εδώ αρχίζει η πραγματική «αριθμητική» όσον αφορά το πού και από ποιους θα μπορούσαν να βρεθούν. Σήμερα, οι κοινοβουλευτικές δυνάμεις διαμορφώνονται ως εξής: η Νέα Δημοκρατία διαθέτει 156 βουλευτές, το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ 32 βουλευτές, ο ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία 25, το ΚΚΕ 21, η Νέα Αριστερά 12, η Ελληνική Λύση – Κυριάκος Βελόπουλος 11, το Δημοκρατικό Πατριωτικό Κίνημα «Νίκη» 8 και η Πλεύση Ελευθερίας – Ζωή Κωνσταντοπούλου 6. Επιπλέον, υπάρχουν 27 ανεξάρτητοι βουλευτές.

Εάν προστεθούν οι ψήφοι του ΠΑΣΟΚ, του ΣΥΡΙΖΑ, του ΚΚΕ και της Νέας Αριστεράς μας κάνουν 90. Εάν προσθέσουμε και τους 5 της Πλεύσης Ελευθερίας φθάνουμε στους 95. Οπότε εκ των πραγμάτων θα πρέπει να συναινέσουν και οι 11 του Κυριάκου Βελόπουλου μαζί με τους 8 της Νίκης συν άλλοι 6 από τους ανεξάρτητους. Εκτός εάν συμφωνήσουν περισσότεροι από τους συνολικά 27 ανεξάρτητους βουλευτές, οπότε μπορεί να μην χρειάζονται οι ψήφοι της Ελληνικής Λύσης ή της Νίκης ή κάποιου άλλου από τα μικρότερα σε κοινοβουλευτική δύναμη κόμματα. Ο απαιτούμενος αριθμός των 120 ψήφων μπορεί να καλυφθεί οριακά εάν υπάρξει συναίνεση μεταξύ μείζονος και ελάσσονος αντιπολίτευσης.

Στην πράξη, βέβαια, τα πράγματα είναι πιο σύνθετα. Δεν θεωρείται δεδομένο ότι όλα τα κόμματα θα κινηθούν στην ίδια κατεύθυνση ή ότι δεν θα υπάρξουν διαφοροποιήσεις. Για τον λόγο αυτό, η στάση κάθε κόμματος ξεχωριστά αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Ήδη, πάντως, υπάρχουν ενδείξεις ότι διαμορφώνεται ένα θετικό κλίμα. Μετά την απόφαση πριν από δύο ημέρες του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνου Τζαβέλλα να μην ανασύρει από το αρχείο την υπόθεση των τηλεφωνικών υποκλοπών και να μην επανεξεταστεί η σχετική υπόθεση, υπήρξαν αντιδράσεις από σχεδόν όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης, γεγονός που ενισχύει το ενδεχόμενο κοινής στάσης.

Σημειώνουμε πως κατά την κρίση του ανώτατου εισαγγελικού λειτουργού, «τα στοιχεία των οποίων έγινε επίκληση από το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών δεν συνιστούν νέα στοιχεία κατά το άρθρο 43 παρ. 6 ΚΠΔ, ικανά να δικαιολογήσουν την ανάσυρση της δικογραφίας από το Αρχείο. Συνεπώς τα συμπεράσματα των πορισμάτων του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Αχιλλέα Ζήση, δεν ανατρέπονται». Αμέσως μόλις γνωστοποιήθηκε η απόφαση υπήρξε τηλεφωνική επικοινωνία του προέδρου του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη με τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτη Φάμελλο, όπου σύμφωνα με πληροφορίες διαπιστώθηκε ότι υπάρχει διάθεση για στήριξη της πρότασης περί σύστασης Εξεταστικής Επιτροπής.