Σε μια φάση έντονης εσωκομματικής κινητικότητας εισέρχεται το ΠΑΣΟΚ, καθώς απομένουν λιγότερες από 15 ημέρες μέχρι τη διεξαγωγή του συνεδρίου (που ξεκινά στις 27 Μαρτίου) και από τη μια υπάρχουν χαμόγελα αισιοδοξίας για τη χθεσινή συμμετοχή πάνω από 150.000 μελών που προσέτρεξαν να εκλέξουν σύνεδρους, κι από την άλλη, ένα έντονα φορτισμένο κλίμα μετά την απόφαση διαγραφής του Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου από την Κοινοβουλευτική Ομάδα. Στελέχη με ισχυρή παρουσία στο κόμμα στρέφουν πλέον την προσοχή τους στη συνεδριακή διαδικασία, επιδιώκοντας να διαμορφώσουν νέους συσχετισμούς δυνάμεων και να δώσουν πολιτική απάντηση στις επιλογές της ηγεσίας.
Παρότι ο πρόεδρος του κόμματος, Νίκος Ανδρουλάκης, εμφανίζεται να διαθέτει αριθμητικό πλεονέκτημα στο εσωτερικό της Χαριλάου Τρικούπη, στελέχη όπως ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, και ο Παύλος Γερουλάνος, μαζί με μια σειρά άλλων προσώπων, επιχειρούν να αναδείξουν τη δική τους πολιτική πρόταση ως τη μόνη που μπορεί να οδηγήσει το ΠΑΣΟΚ σε ευρύτερη απήχηση στην κοινωνία. Κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεών τους είναι η ανάγκη να ξεπεραστεί η στασιμότητα που καταγράφεται εδώ και μήνες στις δημοσκοπήσεις, όπου τα ποσοστά του κόμματος παραμένουν χωρίς ουσιαστική μεταβολή, την ίδια ώρα μάλιστα που η Νέα Δημοκρατία, παρά το γεγονός ότι βρίσκεται τόσα χρόνια στην εξουσία, εξακολουθεί να έχει σταθερό προβάδισμα και μάλιστα με ποσοστά που όχι απλώς δεν πέφτουν, αλλά ενίοτε ανεβαίνουν κιόλας.
Η διαδικασία εκλογής των περίπου 3.800 συνέδρων, που ολοκληρώθηκε την Κυριακή με την αθρόα συμμετοχή άνω των 150.000 μελών, όπως προείπαμε, όπου από το ΠΑΣΟΚ υπογραμμίζουν ότι στην αντίστοιχη προσυνεδριακή διαδικασία της Νέας Δημοκρατίας είχαν προσέλθει λιγότεροι, αποτέλεσε ουσιαστικά ένα πρώτο τεστ για τις ισορροπίες στο εσωτερικό του κινήματος. Παρά το γεγονός ότι το σύστημα της μονοσταυρίας θεωρήθηκε πως διευκολύνει την προεδρική πλευρά να διατηρήσει προβάδισμα, η μεγάλη συμμετοχή ανέδειξε και απρόβλεπτες δυναμικές. Σε αρκετές περιοχές καταγράφηκε ενίσχυση δυνάμεων που ασκούν κριτική στις πρόσφατες επιλογές της ηγεσίας, με βασικά σημεία τριβής τη στρατηγική διεύρυνσης του κόμματος, τη διαγραφή του αντιπροέδρου της Βουλής από το ΠΑΣΟΚ, Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλου, και την αντιμετώπιση διαφορετικών πολιτικών απόψεων στο εσωτερικό του κόμματος. Σε αυτή την κατεύθυνση κινήθηκαν δημόσιες παρεμβάσεις στελεχών όπως ο Νίκος Παπανδρέου, ο οποίος στάθηκε ιδιαίτερα στο ζήτημα της εσωκομματικής πολυφωνίας. Ο ευρωβουλευτής επεσήμανε με νόημα πως «το ΠΑΣΟΚ, ήδη από την περίοδο της Μεταπολίτευσης, συνέβαλε καθοριστικά στην εμπέδωση της εσωκομματικής δημοκρατίας, επιτρέποντας την ελεύθερη έκφραση διαφορετικών απόψεων στο εσωτερικό του». Όπως σημείωσε, η πολυφωνία «υπήρξε διαχρονικά στοιχείο δύναμης για το κόμμα, το οποίο -όταν αξιοποίησε αυτή τη δυνατότητα- κατέγραψε νικηφόρες πολιτικές πορείες». Παράλληλα, εξέφρασε επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο η διατύπωση διαφορετικής άποψης, ιδιαίτερα σε περίοδο προσυνεδριακού διαλόγου, να οδηγεί σε πειθαρχικές κυρώσεις όπως οι διαγραφές.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι στη μάχη για την εκλογή συνέδρων δραστηριοποιήθηκαν έντονα αρκετά στελέχη με φιλοδοξίες που διεκδικούν έναν όλο και πιο αυξημένο πολιτικό ρόλο. Ο Χάρης Δούκας και ο Παύλος Γερουλάνος, για παράδειγμα, επιχείρησαν να οργανώσουν δικά τους ισχυρά δίκτυα υποστήριξης σε πολλές περιοχές της χώρας, ενώ αντίστοιχη προσπάθεια διεύρυνσης επαφών έκανε και ο Μανώλης Χριστοδουλάκης. Σημαντική παρουσία κατέγραψε επίσης ο Μιχάλης Κατρίνης, ιδιαίτερα στη Δυτική Ελλάδα, όπου διατηρεί σταθερή επιρροή αφού είναι ο τόπος που εκλέγεται. Από την πλευρά όσων βρίσκονται πιο κοντά στην ηγεσία του κινήματος, ο Παύλος Χρηστίδης δοκίμασε να δει τη δική του απήχηση κυρίως σε γειτονιές του Νότιου Τομέα της Αθήνας, σε μια περιοχή δηλαδή που αναμένεται να αποκτήσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στις επόμενες εθνικές εκλογές, καθώς εκεί σχεδιάζει να είναι υποψήφια για πρώτη φορά και η Άννα Διαμαντοπούλου.
Συμπερασματικά, θα λέγαμε ότι με βάση τις εκτιμήσεις που γίνονται, η επιρροή του προεδρικού στρατοπέδου παραμένει μεν ισχυρή, χωρίς όμως να έχει αποτρέψει και την παρουσία διαφορετικών τάσεων. Βάσει των στοιχείων που προέρχονται από το τι ψήφισαν χθες τα μέλη του κινήματος στα μεγάλα αστικά κέντρα (π.χ. σε Αττική, Θεσσαλονίκη, Λάρισα και Πάτρα), καταδεικνύεται πως η συμμετοχή ήταν ικανοποιητική και συνάμα πολιτικά ετερόκλητη ως προς τις εσωκομματικές τάσεις.
Θα πρέπει να τονιστεί ότι τα μέλη που είχαν θέσει υποψηφιότητα για τη θέση του συνέδρου έφθασαν περίπου τα 6.000, εκ των οποίων εκλέγονται περίπου 4.000. Στον αριθμό αυτό θα έρθουν να προστεθούν και τα λεγόμενα αριστίνδην μέλη, τα οποία ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 1.000. Το μεγάλο στοίχημα πάντως τώρα είναι το πώς θα μπορέσει να μετατραπεί όλη αυτή η χθεσινή κινητοποίηση των χιλιάδων μελών σε μια ευρύτερη πολιτική επιρροή στην κοινωνία.
