Νέες αποκαλύψεις από τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης φέρνουν στο φως τις βασικές προβλέψεις ενός υπό διαπραγμάτευση «Μνημονίου Κατανόησης» μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών, την ώρα που εντείνονται οι διπλωματικές επαφές για τον τερματισμό της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Το προσχέδιο της συμφωνίας δημοσιοποιήθηκε λίγες ώρες μετά την επίσκεψη των Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ και Αμπάς Αραγτσί στο Κατάρ, το οποίο διαδραματίζει ρόλο μεσολαβητή στις παρασκηνιακές συνομιλίες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.
Τα βασικά σημεία του «Μνημονίου του Ισλαμαμπάντ»
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδίδουν ιρανικά κρατικά μέσα, το επίκεντρο της συμφωνίας αφορά κυρίως τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, αλλά και τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην περιοχή.
Το προσχέδιο προβλέπει:
- Την αποχώρηση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από περιοχές γύρω από το Ιράν.
- Την άρση του ναυτικού αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ.
- Τη δέσμευση της Τεχεράνης να αποκαταστήσει την εμπορική ναυσιπλοΐα στα προπολεμικά επίπεδα μέσα σε έναν μήνα.
- Την εξαίρεση στρατιωτικών πλοίων από τη συμφωνία, σύμφωνα με τα ιρανικά μέσα.
- Την κοινή διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ από Ιράν και Ομάν.
- Την πιθανότητα επικύρωσης της συμφωνίας μέσω δεσμευτικής απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, εφόσον υπάρξει οριστική συμφωνία μέσα στις επόμενες 60 ημέρες.
Παράλληλα, η Τεχεράνη ξεκαθαρίζει πως το πλαίσιο του λεγόμενου «Μνημονίου του Ισλαμαμπάντ» δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και ότι δεν πρόκειται να εφαρμοστεί καμία πρόβλεψη χωρίς «απτή επαλήθευση» από την ιρανική πλευρά.
Οι εξελίξεις φαίνεται πως επηρεάζουν ήδη και τις διεθνείς αγορές ενέργειας, καθώς οι τιμές του αμερικανικού αργού πετρελαίου συνέχισαν την πτωτική τους πορεία, υποχωρώντας κάτω από τα 89 δολάρια ανά βαρέλι.
Οι αγορές εκτιμούν ότι μια πιθανή αποκλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να αποκαταστήσει την ομαλή ροή πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας ενεργειακής τροφοδοσίας.
Οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται με έναν «αόρατο συνομιλητή»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλούν και οι αναφορές σχετικά με τον ρόλο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος σύμφωνα με ειδικούς ασφαλείας παραμένει κρυμμένος υπό τον φόβο πιθανής στοχοποίησης από ΗΠΑ και Ισραήλ.
Όπως αναφέρουν αναλυτές αντιτρομοκρατίας, οποιαδήποτε τελική συμφωνία απαιτεί την έγκρισή του μέσω μυστικών δικτύων επικοινωνίας και κούριερ, γεγονός που περιπλέκει τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων.
Ο Δρ Ομάρ Μοχάμεντ, ειδικός σε θέματα Μέσης Ανατολής και διευθυντής του Antisemitism Research Initiative Program on Extremism στο Πανεπιστήμιο George Washington, δήλωσε στο Fox News Digital πως:
«Το σύστημα των κούριερ δεν είναι προσωρινό. Είναι ο τρόπος λειτουργίας του καθεστώτος. Οι ΗΠΑ καλούνται να διαπραγματευτούν με έναν ηγέτη που δεν μπορεί να εμφανιστεί δημόσια».
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η καθυστέρηση στις απαντήσεις της Τεχεράνης συνδέεται άμεσα με αυτό το μοντέλο επικοινωνίας.
Μέση Ανατολή: Κρίσιμο σταυροδρόμι για ειρήνη ή νέα κλιμάκωση
Παρά τις διαρροές και τις έντονες παρασκηνιακές επαφές, δεν υπάρχει ακόμη επίσημη επιβεβαίωση για οριστική συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Ωστόσο, η πιθανότητα ενός πλαισίου αποκλιμάκωσης γύρω από τα Στενά του Ορμούζ θεωρείται από διπλωματικούς κύκλους εξέλιξη με τεράστια γεωπολιτική και οικονομική σημασία, καθώς επηρεάζει άμεσα τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή και τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
