Νέα επιστημονικά δεδομένα έρχονται να αμφισβητήσουν την ευρέως διαδεδομένη αντίληψη ότι το άτμισμα αποτελεί μια σαφώς πιο ασφαλή εναλλακτική σε σχέση με το παραδοσιακό κάπνισμα. Μελέτη που πραγματοποιήθηκε σε νεαρούς και κατά τα άλλα υγιείς ενήλικες διαπίστωσε ότι όσοι χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά τσιγάρα εμφανίζουν παρόμοια μείωση στη φυσική τους κατάσταση και αντίστοιχα προβλήματα κατά τη διάρκεια της άσκησης με όσους καπνίζουν συμβατικά τσιγάρα.
Η έρευνα, με επικεφαλής το Manchester Metropolitan University, έδειξε ότι οι χρήστες ηλεκτρονικών τσιγάρων παρουσίαζαν δύσπνοια κατά τη διάρκεια της άσκησης στον ίδιο σχεδόν βαθμό με τους καπνιστές. Επιπλέον, εμφάνιζαν εξίσου χαμηλά επίπεδα φυσικής κατάστασης και σχεδόν τον ίδιο βαθμό βλάβης στα αιμοφόρα αγγεία.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα υποδηλώνουν πως η «κανονικοποίηση» του ατμίσματος, μια συνήθεια που ακολουθούν περίπου 5,5 εκατομμύρια Βρετανοί, ενδέχεται να «introducing serious health risks» για τον πληθυσμό.
Τα νέα ευρήματα και η σύνδεση με τον καρκίνο του πνεύμονα
Τα αποτελέσματα έρχονται να προστεθούν σε άλλη πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε τον προηγούμενο μήνα και διαπίστωσε ότι η αντικατάσταση των συμβατικών τσιγάρων με ηλεκτρονικά δεν φαίνεται να μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα.
Οι Νοτιοκορεάτες επιστήμονες που πραγματοποίησαν τη συγκεκριμένη έρευνα κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι, σε σύγκριση με πρώην καπνιστές που διέκοψαν εντελώς το κάπνισμα, όσοι στράφηκαν στο άτμισμα είχαν σημαντικά περισσότερες πιθανότητες τόσο να εμφανίσουν όσο και να χάσουν τη ζωή τους από τη νόσο.
Παράλληλα, το 2025 ο αριθμός των ατόμων που ατμίζουν στη Βρετανία ξεπέρασε για πρώτη φορά εκείνον των καπνιστών.
Τι διαφέρει μεταξύ τσιγάρου και ηλεκτρονικού τσιγάρου
Παρότι τόσο τα συμβατικά όσο και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα παρέχουν νικοτίνη, λειτουργούν με διαφορετικό τρόπο.
Τα συμβατικά τσιγάρα καίνε καπνό, παράγοντας χιλιάδες χημικές ουσίες, μεταξύ των οποίων πίσσα, μονοξείδιο του άνθρακα και πολλές καρκινογόνες ενώσεις.
Αντίθετα, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα χρησιμοποιούν συσκευή με μπαταρία, η οποία θερμαίνει υγρό που περιέχει νικοτίνη και το μετατρέπει σε αερόλυμα, το οποίο εισπνέεται. Εκτιμάται επίσης ότι περιέχουν λιγότερες χημικές ουσίες.
Σύμφωνα με τις οδηγίες του NHS, το άτμισμα είναι «λιγότερο επιβλαβές από το κάπνισμα», ωστόσο διευκρινίζεται ότι «δεν είναι εντελώς ακίνδυνο και δεν γνωρίζουμε ακόμα ποιες μπορεί να είναι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις».
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη
Η νέα έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό ERJ Open Research, εξέτασε εάν το άτμισμα ή το κάπνισμα έχουν επιφέρει μεταβολές στη λειτουργία της καρδιάς και των πνευμόνων σε 75 υγιείς εθελοντές ηλικίας από 18 έως 30 ετών.
Κανένας από τους συμμετέχοντες δεν είχε ιστορικό καρδιολογικών ή πνευμονολογικών παθήσεων, ενώ όλοι είχαν φυσιολογική λειτουργία των πνευμόνων σύμφωνα με τις εξετάσεις που πραγματοποιήθηκαν πριν από την έναρξη της μελέτης.
Οι εθελοντές χωρίστηκαν σε τρεις ισάριθμες ομάδες: 25 χρήστες ηλεκτρονικού τσιγάρου, 25 καπνιστές συμβατικών τσιγάρων και 25 άτομα που δεν είχαν καπνίσει ούτε χρησιμοποιήσει ποτέ ηλεκτρονικό τσιγάρο.
Οι συμμετέχοντες που άτμιζαν ή κάπνιζαν χρησιμοποιούσαν το προϊόν νικοτίνης της επιλογής τους για τουλάχιστον 18 μήνες, ενώ και οι τρεις ομάδες ακολουθούσαν παρόμοιο τρόπο ζωής, με αντίστοιχα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας και κατανάλωσης αλκοόλ.
Οι επιδόσεις στην άσκηση
Στο τέλος της μελέτης όλοι υποβλήθηκαν σε δοκιμασία φυσικής κατάστασης πάνω σε εργομετρικό ποδήλατο, με την ένταση της άσκησης να αυξάνεται κάθε δύο λεπτά μέχρι να φτάσουν στα όριά τους.
Καθ’ όλη τη διάρκεια της δοκιμασίας οι επιστήμονες κατέγραφαν την αναπνοή, τη λειτουργία της καρδιάς, την κατανάλωση οξυγόνου, τα επίπεδα γαλακτικού οξέος στο αίμα, μιας ουσίας που αυξάνεται όταν οι μύες αρχίζουν να στερούνται οξυγόνου κατά την άσκηση, καθώς και τον βαθμό δύσπνοιας.
Όπως αναφέρει η Daily Mail τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι νεαροί ατμιστές και οι καπνιστές είχαν σχεδόν ίδιες επιδόσεις σχεδόν σε όλες τις μετρήσεις σε σύγκριση με όσους δεν είχαν χρησιμοποιήσει ποτέ προϊόντα νικοτίνης.
Ειδικότερα, οι χρήστες ηλεκτρονικού τσιγάρου κατέγραψαν κατά 42% χαμηλότερη βαθμολογία στη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων σε σχέση με τους μη καπνιστές, ενώ στους καπνιστές η αντίστοιχη μείωση έφτασε το 44%, γεγονός που υποδηλώνει μειωμένη κυκλοφορία του αίματος κατά τη διάρκεια της άσκησης.
Παράλληλα, τόσο οι ατμιστές όσο και οι καπνιστές εμφάνισαν επίπεδα φυσικής κατάστασης περίπου 15% χαμηλότερα, όπως προέκυψε από την ποσότητα οξυγόνου που χρησιμοποιούσε ο οργανισμός τους κατά την ποδηλασία.
Οι δύο ομάδες κουράζονταν επίσης ταχύτερα από όσους δεν είχαν χρησιμοποιήσει ποτέ προϊόντα νικοτίνης και εμφάνιζαν δύσπνοια σε συντομότερο χρονικό διάστημα, παρά το γεγονός ότι ήταν κατά τα άλλα υγιείς.
Οι επόμενες έρευνες
Η αυξανόμενη χρήση των ηλεκτρονικών τσιγάρων είχε ήδη οδηγήσει τις βρετανικές αρχές στην απαγόρευση των ηλεκτρονικών τσιγάρων μίας χρήσης από τον περασμένο Ιούνιο.
Νωρίτερα μέσα στο έτος τέθηκε επίσης σε ισχύ ο νόμος Tobacco and Vapes Act, ο οποίος απαγορεύει τη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου από άτομα κάτω των 18 ετών.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της οργάνωσης Action on Smoking and Health, σχεδόν ένα στα πέντε παιδιά ηλικίας 11 έως 17 ετών στη Βρετανία έχει δοκιμάσει άτμισμα.
Οι επιστήμονες σχεδιάζουν πλέον να προχωρήσουν σε μαγνητικές τομογραφίες (MRI), προκειμένου να διερευνήσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια πώς το άτμισμα επηρεάζει την καρδιά, τους πνεύμονες και τους μυς, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο οι μεταβολές αυτές επηρεάζουν τη φυσική κατάσταση των χρηστών.
