Στο «κόκκινο» παραμένει η ένταση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, καθώς η νέα πρόταση της Τεχεράνης για τον τερματισμό του πολέμου δεν φαίνεται να ικανοποιεί τον Λευκό Οίκο.
Σύμφωνα με το Axios, το Ιράν υπέβαλε επικαιροποιημένη αντιπρόταση μέσω των διαμεσολαβητών του Πακιστάν, ωστόσο Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι δεν αποτελεί ουσιαστική βελτίωση σε σχέση με προηγούμενες προτάσεις και δεν αρκεί για την επίτευξη συμφωνίας.
Η Ουάσινγκτον θεωρεί ότι η ιρανική πρόταση περιλαμβάνει κυρίως συμβολικές αλλαγές, χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις στα πιο κρίσιμα ζητήματα: την αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου και την παράδοση των υφιστάμενων αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.
«Αν δεν αλλάξουν στάση, θα μιλήσουμε με βόμβες»
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος που μίλησε στο Axios ανέφερε ότι, εάν το Ιράν δεν αλλάξει στάση, οι ΗΠΑ θα αναγκαστούν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις «με βόμβες». Η διατύπωση αυτή αποτυπώνει το βαρύ κλίμα στην Ουάσινγκτον, όπου ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να θέλει συμφωνία, αλλά ταυτόχρονα εξετάζει την επανέναρξη στρατιωτικής δράσης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να συγκαλέσει την Τρίτη σύσκεψη με την ομάδα εθνικής ασφάλειας στην Αίθουσα Επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου, προκειμένου να εξεταστούν οι στρατιωτικές επιλογές έναντι του Ιράν. Το Reuters μετέδωσε ότι η πληροφορία προέρχεται από το Axios, το οποίο επικαλείται δύο Αμερικανούς αξιωματούχους.
Ο Τραμπ, σε τηλεφωνική συνομιλία με το Axios πριν η Ουάσινγκτον λάβει την ιρανική πρόταση, φέρεται να προειδοποίησε ότι «ο χρόνος τελειώνει» και ότι, αν η Τεχεράνη δεν δείξει ευελιξία, θα δεχθεί «πολύ σκληρότερο πλήγμα».
Τι περιλαμβάνει η νέα πρόταση του Ιράν
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μετέδωσαν Axios και Reuters, η νέα ιρανική πρόταση επαναλαμβάνει σε μεγάλο βαθμό προηγούμενες θέσεις της Τεχεράνης. Περιλαμβάνει περισσότερες αναφορές στη δέσμευση του Ιράν να μην επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου, αλλά δεν δίνει τις συγκεκριμένες εγγυήσεις που ζητά η Ουάσινγκτον για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Η Τεχεράνη ζητά συνολικό τερματισμό των εχθροπραξιών, άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, εγγυήσεις για αποφυγή μελλοντικών επιθέσεων, αποζημίωση για τις ζημιές του πολέμου και δυνατότητα επανέναρξης των εξαγωγών πετρελαίου. Παράλληλα, θέλει τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα, όπως ο εμπλουτισμός ουρανίου, να μετατεθούν σε επόμενη φάση των συνομιλιών.
Αμερικανός αξιωματούχος ξεκαθάρισε, πάντως, ότι δεν πρόκειται να υπάρξει χαλάρωση κυρώσεων «δωρεάν», χωρίς αντίστοιχες κινήσεις από την πλευρά του Ιράν. Η Ουάσινγκτον φέρεται να απορρίπτει την ιδέα να προηγηθούν οικονομικές παραχωρήσεις και να ακολουθήσει αργότερα η συζήτηση για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Έμμεσες συνομιλίες, χωρίς πρόοδο στην ουσία
Οι ΗΠΑ και το Ιράν δεν διεξάγουν άμεσες διαπραγματεύσεις για την ουσία της συμφωνίας. Οι επαφές γίνονται έμμεσα, με τη μεσολάβηση του Πακιστάν, το οποίο έχει αναλάβει ρόλο διαύλου επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι ο στόχος σε αυτή τη φάση είναι να διαμορφωθεί κοινή βάση για το πώς θα προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις και ποια θα είναι η μορφή μιας πιθανής συμφωνίας.
Ωστόσο, το κεντρικό πρόβλημα παραμένει το ίδιο: η Ουάσινγκτον θέλει ουσιαστικές δεσμεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, ενώ η Τεχεράνη επιδιώκει πρώτα πολιτικές και οικονομικές εγγυήσεις για τον τερματισμό του πολέμου.
Ο Λευκός Οίκος ανεβάζει την πίεση
Η νέα πρόταση του Ιράν ερμηνεύεται από την αμερικανική πλευρά με δύο τρόπους. Από τη μία, θεωρείται ανεπαρκής και χωρίς πραγματικές παραχωρήσεις. Από την άλλη, το γεγονός ότι η Τεχεράνη επέστρεψε με νέα αντιπρόταση εκλαμβάνεται ως ένδειξη ότι ανησυχεί για το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής δράσης από τις ΗΠΑ.
Το Ιράν, πάντως, παρουσιάζει διαφορετική εικόνα. Ιρανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι ο Τραμπ είναι εκείνος που επιδιώκει επειγόντως συμφωνία και ότι ο χρόνος λειτουργεί υπέρ της Τεχεράνης.
Η σύσκεψη στον Λευκό Οίκο αναμένεται να δείξει αν η Ουάσινγκτον θα δώσει περισσότερο χρόνο στη διπλωματία ή αν θα αυξήσει ακόμη περισσότερο την πίεση με την απειλή στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Το βέβαιο είναι ότι η διαπραγμάτευση μπαίνει σε κρίσιμη καμπή, με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν να παραμένει το κεντρικό εμπόδιο για οποιαδήποτε συμφωνία.
