Την έντονη αντίδραση της Ουκρανίας προκαλούν τα νέα στρατιωτικά γυμνάσια στη Λευκορωσία, τα οποία αφορούν την ετοιμότητα για χρήση πυρηνικών όπλων και πραγματοποιούνται με τη συμμετοχή της Ρωσίας.
Το Κίεβο καταδικάζει τις ασκήσεις, κάνοντας λόγο για επικίνδυνη κλιμάκωση κοντά στα σύνορα της Ουκρανίας και της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ, ενώ ζητά την επιβολή σκληρότερων κυρώσεων τόσο στη Μόσχα όσο και στο Μινσκ.
Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας της Λευκορωσίας, οι ασκήσεις περιλαμβάνουν μονάδες πυραύλων και πολεμικής αεροπορίας, με στόχο την εκπαίδευση στη χρήση σύγχρονων όπλων και «ειδικών πυρομαχικών», διατύπωση που παραπέμπει σε τακτικά πυρηνικά όπλα. Το Μινσκ υποστηρίζει ότι τα γυμνάσια δεν στρέφονται κατά καμίας χώρας και δεν απειλούν την περιφερειακή ασφάλεια.
Η Λευκορωσία σε ρόλο πυρηνικού προκεχωρημένου φυλακίου της Ρωσίας
Η Λευκορωσία φιλοξενεί ρωσικά τακτικά πυρηνικά όπλα στο έδαφός της, με τον Βλαντίμιρ Πούτιν να έχει ξεκαθαρίσει ότι ο τελικός έλεγχος των όπλων παραμένει στη Ρωσία. Παράλληλα, η Μόσχα έχει ενισχύσει τη στρατιωτική της παρουσία στη χώρα, η οποία συνορεύει με την Ουκρανία αλλά και με κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Πολωνία, η Λιθουανία και η Λετονία.
Για την Ουκρανία, η εξέλιξη δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη στρατιωτική άσκηση. Το Κίεβο θεωρεί ότι η Ρωσία επιχειρεί να μετατρέψει τη Λευκορωσία σε μόνιμη βάση πίεσης προς την Ουκρανία και την Ευρώπη, χρησιμοποιώντας το πυρηνικό στοιχείο ως εργαλείο εκφοβισμού.
Η ανησυχία ενισχύεται από το γεγονός ότι η Λευκορωσία είχε χρησιμοποιηθεί από τη Ρωσία ως εφαλτήριο για την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, ενώ παραμένει κρίσιμος στρατιωτικός σύμμαχος της Μόσχας.
Το Κίεβο ζητά νέο πακέτο κυρώσεων
Η ουκρανική πλευρά ζητά από τους δυτικούς εταίρους να απαντήσουν με αυστηρότερα μέτρα, υποστηρίζοντας ότι η πυρηνική στρατιωτική συνεργασία Ρωσίας – Λευκορωσίας δεν μπορεί να μένει χωρίς κόστος.
Στο στόχαστρο του Κιέβου βρίσκονται τόσο η Μόσχα όσο και το καθεστώς Λουκασένκο, το οποίο κατηγορείται ότι επιτρέπει στη Ρωσία να χρησιμοποιεί το έδαφος, τις υποδομές και τον στρατιωτικό μηχανισμό της Λευκορωσίας για την απειλή της Ουκρανίας και της Ευρώπης.
Η Ουκρανία έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις κατά του Αλεξάντρ Λουκασένκο, κατηγορώντας τον ότι διευκολύνει τη ρωσική πολεμική προσπάθεια και προειδοποιώντας για «ειδικές συνέπειες» απέναντι σε κάθε μορφή υποστήριξης προς τη Μόσχα.
Ζελένσκι: Η Ρωσία μπορεί να χρησιμοποιήσει τη Λευκορωσία για νέα επίθεση
Το ζήτημα των πυρηνικών γυμνασίων έρχεται λίγες ημέρες μετά την προειδοποίηση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι ότι η Ρωσία ενδέχεται να επιχειρήσει να εμπλέξει ακόμη βαθύτερα τη Λευκορωσία στον πόλεμο.
Ο Ουκρανός πρόεδρος είχε δηλώσει ότι η Μόσχα εξετάζει σενάρια νέων επιχειρήσεων είτε εναντίον της βόρειας Ουκρανίας, στις περιοχές Τσερνίχιβ και Κιέβου, είτε ακόμη και εναντίον χώρας του ΝΑΤΟ από λευκορωσικό έδαφος. Το Κρεμλίνο απέρριψε τις δηλώσεις Ζελένσκι, κατηγορώντας τον ότι καλλιεργεί ένταση για να παρατείνει τη σύγκρουση.
Η χρονική σύμπτωση, πάντως, των ουκρανικών προειδοποιήσεων με τις πυρηνικές ασκήσεις στη Λευκορωσία ενισχύει την αίσθηση ότι το βόρειο μέτωπο παραμένει ανοιχτή πηγή κινδύνου για το Κίεβο.
Ανησυχία και στο ΝΑΤΟ
Τα γυμνάσια στη Λευκορωσία παρακολουθούνται στενά και από το ΝΑΤΟ, καθώς διεξάγονται σε μια περιοχή που βρίσκεται σε άμεση επαφή με την ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας.
Η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι η στρατιωτικοποίηση της Λευκορωσίας, σε συνδυασμό με την παρουσία ρωσικών πυρηνικών όπλων, αλλάζει τα δεδομένα ασφαλείας στην περιοχή.
Η εγκατάσταση ρωσικών τακτικών πυρηνικών όπλων στη Λευκορωσία είχε ήδη προκαλέσει αντιδράσεις στην Ευρώπη, με την ΕΕ να έχει προειδοποιήσει από την αρχή ότι μια τέτοια κίνηση δεν αποτελεί βήμα αποκλιμάκωσης, αλλά αύξηση της έντασης.
Πυρηνική πίεση και πόλεμος νεύρων
Η Μόσχα και το Μινσκ παρουσιάζουν τις ασκήσεις ως αμυντικές και προγραμματισμένες. Ωστόσο, για το Κίεβο και τους συμμάχους του, το μήνυμα είναι διαφορετικό: η Ρωσία αξιοποιεί τη Λευκορωσία ως χώρο πυρηνικής πίεσης, επιδιώκοντας να αποτρέψει περαιτέρω δυτική στήριξη προς την Ουκρανία και να αυξήσει το κόστος ασφαλείας για το ΝΑΤΟ.
Το γεγονός ότι οι ασκήσεις αφορούν όχι μόνο θεωρητική εκπαίδευση αλλά και ετοιμότητα μονάδων πυραύλων και αεροπορίας ενισχύει τον προβληματισμό για το πώς η πυρηνική ρητορική μετατρέπεται σε επιχειρησιακή πρακτική.
Για την Ουκρανία, το αίτημα για νέες κυρώσεις δεν αφορά μόνο την τιμωρία της Ρωσίας και της Λευκορωσίας, αλλά την αποτροπή μιας σταδιακής κανονικοποίησης της πυρηνικής απειλής στην Ευρώπη.
