Συναγερμός σήμανε στη Λιθουανία μετά τον εντοπισμό εκρηκτικών κοντά στα συντρίμμια μη επανδρωμένου αεροσκάφους, το οποίο συνετρίβη στο έδαφος της χώρας και εικάζεται ότι ανήκει στον ουκρανικό στρατό.
Σύμφωνα με τη λιθουανική αστυνομία, τα εκρηκτικά κρίθηκαν υπερβολικά επικίνδυνα για να μεταφερθούν και αποφασίστηκε να καταστραφούν επιτόπου με ελεγχόμενη έκρηξη. Το περιστατικό προκαλεί νέα ανησυχία στις χώρες της Βαλτικής, καθώς πρόκειται για ακόμη ένα επεισόδιο με drone που εισέρχεται στον εναέριο χώρο κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ.
Το drone δεν εντοπίστηκε όταν μπήκε στη Λιθουανία
Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος βρέθηκε κοντά στο χωριό Σαμάνε της Λιθουανίας, σε απόσταση περίπου 40 χιλιομέτρων από τα σύνορα με τη Λετονία και 55 χιλιομέτρων από τα σύνορα με τη Λευκορωσία.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι, σύμφωνα με τον επικεφαλής του Εθνικού Κέντρου Διαχείρισης Κρίσεων της Λιθουανίας, Βιλμάντας Βιτκάουσκας, το drone δεν εντοπίστηκε κατά την είσοδό του στον λιθουανικό εναέριο χώρο. Οι αρχικές εκτιμήσεις των αρχών ανέφεραν ότι πιθανότατα πρόκειται για στρατιωτικό drone ουκρανικής προέλευσης, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ακόμη επίσημο σχόλιο από το Κίεβο.
Η υπόθεση ερευνάται από τις λιθουανικές αρχές, ενώ η ανακάλυψη εκρηκτικών στο σημείο αυξάνει τη σοβαρότητα του περιστατικού, το οποίο δεν αντιμετωπίζεται πλέον απλώς ως πτώση αδέσποτου drone.
Μαχητικά του ΝΑΤΟ στον αέρα
Το περιστατικό στη Λιθουανία συνέπεσε με συναγερμό και στη γειτονική Λετονία. Ο λετονικός στρατός ανακοίνωσε ότι το πρωί της Κυριακής ενεργοποιήθηκε προειδοποίηση για πιθανή απειλή από drone κοντά στα σύνορα με τη Ρωσία, ενώ ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος φέρεται να εισήλθε για σύντομο χρονικό διάστημα στον εναέριο χώρο της χώρας.
Στρατιωτικά μαχητικά του ΝΑΤΟ που συμμετέχουν στην αποστολή Baltic Air Policing κλήθηκαν να αναχαιτίσουν πιθανό drone στη Λετονία και να συνδράμουν στην αναζήτηση μη επανδρωμένου αεροσκάφους στον εναέριο χώρο της Λιθουανίας.
Η κινητοποίηση δείχνει ότι τα περιστατικά με drones στη Βαλτική δεν αντιμετωπίζονται πλέον ως μεμονωμένες τεχνικές αστοχίες, αλλά ως ζήτημα ασφάλειας για την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.
Επαναλαμβανόμενα περιστατικά σε χώρες του ΝΑΤΟ
Από τον Μάρτιο, αρκετά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που θεωρείται ότι είχαν εκτοξευθεί από την Ουκρανία για πλήγματα σε ρωσικούς στόχους έχουν καταλήξει στον εναέριο χώρο χωρών της Βαλτικής, όπως η Λετονία, η Λιθουανία και η Εσθονία.
Το Κίεβο έχει υποστηρίξει σε προηγούμενες περιπτώσεις ότι τα drones είχαν στόχο στρατιωτικές εγκαταστάσεις ή υποδομές στη Ρωσία, αλλά παρέκκλιναν της πορείας τους εξαιτίας ρωσικών παρεμβολών ηλεκτρονικού πολέμου.
Ωστόσο, για τις χώρες της Βαλτικής, το αποτέλεσμα παραμένει εξαιρετικά ανησυχητικό: οπλισμένα ή πιθανώς οπλισμένα drones περνούν σε εναέριο χώρο του ΝΑΤΟ, χωρίς να εντοπίζονται πάντα εγκαίρως.
Το προηγούμενο στη Λετονία και η πολιτική κρίση
Η ανησυχία εντάθηκε μετά τα περιστατικά της 7ης Μαΐου, όταν δύο drones χτύπησαν εγκατάσταση αποθήκευσης πετρελαίου στη Λετονία, προκαλώντας πυρκαγιά. Το επεισόδιο προκάλεσε έντονη πολιτική πίεση στη Ρίγα και οδήγησε στην αποπομπή του υπουργού Άμυνας από την πρωθυπουργό Έβικα Σίλινα, ενώ ακολούθησε κυβερνητική κρίση.
Μετά το περιστατικό εκείνο, Λετονία και Λιθουανία ζήτησαν ενίσχυση της αντιαεροπορικής και αντι-drone άμυνας στην περιοχή, υπογραμμίζοντας ότι η Βαλτική βρίσκεται σε ιδιαίτερα ευάλωτη θέση λόγω της εγγύτητας με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία.
Η δύσκολη ισορροπία για το ΝΑΤΟ
Τα περιστατικά με αδέσποτα drones δημιουργούν μια σύνθετη πρόκληση για το ΝΑΤΟ. Από τη μία πλευρά, οι χώρες της Βαλτικής στηρίζουν την Ουκρανία στον πόλεμο με τη Ρωσία. Από την άλλη, η είσοδος μη επανδρωμένων αεροσκαφών στον εναέριο χώρο τους δημιουργεί κινδύνους για την ασφάλεια πολιτών, υποδομών και στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Οι βαλτικές χώρες έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν έχουν επιτρέψει τη χρήση του εδάφους ή του εναέριου χώρου τους για επιθέσεις κατά της Ρωσίας. Παρ’ όλα αυτά, η γεωγραφική τους θέση τις καθιστά άμεσα εκτεθειμένες στις συνέπειες του πολέμου των drones, ο οποίος πλέον δεν περιορίζεται στα ουκρανικά και ρωσικά σύνορα.
Το νέο περιστατικό στη Λιθουανία, με τον εντοπισμό εκρηκτικών κοντά στα συντρίμμια του drone, αναμένεται να ενισχύσει τις πιέσεις προς το ΝΑΤΟ για πιο αποτελεσματική επιτήρηση και άμυνα απέναντι σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη στην ανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας.
