Οι γεωπολιτικές αναταράξεις στη Μέση Ανατολή αρχίζουν πλέον να αφήνουν έντονο αποτύπωμα και στην ελληνική οικονομία, με την ακρίβεια να επιστρέφει δυναμικά σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, την ώρα που τα νοικοκυριά βλέπουν το κόστος στέγασης, μετακίνησης και διαβίωσης να αυξάνεται ξανά με ταχύ ρυθμό.
Σύμφωνα με την Alpha Bank και το τελευταίο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων του Economic Research, περίπου δυόμισι μήνες μετά την έναρξη των συγκρούσεων στην περιοχή, οι πρώτες σοβαρές επιπτώσεις στα μακροοικονομικά μεγέθη της χώρας είναι πλέον εμφανείς, κυρίως μέσω της εκρηκτικής ανόδου των ενεργειακών τιμών.
Το κύμα ανατιμήσεων αποτυπώνεται ήδη στους βασικούς δείκτες πληθωρισμού, με τη στέγαση να καταγράφει τη μεγαλύτερη επιβάρυνση για τα ελληνικά νοικοκυριά. Τον Απρίλιο, ο δείκτης στέγασης αυξήθηκε κατά 13,4% σε ετήσια βάση, έναντι 6,3% τον Μάρτιο, εξέλιξη που αποδίδεται κυρίως στο αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Η μεγαλύτερη πίεση προέρχεται από τις δαπάνες για ηλεκτρικό ρεύμα, φυσικό αέριο και λοιπά καύσιμα, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 23,3% μέσα σε έναν χρόνο. Την ίδια στιγμή, το πετρέλαιο θέρμανσης σημείωσε άνοδο άνω του 50%, ενώ αυξήσεις καταγράφηκαν και στο φυσικό αέριο, το υγραέριο αλλά και το ηλεκτρικό ρεύμα.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη αν ληφθεί υπόψη ότι η Ελλάδα καταγράφει ήδη το υψηλότερο κόστος στέγασης στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Alpha Bank, το 2025 το κόστος στέγασης αντιστοιχούσε στο 34,6% του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, ποσοστό υψηλότερο από κάθε άλλη χώρα της ΕΕ.
Πέρα από την ενέργεια, ανοδικά κινήθηκαν και τα ενοίκια, οι υπηρεσίες συντήρησης κατοικιών αλλά και τα κοινόχρηστα, επιβαρύνοντας περαιτέρω τον οικογενειακό προϋπολογισμό σε μια περίοδο όπου οι μισθολογικές αυξήσεις δεν ακολουθούν τον ίδιο ρυθμό.
Σημαντικές αυξήσεις παρατηρούνται και στις μεταφορές, που αποτέλεσαν τη δεύτερη μεγαλύτερη πηγή πληθωριστικών πιέσεων το τελευταίο δίμηνο. Ο σχετικός δείκτης αυξήθηκε κατά 6,4% τον Απρίλιο, με τα καύσιμα να πρωταγωνιστούν στις ανατιμήσεις.
Το πετρέλαιο κίνησης κατέγραψε άνοδο άνω του 32%, η βενζίνη αυξήθηκε κατά 17,1%, ενώ ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις εμφανίστηκαν στο υγραέριο κίνησης. Οι αυξήσεις αυτές μεταφέρονται πλέον άμεσα στο κόστος μεταφορών, τροφοδοτώντας νέες ανατιμήσεις στην αγορά.
Παράλληλα, ακριβότερες γίνονται και οι αεροπορικές μετακινήσεις, τόσο στις πτήσεις εσωτερικού όσο και στις διεθνείς πτήσεις, καθώς οι αεροπορικές εταιρείες επιχειρούν να απορροφήσουν μέρος του αυξημένου λειτουργικού κόστους.
Οι αναλυτές της Alpha Bank συνδέουν ευθέως τις εξελίξεις με τη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα με την εμπλοκή χωρών που διαδραματίζουν κομβικό ρόλο στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Η ένταση στην περιοχή και οι πιέσεις στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν οδηγήσει σε νέα άνοδο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου διεθνώς.
Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα τις επιχειρήσεις, καθώς αυξάνει το κόστος παραγωγής, μεταφοράς και λειτουργίας. Όπως επισημαίνει η τράπεζα, οι ενεργειακές αυξήσεις μετακυλίονται σταδιακά σε ένα ευρύτερο φάσμα αγαθών και υπηρεσιών, δημιουργώντας νέο κύμα πληθωρισμού κόστους.
Το timing θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς οι ανατιμήσεις συμπίπτουν με την έναρξη της τουριστικής περιόδου. Η αυξημένη ζήτηση από το εξωτερικό, σε συνδυασμό με το αυξημένο ενεργειακό κόστος, ενδέχεται να ενισχύσει περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις, ειδικά σε υπηρεσίες όπως η εστίαση, τα ξενοδοχεία και οι μεταφορές.
Τα στοιχεία για τον πληθωρισμό ήδη δείχνουν σαφή επιδείνωση της εικόνας. Με βάση τον Εναρμονισμένο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 3,4% τον Μάρτιο και εκτινάχθηκε στο 4,6% τον Απρίλιο. Στην Ευρωζώνη τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν αισθητά χαμηλότερα, στο 2,6% και 3%.
Η επιτάχυνση αποδίδεται σχεδόν αποκλειστικά στην ενέργεια. Ενώ κατά τη διάρκεια του 2025 και στις αρχές του 2026 η ενεργειακή συνιστώσα είχε αρνητική επίδραση στον πληθωρισμό, από τον Μάρτιο η εικόνα αντιστράφηκε πλήρως.
Οι τιμές των ενεργειακών αγαθών αυξήθηκαν κατά 7,7% τον Μάρτιο και σχεδόν 22% τον Απρίλιο, συμβάλλοντας αποφασιστικά στην άνοδο του γενικού δείκτη τιμών.
Αντίθετα, οι αυξήσεις σε τρόφιμα και δομικό πληθωρισμό παρέμειναν σχετικά σταθερές, κάτι που δείχνει ότι η νέα πληθωριστική ώθηση προέρχεται κυρίως από το ενεργειακό μέτωπο και όχι ακόμη από γενικευμένη αύξηση της κατανάλωσης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι προσδοκίες των καταναλωτών για την πορεία των τιμών τους επόμενους μήνες. Σύμφωνα με την Alpha Bank, το δίμηνο Μαρτίου – Απριλίου καταγράφηκε σημαντική επιδείνωση τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρωζώνη, με τις ανησυχίες να θυμίζουν την περίοδο που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Στην Ελλάδα μάλιστα οι πληθωριστικές προσδοκίες παραμένουν σταθερά υψηλότερες σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, καθώς τα ελληνικά νοικοκυριά εξακολουθούν να διαθέτουν μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους για βασικές ανάγκες όπως η στέγαση και η ενέργεια.
