Ο Σταμάτης Κραουνάκης στη «Λυσιστράτη – Μια ξεκαρδιστική όπερα» παίρνει το αριστούργημα του Αριστοφάνη και στήνει μια πολυφωνική σύγχρονη όπερα που φιλοξενεί ισότιμα μουσική και λόγο, όλα κουρδισμένα στο κλειδί της ανελέητης σάτιρας του ποιητή. Η παράσταση στα μέσα Ιουνίου ανέβηκε για δύο βραδιές στο κατάμεστο Ηρώδειο, κατακτώντας κοινό και κριτικούς με τη μουσική της δύναμη, τη σατιρική τόλμη και τη σύγχρονη ματιά της πάνω στο αριστοφανικό έργο.
Και τώρα η «Λυσιστράτη» του Κραουνάκη επιστρέφει για μία μόνο βραδιά, στο Δημοτικό Θέατρο Λυκαβηττού την Τετάρτη 15 Ιουλίου. Με αφορμή το ανέβασμα της παράστασης, η «Λυσιστράτη» του Κραουνάκη ή μάλλον η «Miss Ly», Λένα Ουζουνίδου, η οποία καθήλωσε το κοινό του Ηρωδείου με την ερμηνεία της, μίλησε στο Newsbeast. Στην κουβέντα που είχαμε, μίλησε με ενθουσιασμό για τον «πανζουρλισμό» -που λένε και στη Βόρεια Ελλάδα, όπως μου επεσήμανε γελώντας- στο Ηρώδειο, ενώ δεν έκρυψε τη συγκίνησή της για τη θερμή υποδοχή από το κοινό.
Έτσι, όπως μου εξήγησε η Λένα Ουζουνίδου, μετά από προτροπή του δημάρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα, ο Σταμάτης Κραουνάκης ενέδωσε να παίξουν και μία βραδιά στον Λυκαβηττό. Στην κουβεντα που είχαμε με την πολύ αγαπητή ηθοποιό, αυτό που μου έκανε θετική εντύπωση -γιατί δεν το συναντάς και συχνά- ήταν ο ενθουσιασμός και η χαρά που είχε όταν μου μιλούσε για όλους τους συντελεστές της παράστασης, αναφέροντάς τους όλους, έναν προς έναν ονομαστικά, τονίζοντας πως έχουν σχηματίσει «μια γερή ομάδα».
– Να σε ρωτήσω, πώς ήταν σαν συναίσθημα να παίξεις στο Ηρώδειο, πριν κλείσει για τα επόμενα τρία χρόνια για τις εργασίες αναστήλωσης;
Ήταν πολύ συγκινητικό. Είναι αλήθεια ότι από πολύ μικρή παίζω στο Ηρώδειο. Δηλαδή από τις πρώτες παραστάσεις που συμμετείχα στο Κρατικό Βορείου Ελλάδος και στο Εθνικό, πάντα όλες ανέβαιναν και στο Ηρώδειο. Έχω παίξει πάρα πολλές φορές μέσα σε αυτά τα χρόνια. Αυτή τη φορά όμως, ήταν μεγάλη η συγκίνηση, γιατί σκέφτεσαι ότι «θα είμαι από τους τελευταίους που για τα επόμενα χρόνια θα έχουν πατήσει το πόδι τους στον χώρο αυτό».
– Και πώς είναι η «Λυσιστράτη» του Κραουνάκη;
Να πούμε, εδώ, ότι δεν πρόκειται για τη «Λυσιστράτη» του Αριστοφάνη. Ο Σταμάτης Κραουνάκης έχει κρατήσει τη δομή στο περίπου. Η «Λυσιστράτη» του Σταμάτη, ξεκινάει ως μια πολύ γερασμένη γυναίκα που έρχεται για να παραλάβει στη σύγχρονη Αθήνα κάτι σαν ένα βραβείο, σε μια τιμητική βραδιά. Και εκεί ξαφνικά θυμάται ότι πρέπει να επιστρέψει στον πέμπτο αιώνα. Κατά τα άλλα, όπως η αριστοφανική «Λυσιστράτη», έτσι και αυτή παροτρύνει τις γυναίκες να απέχουν από την ερωτική πράξη με τους συζύγους τους, με σκοπό να σταματήσει ο πόλεμος. Να σταματήσει η αιματοχυσία. Με τη διαφορά ότι η «Λυσιστράτη» του Σταμάτη περνάει από πολλούς αιώνες. Ξεκινάει από τον 21ο, επιστρέφει στον 5ο αιώνα και μετά τη βλέπουμε στον 20ό αιώνα στους δύο μεγάλους πολέμους.
– Και οι πόλεμοι, δυστυχώς, είναι ένα κοινό σημείο ανά τους αιώνες. Δηλαδή είναι κάτι που δεν έχει αλλάξει σε όποιον αιώνα και αν επιστρέψει η Λυσιστράτη.
Ακριβώς. Επίσης, ο Σταμάτης σε αυτή τη «Λυσιστράτη» έχει δώσει και το βιογραφικό της, ξέρουμε ποια είναι. Στον Αριστοφάνη δεν ξέρουμε ποια είναι αυτή η γυναίκα και η αλήθεια είναι ότι ξεκινάει με έναν υπέροχο μονόλογο και μετά σιγά σιγά αρχίζουν και δρούνε οι υπόλοιποι. Ενώ εδώ είναι συνεχώς παρούσα και ξέρουμε και το παρελθόν της.
– Και στην παράσταση δεν είναι η Λυσιστράτη, αλλά η «Miss Ly».
Ναι, ναι. Δεν έχει παντρευτεί. Έχει έναν καημό εδώ με τον Πρόβουλο. Επίσης, να τονίσουμε εδώ πως όλο το έργο είναι μουσικό, ο Σταμάτης έχει βάλει πολλά είδη που εναλλάσσονται τόσο ωραία μεταξύ τους. Αυτή την πολυχρωμία την έχει και ο θίασος. Δηλαδή είναι άνθρωποι από πολύ διαφορετικούς χώρους. Έχουμε τον Χριστόφορο Σταμπόγλη που κάνει τον Πρόβουλο και είναι ο διεθνούς φήμης, βαθύφωνος. Έχουμε τη Σοφία Κουνιά, η οποία δεν είναι ηθοποιός, παίζει όμως στις ταινίες του Οικονομίδη και είναι ένα αστέρι. Έχουμε την Αργυρώ Καπαρού, η οποία είναι τραγουδίστρια, παίζει όμως κιόλας, κάνει τη Λαμπιτώ. Έχουμε τον Κώστα Βενετσάνο. Έχουμε τον Θεολόγο Παπανικολάου, ο οποίος στην παράσταση είναι ο ιεροψάλτης κι έχει ένα συγκλονιστικό φινάλε, όπου ο κόσμος εκεί τρελαίνεται, συγκινείται τόσο πολύ. Έχουμε, επίσης, την αγαπημένη Πένυ Ξενάκη, που είναι αυτή η υπέροχη τραγουδίστρια. Και τώρα δεν είναι σίγουρο ότι στον Λυκαβηττό θα μπορέσει να είναι και η Δήμητρα Γαλάνη, επειδή είναι έκτακτη αυτή η παράσταση και μπορεί να μην καταφέρει να είναι μαζί μας. Και όλοι αυτοί οι άνθρωποι, εννοείται και τα υπόλοιπα παιδιά. Είμαστε τόσο διαφορετικοί μεταξύ μας κι ερχόμαστε από διαφορετικά είδη κι όμως έγινε ένα τόσο σωστό πάντρεμα, μια πολύ γερή ομάδα.
– Για σένα πως είναι αυτό το συναίσθημα; Να μπαίνεις σε μια τέτοια ομάδα που δεν είναι αμιγώς θεατρική;
Εγώ τα έχω συνηθίσει αυτά με τον Σταμάτη, γιατί δεν είναι η πρώτη φορά που συνεργαζόμαστε. Έχουμε δουλέψει πάρα πολλές φορές μαζί. Ο Σταμάτης Κραουνάκης κάνει κάτι μαγικό, κάτι τόσο ωραίο, τόσο αληθινό, τόσο συγκινητικό, γι’ αυτό και ο κόσμος μάς τίμησε με αυτόν τον τρόπο και κακά τα ψέματα και οι κριτικές.
– Ήσουν καθηλωτική στον ρόλο και το επεσήμαναν τόσο το κοινό, όσο και οι κριτικοί.
Η ίδια η παράσταση είναι συγκλονιστική. Εγώ δεν κάνω τίποτα, παρά ακολουθώ τις οδηγίες του Σταμάτη. Είμαι το άδειο δοχείο που γέμισε με τις οδηγίες του, γιατί θεωρώ ότι αυτή είναι η δουλειά μου και εννοείται πως με συγκινεί όλο αυτό και σε πολλά ταυτίζομαι με τη συγκεκριμένη Λυσιστράτη.
– Τι είναι αυτό με το οποίο ταυτίζεσαι περισσότερο;
Είναι μια γυναίκα που δεν θέλει πολέμους, δεν θέλει σφαγές, δεν πιστεύει σε αυτές. Πιστεύει στην ειρήνη έξω μας και μέσα μας και ότι αγωνίζεται για τα παιδιά των άλλων. Και λέει πράγματα που θα ήθελα πάρα πολύ και εγώ να τα πω. Ταυτίζομαι με κάθε λέξη της και με κάθε στίχο.
– Όντως, αν και δεν έχει δικά της παιδιά, αγωνίζεται με πάθος για τα παιδιά των άλλων.
Την ενδιαφέρει το μέλλον και πώς θα φέρουμε αυτή την πολυπόθητη ειρήνη, παντού και μέσα στα σπίτια μας. Βλέπεις τι γίνεται με τα περιστατικά βίας και κακοποίησης, με τις γυναικοκτονίες. Η παράσταση μιλάει και για τις γυναικοκτονίες. Κάθε λέξη του έργου είναι και μία πολιτική πράξη. Η παράσταση αυτή είναι ένας ύμνος στη γυναίκα.
– Είναι σημαντικό το θέατρο να περνά μηνύματα χωρίς «δασκαλίστικο» τρόπο, κουνώντας το δάχτυλο.
Φυσικά, κι εδώ είναι ωραίο γιατί γίνεται με τη μουσική, με τα τόσα διαφορετικά είδη που περνάνε στη διάρκεια της παράστασης. Και θαυμάζεις ακόμα περισσότερο τον Σταμάτη το πώς περνάει από το ένα είδος στο άλλο. Είναι όλα τόσο όμορφα και τόσο καλοκουρδισμένα. Δέσαμε πολύ και όλοι οι συνεργάτες μεταξύ μας, όλο το σύνολο της παράστασης έδεσε πολύ.
– Όλα αυτά τα χρόνια που είσαι στο θέατρο σου έχει τύχει συνεργασία που να μην είναι τόσο καλή και να μην περνάς όμορφα μέσα σε αυτήν;
Ναι φυσικά.
– Και τι κάνεις σε αυτή την περίπτωση;
Υπομονή. Τα τελευταία χρόνια καταλαβαίνω από νωρίς ότι δεν θα ταιριάξω και φεύγω ή δεν δέχομαι την πρόταση, γιατί ξέρω ότι δεν θα περάσω καλά.
– Γιατί και το θέατρο είναι μια ζωντανή συνθήκη και φαντάζομαι είναι δύσκολο όταν δεν ταιριάζουν οι συνεργάτες μεταξύ τους.
Φυσικά, αλλά όσο περνάει ο καιρός, έχεις καταλάβει με ποιους ανθρώπους μπορείς να επικοινωνήσεις ωραία και ουσιαστικά και χωρίς πολλά πολλά, σιγά σιγά καταλήγεις να δουλεύεις με αυτούς, γίνεσαι και ομάδα κι έτσι βγαίνουν ωραία πράγματα. Γιατί όταν υπάρχει ταύτιση, σύμπνοια, τα πράγματα είναι πολύ πιο εύκολα και το αποτέλεσμα είναι πάντα πολύ πιο αυθεντικό. Και φτάνει και πιο γρήγορα στον κόσμο.
– Μετά τη «Λυσιστράτη» θα σε δούμε κάπου άλλου;
Αρχικά, θέλω να ξεκουραστώ και να ασχοληθώ λίγο με εμένα και μετά βλέπουμε.
– Ξεχωρίζεις κάποιο είδος που να σου αρέσει περισσότερο;
Στο θέατρο μου αρέσουν όλα τα είδη. Έχω κάνει από όλα. Στην τηλεόραση μου αρέσουν οι κωμικές σειρές. Προτιμώ την κωμωδία, μου φαίνεται πιο ειλικρινής ο τρόπος που την κάνουμε στην τηλεόραση.
– Είναι εύκολο είδος η κωμωδία;
Δεν είναι καθόλου εύκολη, αλλά νομίζω ότι την κάνουμε καλά. Ξέρουμε να την κάνουμε καλά.
– Στη «Λυσιστράτη» υπάρχουν σκηνές που το κοινό γελάει πολύ, αλλά συγκινείται και πολύ.
Βέβαια, υπάρχουν σημεία που θα συγκινηθείς, αλλά και θα ξεκαρδιστείς στα γέλια. Για παράδειγμα, υπάρχει μια φοβερή σκηνή στην παράσταση με τον Κινησία που τον υποδύεται ο Χρήστος Γεροντίδης και τη Μυρίνη, την οποία υποδύεται η λατρεμένη Στέλλα Κρούσκα, αυτή η εκπληκτική ηθοποιός που γνωριζόμαστε από παλιά, από το Κρατικό Βορείου Ελλάδος. Είναι ένα θαύμα η συγκεκριμένη σκηνή, ο κόσμος από κάτω δεν μπορεί να σταματήσει το γέλιο, ξεκαρδίζονται.
– Όταν παίζεις σε μία κωμωδία και είσαι στη σκηνή, ρίχνεις ματιές στο κοινό για να δεις αν γελάει; Μπορεί να σε επηρεάσει αν θα γελάσει ή όχι;
Κοίταξε, δεν έχω παίξει πολλές φορές κωμωδία στο θέατρο. Φυσικά, με ενδιαφέρει να γελάσει ο θεατής, σίγουρα είναι ένα boost για τον ηθοποιό, όταν παίζει κωμωδία να ακούει το γέλιο από κάτω. Αλλά δεν είναι βαρόμετρο για το αν θα τα πας καλά ή όχι. Μπορείς να τα πας θαυμάσια και ας μη έχει γελάσει ο θεατής από κάτω. Βέβαια, στο θέατρο εγώ παίζω πάντα σε γλυκόπικρα έργα.
– Με τον Σταμάτη Κραουνάκη γνωρίζεστε χρόνια;
Ναι, από το 2006 νομίζω, 20 χρόνια. Έκτοτε, έχουμε κάνει πολλά πράγματα μαζί. Όλα αυτά τα χρόνια, με τον Σταμάτη κάνουμε πολύ ωραία και πολύ βαθιά πράγματα. Τον εμπιστεύομαι πολύ. Και ξέρει το θέατρο και πολύ καλά, είναι ένα παιδί του θεάτρου… ο Διόνυσος. Είναι μια ιδιοφυΐα.
Η παράσταση
Όταν ο Αριστοφάνης γράφει τη Λυσιστράτη το 411 π.Χ., δεν κάνει κάποιο πλάγιο σχόλιο για τη θέση στην οποία έχει περιέλθει η Αθήνα εν μέσω Πελοποννησιακού Πολέμου. Στην πραγματικότητα, ακούει καλά τους πολιτικούς τριγμούς εντός των τειχών, όπου η Εκκλησία του Δήμου έχει αποδυναμωθεί και οι ολιγαρχικοί επανέρχονται στο προσκήνιο. Με τα κρυφά όπλα της τέχνης –τα οποία δεν κατονομάζουν αλλά αποκαλύπτουν χωρίς να δακτυλοδεικτούν– μιλάει για την πηγή των δεινών: τη μανία για δύναμη και επιβολή, που δεν είναι παρά ίδιον των ανδρών, μια κούφια εντολή που παρασέρνει όλη την κοινωνία στον αφανισμό. Και ποιο είναι το αντίδοτο;
Μα ένα ηχηρό χαστούκι σε αυτή τη θλιβερή αρρενωπότητα. Όταν ο Αριστοφάνης μετακινεί τη γυναίκα από το πεδίο του «Οίκου» στο πεδίο του «Δήμου», δεν εκτελεί απλώς ένα θεατρικό σχήμα, αλλά μια πολιτική μετατόπιση μεγατόνων. Η ηρωίδα δεν καλεί μόνο τις γυναίκες της Αθήνας –και από άλλες πόλεις, εχθρικές!– σε μια ‘απεργία του έρωτα’, αλλά δημιουργεί ένα ποτάμι θηλυκότητας που παρασέρνει τις βεβαιότητες του κόσμου, προτείνοντας μια άλλη λύση που οι υπόλοιποι σπεύδουν να ονομάσουν ουτοπική και άρα μη εφαρμόσιμη. Οι όποιες ομοιότητες με τη σημερινή κατάσταση είναι καθαρά συμπτωματικές.
Είναι λοιπόν ιδιαίτερα ευτυχής συγκυρία η διασκευή του έργου από τον Σταμάτη Κραουνάκη, καθώς μας αφήνει να αναρωτιόμαστε τι θα προκύψει από τη συνάντηση του σπινθηροβόλου πνεύματος του Αριστοφάνη με την αχαλίνωτη μουσική του φαντασία. Ο συνθέτης στήνει μια πολυφωνική σύγχρονη όπερα που φιλοξενεί ισότιμα μουσική και λόγο, όλα κουρδισμένα στο κλειδί της ανελέητης σάτιρας του ποιητή. Πότε λυρική, πότε λαϊκή, πότε σαρκαστικό καμπαρέ, η μουσική γίνεται αγωγός της δράσης, ενώ ο αδόμενος λόγος συμπληρώνει ιδανικά αυτήν την αριστοφανική μέθεξη, απελευθερώνοντας νύξεις στο σήμερα και τροφοδοτώντας ακόμα περισσότερο την ξέχειλη θεατρικότητα του δρώμενου. Παράλληλα, ο διεθνώς αναγνωρισμένος σκηνογράφος Takis ντύνει την παράσταση με μια απολύτως σύγχρονη αισθητική που κουμπώνει με το ιστορικό πλαίσιο του έργου, καταλήγοντας σε μια ακαταμάχητη εικαστική πανδαισία. Στη σκηνή του θεάτρου, συναντιούνται τριάντα σημαντικοί ερμηνευτές και μουσικοί.
Μουσική, κείμενο, σκηνοθεσία: Σταμάτης Κραουνάκης
Συνεργάτες στο Λιμπρέτο: Λίνα Νικολακοπούλου (στίχοι τραγουδιών «Πάμε κοπέλες», «Το νήμα», «Χορικό της συμφιλίωσης»), Γιώργος Χατζιδάκις, Λάκης Λαζόπουλος (στίχοι του τραγουδιού «Όλα γι’ αυτή την πόλη»)
Συνεργάτης στη σκηνοθεσία: Μαριλένα Μόσχου
Σκηνικά – Κοστούμια: Takis
Χορογραφία: Θοδωρής Πανάς
Φωτισμοί: Στέλλα Κάλτσου
Φωτογραφίες παράστασης: Ελίνα Γιουνανλή
Ερμηνεύουν με σειρά εμφάνισης
Λένα Ουζουνίδου: Λυσιστράτη
Κώστας Μπουγιώτης: Απόλλων – κομπέρ
Σοφία Κουνιά: Κλεονίκη
Έλενα Καφούρου: Ινδή
Πένυ Ξενάκη: Μπάμπουτσκα Κορυφαία
Γεωργία – Mαρία Αμοργιαννιώτη: Μινώικα
Αργυρώ Καπαρού: Λαμπιτώ
Βενετία Καναβέλλη: μια κοπέλα
Γιώργος Στιβανάκης: Θηβαία / Ένας ανάπηρος στρατιώτης
Κωνσταντίνος Τσονόπουλος: Θηβαία Βαγγέλας
Στέλλα Κρούσκα: Μυρίνη
Χριστόφορος Σταμπόγλης: Πρόβουλος
Χρήστος Γεροντίδης: Κινησίας
Κώστας Βενετσάνος: Ένας βέρος Αθηναίος
Σάκης Καραθανάσης: Λαϊκός τραγουδιστής
Θεολόγος Παπανικολάου: Ιεροψάλτης
Σπύρος Πινκερίδης: Κήρυκας
Μαριλένα Μόσχου: Κουκλάρα της Αθήνας
Μαρία Παπαδοπούλου: Κουκλάρα της Αθήνας
ΜΟΥΣΙΚΟΙ
Μουσική Διεύθυνση – ενορχήστρωση: Δημήτριος Ανδρεάδης
Σολίστες Μουσικοί
Δημήτριος Ανδρεάδης: πλήκτρα πιάνο
Δημήτρης Κίκλης: πιάνο
Λάμπρος Παπανικολάου: κοντραμπάσο & ηλεκτρικό μπάσο
Γιώργος Ταμιωλάκης: βιολοντσέλο, ευφώνιο
Θεολόγος Παπανικολάου: κορυφαίος βιολί
Κοσμάς Κοκόλης: κιθάρα, μπουζούκι
Νίκος Κατσίκης: μπουζούκι, μαντολίνο, ισπανικό λαούτο.
Γιάννης Αλαγιάννης: ντραμς, κρουστά
Δημ. Θέατρο Λυκαβηττού, Λυκαβηττός
Τετάρτη 15 Ιουλίου 2026
Διάρκεια: 120 λεπτά
Προπώληση: more.com, artinfo.gr
