Για τους περισσότερους ανθρώπους, το καλοκαίρι συνδέεται με διακοπές, ήλιο και ανεβασμένη διάθεση. Ωστόσο, για μια μικρή μερίδα του πληθυσμού, οι υψηλές θερμοκρασίες και οι μεγαλύτερες ημέρες συνοδεύονται από έντονη ψυχολογική επιβάρυνση.
Πρόκειται για τη λεγόμενη θερινή εποχική συναισθηματική διαταραχή (Summer Seasonal Affective Disorder), γνωστή και ως αντίστροφη εποχική κατάθλιψη, μια λιγότερο συχνή μορφή της εποχικής κατάθλιψης που εμφανίζεται στα τέλη της άνοιξης και κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Τα συμπτώματα που εμφανίζονται το καλοκαίρι
Σε αντίθεση με την πιο γνωστή χειμερινή εποχική κατάθλιψη, η οποία συνδέεται με τη μειωμένη ηλιοφάνεια, η θερινή μορφή εκδηλώνεται όταν οι ημέρες μεγαλώνουν και η θερμοκρασία ανεβαίνει.
Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
– άγχος και έντονη ευερεθιστότητα,
– αϋπνία και διαταραχές ύπνου,
– κόπωση και έλλειψη ενέργειας,
– ανησυχία και δυσκολία συγκέντρωσης,
– μειωμένο ενδιαφέρον για κοινωνικές δραστηριότητες,
– απώλεια όρεξης.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη μορφή εποχικής κατάθλιψης επηρεάζει λιγότερο από το 1% του πληθυσμού, γεγονός που την καθιστά αρκετά σπάνια σε σχέση με τη χειμερινή μορφή.
Γιατί κάποιοι νιώθουν χειρότερα το καλοκαίρι
Αν και τα ακριβή αίτια δεν έχουν πλήρως διευκρινιστεί, αρκετές έρευνες συνδέουν το φαινόμενο με τις μεταβολές στη μελατονίνη, την ορμόνη που ρυθμίζει τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης.
Οι μεγαλύτερες ημέρες, η αυξημένη έκθεση στο φως και οι υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να διαταράξουν τον ύπνο, επηρεάζοντας αρνητικά τη διάθεση.
Παράλληλα, το καλοκαίρι συνοδεύεται συχνά από επιπλέον ψυχολογική πίεση, όπως η οργάνωση διακοπών, οι αυξημένες οικονομικές υποχρεώσεις και η ανάγκη συμμετοχής σε κοινωνικές δραστηριότητες.
Το άγχος της σύγκρισης
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να εντείνουν το αίσθημα ότι «όλοι περνούν καλύτερα», δημιουργώντας πίεση σε όσους δεν απολαμβάνουν το καλοκαίρι με τον ίδιο τρόπο.
Παράλληλα, η μεγαλύτερη έκθεση του σώματος λόγω της ελαφριάς ένδυσης ενδέχεται να επιβαρύνει άτομα με χαμηλή αυτοεκτίμηση ή αρνητική εικόνα για το σώμα τους.
Στην εμφάνιση της θερινής κατάθλιψης ενδέχεται να συμβάλλουν ακόμη οι εποχικές αλλεργίες, οι αλλαγές στην καθημερινότητα και στο ωράριο εργασίας, αλλά και η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ, η οποία μπορεί να ενισχύσει τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι, όταν τα συμπτώματα επιμένουν και επηρεάζουν την καθημερινότητα, είναι σημαντικό να αναζητείται η συμβουλή επαγγελματία ψυχικής υγείας, καθώς πρόκειται για μια πραγματική ψυχική διαταραχή που μπορεί να αντιμετωπιστεί με την κατάλληλη υποστήριξη.
