Το «φαινομένο ντόμινο» και όχι η κλιματική αλλαγή βρίσκεται πίσω από τις φονικές πλημμύρες στο Νεπάλ, σύμφωνα με την επιστημονική ανάλυση που δημοσιοποίησε ο σεισμολόγος Γεράσιμος Παπαδόπουλος, την ώρα που ο απολογισμός στα σύνορα με την Κίνα αγγίζει τους 359 νεκρούς και τους 1.300 αγνοούμενους.
Το χρονικό της αλυσιδωτής καταστροφής
Αποδομώντας τις αναφορές που αποδίδουν την τραγωδία σε πρωτοφανή κλιματικά φαινόμενα, ο Γεράσιμος Παπαδόπουλος εξήγησε τα βήματα που οδήγησαν στη φονική λασπορροή:
«Όσα διαβάζουμε, ότι δηλαδή τα τραγικά που έγιναν στο Νεπάλ δεν έχουν ξανασυμβεί ποτέ, και ότι ίσως οφείλονται στην κλιματική κρίση, αποτελούν λόγια που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Στο Νεπάλ είχαμε μια κλασική περίπτωση του «φαινομένου ντόμινο-cascade effect», όπου μια αρχική φυσική διαδικασία προκαλεί άλλες που δεν θα συνέβαιναν χωρίς την αρχική. Από τα μέχρι τώρα δεδομένα προκύπτει ότι: η κατολίσθηση μιας χιονοστιβάδας, ή τμήματος παγετώνα πιθανώς σε κατάσταση ημιτήξης, κατολίσθησε, έφθασε σε παγετώδη λίμνη ή φράγμα, αυτό έσπασε και προκάλεσε τρομακτική πλημμύρα νερού με μεγάλες ποσότητες φερτών υλικών και λασπορροών. Το καταστροφικό αποτέλεσμα είναι γνωστό. Η συμβολή ενός μικρού σεισμού σε αυτή τη διαδικασία δε φαίνεται πιθανή.»
Τα ιστορικά δεδομένα σε Περού και Ιταλία
Για να θεμελιώσει τη θέση του ότι η γεωλογική αυτή ακολουθία είναι γνωστή στους επιστήμονες, ο ίδιος αναφέρθηκε σε παρόμοια περιστατικά του παρελθόντος:
«Είναι δικαιολογημένη η έκπληξη για το φαινόμενο που συνέβη στο Νεπάλ; Όσοι γνωρίζουμε δεν εκπλαγήκαμε. Τέτοια φαινόμενα είναι από αιώνες γνωστά στον πλανήτη. Π.χ. στο Περού το 1725 μια χιονοστιβάδα κατολίσθησε σε στενή κοιλάδα και έσπασε το φυσικό φράγμα παγετώδους λίμνης. Τεράστιες ποσότητες νερού, μαζί με φερτά υλικά, έφθασε με τρομερή ορμή στην πόλη Ancash, την πλημμύρισε και σκότωσε περίπου 1500 ανθρώπους. Παρόμοια φαινόμενα συνέβησαν στο Περού το 1941 και το 1962.»
Συνεχίζοντας την τεκμηρίωσή του, ο σεισμολόγος παρέθεσε ακόμα δύο πολύνεκρα παραδείγματα από την ευρωπαϊκή και λατινοαμερικανική ιστορία:
«Στις 9 Οκτωβρίου 1963, κατά την αρχική πλήρωση του τεχνητού φράγματος Vajont στα βόρεια της Βενετίας (Ιταλία), μια κατολίσθηση προκάλεσε υπερχείλιση του φράγματος, οπότε 50.000.000 κυβικά μέτρα νερού με τη μορφή κύματος ύψους 250 μέτρων, που θύμιζε τσουνάμι, προκάλεσε τεράστιες πλημμύρες και καταστροφές στην κοιλάδα του ποταμού Πιάβε που βρισκόταν χαμηλότερα.
Καταστράφηκαν χωριά και κωμοπόλεις. Ο αριθμός των νεκρών εκτιμάται ότι κυμάνθηκε μεταξύ 1.900 και 2.500.
Το φράγμα παρέμεινε σχεδόν άθικτο και τα δύο τρίτα του νερού συγκρατήθηκαν πίσω από αυτό. Ο μεγάλος σεισμός μεγέθους 7.8 στο Ancash του Περού στις 31-5-1970, σε συνδυασμό με την χιονοστιβάδα και τις τρομερές λασπορροές που προκάλεσε στις πλαγιές των Άνδεων, αποτελεί τη σοβαρότερη φυσική καταστροφή στην ιστορία του Περού και του δυτικού ημισφαιρίου. Ο εκτιμώμενος συνολικός αριθμός θυμάτων κυμάνθηκε μεταξύ 66.800 και 70.000.»
Στο Νεπάλ, οι επιχειρήσεις αναζήτησης συνεχίζονται, ενώ ο αριθμός των αγνοουμένων παραμένει ιδιαίτερα υψηλός. Η χώρα, που βρίσκεται στην καρδιά των Ιμαλαΐων και αποτελεί προορισμό για πεζοπόρους και ορειβάτες από όλο τον κόσμο, φιλοξενεί κάθε χρόνο μεγάλο αριθμό ξένων επισκεπτών, πολλοί από τους οποίους κατευθύνονται προς την περιοχή του Έβερεστ.
