Σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής έντασης στον Περσικό Κόλπο, νέες διπλωματικές πρωτοβουλίες κατατέθηκαν στον ΟΗΕ με φόντο την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους πιο κρίσιμους ενεργειακούς διαύλους παγκοσμίως.

Το Μπαχρέιν κατέθεσε τη Δευτέρα στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ σχέδιο απόφασης που προβλέπει τη δυνατότητα στα κράτη να χρησιμοποιήσουν «όλα τα αναγκαία μέσα», όρος που στη διπλωματική γλώσσα παραπέμπει και στη χρήση στρατιωτικής ισχύος, με στόχο τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το εν λόγω προσχέδιο φαίνεται να στηρίζεται από άλλα κράτη του Κόλπου καθώς και από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, οι ίδιες πηγές εκτιμούν ότι οι πιθανότητες έγκρισής του είναι περιορισμένες, καθώς στο Συμβούλιο Ασφαλείας η Ρωσία και η Κίνα διαθέτουν δικαίωμα βέτο.

Παράλληλα, η Γαλλία κατέθεσε αργά την ίδια ημέρα ένα εναλλακτικό σχέδιο ψηφίσματος, το οποίο κινείται σε πιο ήπιο και συναινετικό πλαίσιο.

Η πρωτοβουλία του Μπαχρέιν αναδεικνύει την αυξανόμενη ανησυχία στην περιοχή σχετικά με τις ενέργειες του Ιράν και τον κίνδυνο περαιτέρω αποσταθεροποίησης στα Στενα του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου, καθιστώντας το κομβικό για τις οικονομίες των κρατών του Κόλπου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μετά το κλείσιμο των Στενών από ιρανικές δυνάμεις, ελάχιστα εμπορικά πλοία και δεξαμενόπλοια έχουν καταφέρει να το διασχίσουν.

Στο προσχέδιο του Μπαχρέιν, οι ενέργειες της Τεχεράνης χαρακτηρίζονται ως απειλή για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια. Παράλληλα, ζητείται να δοθεί άδεια στα κράτη-μέλη του ΟΗΕ «να χρησιμοποιήσουν όλα τα αναγκαία μέσα εντός και γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, συμπεριλαμβανομένων και των χωρικών υδάτων» των παράκτιων χωρών, ώστε να διασφαλιστεί η διέλευση των πλοίων και «να εξουδετερωθεί και να προληφθεί κάθε απόπειρα κλεισίματός του ή παρέμβασης στη διεθνή ναυσιπλοΐα».

Επιπλέον, το κείμενο καλεί το Ιράν «να παύσει αμέσως όλες τις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων και κάθε απόπειρα παρεμπόδισης» της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής κυρώσεων.

Παρά ταύτα, διπλωματικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η έγκριση του σχεδίου συγκεντρώνει ελάχιστες πιθανότητες, καθώς η Ρωσία και η Κίνα, σύμμαχοι του Ιράν, αναμένεται να κάνουν χρήση του δικαιώματος βέτο. Για την υιοθέτηση ενός ψηφίσματος απαιτούνται τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφοι στο 15μελές Συμβούλιο Ασφαλείας, χωρίς αντίρρηση από κανένα από τα πέντε μόνιμα μέλη (Ρωσία, Κίνα, ΗΠΑ, Βρετανία και Γαλλία).

Στον αντίποδα, το γαλλικό προσχέδιο κινείται σε διαφορετική κατεύθυνση, επιδιώκοντας ευρύτερη αποδοχή. Δεν κατονομάζει το Ιράν και καλεί «όλες τις πλευρές να αποφύγουν περαιτέρω κλιμάκωση», ενώ παράλληλα «ζητεί την κατάπαυση των εχθροπραξιών στον Περσικό Κόλπο, τα Στενά του Ορμούζ και τον Κόλπο του Ομάν και την επιστροφή στον δρόμο της διπλωματίας».

Σε αντίθεση με την πρόταση του Μπαχρέιν, η γαλλική προσέγγιση δεν προβλέπει χρήση βίας, αλλά ενθαρρύνει τα κράτη με συμφέροντα στις εμπορικές θαλάσσιες οδούς της περιοχής να συντονίσουν καθαρά αμυντικές ενέργειες για την προστασία της ναυσιπλοΐας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η συνοδεία εμπορικών πλοίων, με πλήρη σεβασμό στο διεθνές δίκαιο και ειδικότερα στο δίκαιο της θάλασσας.