Ένας ανοιχτός πόλεμος επιλογής στη Μέση Ανατολή, χωρίς σαφή στρατηγική εξόδου ή καθορισμένο στόχο νίκης, είναι κάτι που έχει ξανασυμβεί στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Στις 20 Μαρτίου 2003, οι Αμερικανοί και οι σύμμαχοί τους επιτέθηκαν στο Ιράκ και ανέτρεψαν τον Σαντάμ Χουσεΐν. Όπως τότε, έτσι και τώρα, κανείς δεν μπορεί να πει εκ των προτέρων αν ο πόλεμος θα εξελιχθεί θετικά ή αρνητικά, γιατί κανείς δεν γνωρίζει πού οδηγεί αυτή η κατάσταση. Με τις επιθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ στο Ιράν ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα ούτε για ποιο λόγο συμβαίνουν, ούτε σε τι ακριβώς αποσκοπούν.
Μπορεί κάποιος να ασκήσει δριμεία κριτική στον Τζορτζ Μπους το νεότερο, και υπήρχαν πολλοί τότε που του έκαναν σφοδρή κριτική, για τον πόλεμο στο Ιράκ. Το γεγονός όμως παραμένει πως τότε, ο πρόεδρος Μπους «πούλησε» τον πόλεμό του στη Μέση Ανατολή με πολύ ζήλο. Τα βήματα προώθησης του πολέμου και εξήγησης των λόγων για τους οποίους έγινε ήταν σαφή και διεξοδικά:
- Πήγε στον ΟΗΕ και στο Κογκρέσο
- Έδινε ομιλίες για έναν χρόνο πριν από την έναρξη του πολέμου
- Έστειλε τον Colin Powell στον ΟΗΕ για να παρουσιάσει τα επιχειρήματα περί όπλων μαζικής καταστροφής (WMD)
Αν κάποιος συγκρίνει τα παραπάνω βήματα του Μπους με τις κινήσεις του τωρινού προέδρου, θα βρει μεγάλες διαφορές. Στην ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους (State of the Union), ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε στο Ιράν για μόλις 3 λεπτά, σε μια ομιλία που διήρκεσε σχεδόν δύο ώρες. Επιπλέον, στην εποχή του πολέμου του Μπους, υπήρχε ένας συνασπισμός χωρών που στήριξαν τον πόλεμο στο Ιράκ, κάτι που σήμερα απουσιάζει. Με τον τωρινό πόλεμο στο Ιράν είναι η πρώτη φορά που η Δύση οδηγείται σε πόλεμο όχι ενωμένη, αλλά διχασμένη:
- Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι απολύτως προσηλωμένο σε αυτόν τον πόλεμο
- Η Γαλλία δηλώνει ότι η κλιμάκωση πρέπει να σταματήσει και ζήτησε σύγκληση του ΟΗΕ
- Η Ισπανία είναι απερίφραστα κατά του πολέμου
Σύμφωνα με το Αμερικανικό σύνταγμα και τον Νόμο περί Πολεμικών Εξουσιών (War Powers Act), μόνο το Κογκρέσο μπορεί να κηρύξει πόλεμο. Ο Τραμπ δεν έλαβε ποτέ έγκριση από το Κογκρέσο. Ωστόσο, στο διάγγελμά του προς το έθνος στις 2:30 π.μ. το περασμένο Σάββατο, δήλωσε: «Ζωές γενναίων Αμερικανών ηρώων μπορεί να χαθούν και μπορεί να έχουμε απώλειες, αυτό συμβαίνει συχνά στον πόλεμο». Επομένως, πρόκειται για πόλεμο, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να είναι ένας παράνομος πόλεμος, εφόσον δεν είχε την έγκριση του Κογκρέσου. Τώρα το Κογκρέσο φέρεται να αποφάσισε να δώσει αναδρομικά στον Τραμπ πολεμικές εξουσίες, αφού φυσικά έλαβαν ήδη χώρα τα πλήγματα κατά του Ιράν. Έστω και τώρα, μπορεί κάποιος να πει με σαφήνεια γιατί πήγαμε σε πόλεμο; Πολλοί είναι λόγοι που προβάλλονται από τον Τραμπ και τους αξιωματούχους του:
- Αλλαγή καθεστώτος (Regime change)
- Ελευθερία του ιρανικού λαού που διαδήλωνε νωρίτερα
- Προληπτικό πλήγμα, επειδή το Ιράν μπορεί να χτυπούσε πρώτο
- Απάντηση στα «τεχνάσματα και τις καθυστερήσεις» του Ιράν στις διαπραγματεύσεις
- Η θεωρία Τραμπ ότι: «Τον έπιασα πριν με πιάσει. Τον πρόλαβα»
Η πραγματική στόχευση του πολέμου κατά τον Brett McGurk
Ο Brett McGurk, ο οποίος υπηρέτησε ως σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Λευκού Οίκου σε θέματα Μέσης Ανατολής υπό τους προέδρους Τζορτζ Μπους νεότερου, Μπαράκ Ομπάμα, Ντόναλντ Τραμπ και Τζο Μπάιντεν, σχολίασε σε συνέντευξή του στο The Late Show: «Όλοι οι πρόεδροι των ΗΠΑ έχουν έρθει αντιμέτωποι με το ακανθώδες ζήτημα του Ιράν, από την εποχή του Τζίμι Κάρτερ. Ο Ρήγκαν βύθισε το ιρανικό ναυτικό στην «Praying Mantis», κάτι παρόμοιο με αυτό που κάνει ο αμερικανικός στρατός τώρα.» Σύμφωνα με τον McGurk, τα επιχειρήματα υπέρ του πολέμου δεν έχουν παρουσιαστεί πειστικά στον αμερικανικό λαό. Τα πλήγματα έγιναν ξαφνικά, με αποτέλεσμα:
- Μόλις το 27% των Αμερικανών να εγκρίνει τα πλήγματα (δημοσκόπηση Reuters/Ipsos).
- Το 43% να διαφωνεί και το 29% να παραμένει αναποφάσιστο.
Το συμπέρασμα κατά τον έμπειρο αναλυτή είναι ότι δεν υπάρχει σαφής απάντηση στο ερώτημα γιατί ο Τραμπ ήθελε αυτόν τον πόλεμο και πώς σκοπεύει να επιτύχει τους στόχους του. Οι στόχοι του αλλάζουν συνεχώς. Σύμφωνα με επαφές του McGurk με αξιωματούχους πληροφοριών και τον Dan Caine (Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου), ο αντικειμενικός σκοπός φαίνεται να είναι: Η αποδυνάμωση της συνολικής δομής ισχύος και των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Ιράν, ώστε να μην μπορεί να προβάλλει ισχύ έξω από τα σύνορά του.
Σε ερώτηση που του τέθηκε, για το αν θα εξεγερθεί ο Ιρανικός λαός, ο McGurk απάντησε: «Το Ιράν είναι μια χώρα 90 εκατομμυρίων ανθρώπων. Γνωρίζουμε ότι ο κόσμος τώρα απαιτεί αλλαγή. Μπορεί να έχουν χάσει την υποστήριξη ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού, των νεότερων ανθρώπων, αλλά έχουν την υποστήριξη αρκετών ανθρώπων, και έχουν όλα τα όπλα. Η Ισλαμική Δημοκρατία στο Ιράν στοχεύει να διαδώσει την επανάσταση σε όλο τον κόσμο, είναι πολύ ιδεολογική. Και ορκίζονται να χρησιμοποιήσουν ακόμη και βία κατά του ίδιου τους του λαού για να υποστηρίξουν την επανάσταση. Αυτό που φοβάμαι είναι ακόμη και αν οι πολίτες ξεσηκωθούν, οι αρχές θα χρησιμοποιήσουν βία, έχουν το μονοπώλιο της βίας και θα το χρησιμοποιήσουν. Ακόμη και με την αποκεφάλιση της ηγεσίας, αυτό το καθεστώς είναι ανθεκτικό, είναι πολυεπίπεδο, θα βρουν άλλον ηγέτη. Η Αμερική πρέπει να σκεφτεί καλά τι θα κάνει, αν οι άνθρωποι ξεσηκωθούν και το Ιράν τους συντρίψει» συμπλήρωσε ο πρώην σύμβουλος του Λευκού Οίκου.
Ο υπουργός άμυνας του Μπους Ντόναλντ Ράμσφελντ είχε πει το περίφημο: «Η δημοκρατία είναι φασαριόζικη». Ο τότε υπουργός εξωτερικών του Μπους, Κόλιν Πάουελ, είχε το δόγμα: «Το σπας, το αγοράζεις». Το αμερικανικό δόγμα αυτή τη στιγμή μοιάζει να είναι «Το σπάμε, αλλά ο ιρανικός λαός είναι υπεύθυνος για το τι θα συμβεί στη συνέχεια». Οι Αμερικανοί, όπως επισήμανε και ο McGurk, διεξάγουν επιθέσεις στο Ιράν, χωρίς να αναλαμβάνουν την κυριότητα του τι συμβαίνει ή τι θα συμβεί.
