Ο Τραμπ μετέτρεψε το State of the Union σε προεκλογικό σόου και «πόλεμο» για δασμούς, συνταξιοδοτικά και μετανάστευση. Στην πιο μακροσκελή ομιλία της τηλεοπτικής εποχής, διάρκειας 1 ώρας και 47 λεπτών, ο Αμερικανός πρόεδρος κήρυξε «αναστροφή των πάντων», επιδιώκοντας να πείσει τους Αμερικανούς ότι η οικονομική του ατζέντα δουλεύει ενόψει κρίσιμων ενδιάμεσων εκλογών. Μέσα σε κλίμα πόλωσης και φωνών στο Κογκρέσο, με αποβολή Δημοκρατικού βουλευτή και συνθήματα «USA! USA!» από την προσκεκλημένη ολυμπιακή ομάδα χόκεϊ, ο Τραμπ επέλεξε περισσότερο επιθέσεις και πολιτικό θέαμα παρά λεπτομερείς πολιτικές προτάσεις.
Η «επανάσταση» των δασμών και το μήνυμα Τραμπ στο Ανώτατο Δικαστήριο
Ένα από τα κεντρικά μέτωπα της ομιλίας ήταν το εμπορικό. Μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου που ανέτρεψε το καθεστώς των έκτακτων δασμών, ο Τραμπ χαρακτήρισε την ετυμηγορία «ατυχή» και «απογοητευτική», με τέσσερις από τους δικαστές παρόντες στην αίθουσα. Προανήγγειλε όμως νέα αρχιτεκτονική δασμών, αξιοποιώντας άλλες νομικές βάσεις, παραδεχόμενος ότι θα είναι «πιο περίπλοκη», αλλά υποστηρίζοντας ότι θα έχει μεγαλύτερη αντοχή στον χρόνο. Έφτασε μάλιστα στο σημείο να περιγράψει τα έσοδα από τους δασμούς, «που πληρώνουν οι ξένες χώρες», όπως είπε, ως πιθανό υποκατάστατο του σημερινού συστήματος φόρου εισοδήματος, αφήνοντας υπαινιγμό για μια βαθιά αναδιάρθρωση της φορολογίας.
Το κλίμα μέσα στο Κογκρέσο ήταν εκρηκτικά διχαστικό: οι Ρεπουμπλικανοί σηκώνονταν όρθιοι και χειροκροτούσαν σχεδόν σε κάθε φράση, ενώ οι Δημοκρατικοί έμεναν καθιστοί, συχνά διαμαρτύρονταν φωναχτά και διέκοπταν την ομιλία, μέχρι την αποβολή του βουλευτή Al Green για διατάραξη. Ο Τραμπ συνέδεσε επανειλημμένα τις επιθέσεις του σε Δημοκρατικούς αξιωματούχους με την κριτική του απέναντι σε παράτυπους μετανάστες, φτάνοντας να δείχνει προς τα έδρανα των Δημοκρατικών λέγοντας «αυτοί οι άνθρωποι είναι τρελοί, σας το λέω».
«Πόλεμος στην απάτη», συντάξεις και υγεία: Η κοινωνική ατζέντα Τραμπ
Στο κοινωνικό πεδίο, ο Τραμπ κήρυξε έναν νέο «πόλεμο στην απάτη», με επικεφαλής τον αντιπρόεδρο Τζ. Ντι. Βανς, καταγγέλλοντας εκτεταμένη διαφθορά σε ομοσπονδιακά προγράμματα και σε πολιτείες υπό Δημοκρατική διοίκηση. Πίεσε το Κογκρέσο να περάσει διατάξεις αυστηρής ταυτοποίησης ψηφοφόρων στο πλαίσιο του SAVE America Act και να τερματίσει την επιστολική ψήφο χωρίς αιτιολογία, προωθώντας μέτρα που επικριτές θεωρούν ότι μπορούν να μειώσουν τη συμμετοχή χαμηλόμισθων και παντρεμένων γυναικών.
Στην υγεία, παρουσίασε ένα φιλόδοξο, αλλά θολά κοστολογημένο, σχέδιο: να σταματήσει «όλες τις πληρωμές προς τις μεγάλες ασφαλιστικές» και τα χρήματα να κατευθύνονται απευθείας στους πολίτες, ώστε να αγοράζουν μόνοι τους ασφαλιστική κάλυψη «καλύτερη και φθηνότερη». Διαφήμισε το TrumpRx, μια κυβερνητικά υποστηριζόμενη πλατφόρμα εκπτώσεων στα φάρμακα για ανασφάλιστους, βασισμένη στο μοντέλο της GoodRx. Ανήγγειλε επίσης σχέδιο κρατικής συνεισφοράς 1.000 δολαρίων για όσους δεν έχουν 401(k)-τύπου συνταξιοδοτικά προγράμματα, πακέτο που ωστόσο μοιάζει έντονα με μεταρρυθμίσεις που είχε ήδη υιοθετήσει το Κογκρέσο το 2022 επί προεδρίας Μπάιντεν.
Στο οικονομικό «ζύγισμα» του πρώτου έτους της δεύτερης θητείας του, ο Τραμπ έκανε έναν εκτεταμένο γύρο του θριάμβου: προέβαλε τη μείωση της φορολογίας με εξαιρέσεις για φιλοδωρήματα και υπερωρίες, τους λογαριασμούς «Trump» για νεογέννητα, τη σταδιακή αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και νέα ιστορικά υψηλά στο χρηματιστήριο. Συνέδεσε αυτά τα επιτεύγματα με μια επιθετική εξωτερική πολιτική, παίρνοντας δημόσια «πόντους» για στρατιωτικές επιχειρήσεις σε Ιράν και Βενεζουέλα, ειρηνευτικές κινήσεις στη Γάζα και στα σύνορα Ινδίας–Πακιστάν, αλλά και για το σφράγισμα των συνόρων με το Μεξικό απέναντι σε μετανάστες και καρτέλ ναρκωτικών.
Πατριωτικό αφήγημα και το «Έθνος των 250 ετών» που οραματίζεται ο Τραμπ
Ένα από τα πιο φορτισμένα συμβολικά στοιχεία της βραδιάς ήταν η επίμονη επίκληση της 250ής επετείου της αμερικανικής ανεξαρτησίας: ο Τραμπ έντυσε την ομιλία με πατριωτικά και εθνικιστικά μοτίβα, παρουσιάζοντας τις επιλογές του ως ιστορική καμπή για τις επόμενες γενιές. Τίμησε εμβληματικές μορφές, όπως τον 99χρονο βετεράνο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου Buddy Taggart, έναν διασωστικό της Ακτοφυλακής, τη χήρα του δολοφονημένου συντηρητικού podcaster Charlie Kirk, ενώ σε μια από τις πιο συναισθηματικές στιγμές απένειμε το Μετάλλιο Τιμής σε πιλότους που συμμετείχαν σε επιχείρηση σύλληψης του Νικολάς Μαδούρο και στον βετεράνο του Κορεατικού Πολέμου Royce Williams, όπως αναφέρει το Bloomberg.
Μέσα από αυτό το σκηνικό, ο Λευκός Οίκος επιχείρησε να παρουσιάσει έναν πρόεδρο που, παρά τη σφοδρή πόλωση, διεκδικεί να γίνει ο «αρχιτέκτονας» της Αμερικής των 250 ετών, μετατρέποντας το State of the Union σε προεκλογικό πανηγύρι με όλες τις αντιφάσεις και τις εντάσεις της σημερινής αμερικανικής πολιτικής σκηνής.
