Μαραθώνιες αναμένεται να είναι οι διαπραγματεύσεις που ξεκινούν σήμερα, Πέμπτη 19/3 στις Βρυξέλλες με τους «27» Ευρωπαίους ηγέτες να προσέρχονται στη Σύνοδο Κορυφής εν μέσω πολεμικής σύρραξης, η οποία κλιμακώνεται προκαλώντας γεωπολιτικές και οικονομικές αναταράξεις ανυπολόγιστης διάστασης, δεδομένης της αδυναμίας πρόβλεψης της διάρκειας του πολέμου.
Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με βαριά ατζέντα αλλά και με τα μπλοκ των Βόρειων και των Νότιων χωρών να παραμένουν, καθώς η προσέγγισή τους στις εξελίξεις και τη δυναμική τους δεν φαίνεται να είναι ενιαία.
Απαιτείται σχέδιο-ασπίδα για την ενεργειακή κρίση
Ο πρωθυπουργός έχει δώσει ήδη το στίγμα των προθέσεών του καλώντας τους ομολόγους του να αναλάβουν πρωτοβουλία εστιάζοντας στην αγοραστική δύναμη των πολιτών, καταρτίζοντας ένα σχέδιο που θα περιλαμβάνει μέτρα βραχυπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου χαρακτήρα – με στόχευση τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων από το ενεργειακό σοκ και τις αυξήσεις, οι οποίες έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές, προκειμένου να δημιουργηθούν αναχώματα απέναντι στα υψηλά κόστη της ενέργειας αλλά και για να μην ξαναπληρώσει η Ευρώπη ανάλογο, αν όχι μεγαλύτερο τίμημα από εκείνο της ενεργειακής κρίσης του 2022, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η συζήτηση αναμένεται να επικεντρωθεί και στη ρήτρα διαφυγής καθώς πρέπει να ληφθεί απόφαση κεντρικά, ώστε να μπορούν τα κράτη-μέλη να λάβουν αποφάσεις, ενδεχομένως και για τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης που ζητεί στο εσωτερικό η αντιπολίτευση και δεν το αποκλείει η κυβέρνηση αν υπάρξει ευρωπαϊκό πλαίσιο. Αυτό που θα επιδιώξει ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι να ενεργοποιηθεί εάν απαιτηθεί μια περιορισμένη ρήτρα διαφυγής για τους φόρους, ώστε οι κυβερνήσεις να μπορούν να τους μειώνουν χωρίς να υπάρχει δημοσιονομικό κόστος, το οποίο θα προσμετράται στο έλλειμμα ή στους εθνικούς στόχους για πλεονάσματα. «Η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί γρήγορα και αποτελεσματικά», αναμένεται να τονίσει καλώντας τους ομολόγους του να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και να μην βάζουν προσχώματα προτάσσοντας τις δικές τους ανάγκες.
Στο επίκεντρο το προσφυγικό
Εν τω μεταξύ, η Ελλάδα σε πρώτο χρόνο εμφανίζεται θετική στις προτάσεις που περιλαμβάνονται στην επιστολή που έστειλε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παραμονή της Συνόδου με την ανησυχία να είναι έκδηλη στις Βρυξέλλες και για τις νέες προσφυγικές ροές λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου, με την Κομισιόν να έχει ήδη ανακοινώσει νέα ανθρωπιστική βοήθεια ύψους 458 εκατ. ευρώ, κατανεμημένη σε Αίγυπτο, Λίβανο, Ιορδανία, Παλαιστίνη και Συρία.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επισημαίνει ότι ήδη εκατομμύρια άνθρωποι έχουν ήδη εκτοπιστεί στο εσωτερικό του Λιβάνου και του Ιράν, επισημαίνοντας ότι ο Λίβανος, το Πακιστάν και η Τουρκία αποτελούν κρίσιμες χώρες ως προς τη διαχείριση πιθανών προσφύγων.
Στην αιχμή η ευρωπαϊκή ασφάλεια
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός θα υπογραμμίσει ότι η αμυντική στήριξη που παρείχε η Ελλάδα – και στη συνέχεια άλλα κράτη-μέλη στην Κυπριακή Δημοκρατία, αποτέλεσε δείγμα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης στην πράξη και μάλιστα χωρίς να έχει ενεργοποιηθεί το άρθρο 42.7 (ΣΕΕ), κάτι που δημιουργεί σημαντικό προηγούμενο.
Στο πλαίσιο αυτό θα επαναλάβει ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει τις απειλές όχι μόνο στα ανατολικά, αλλά και στα νότια σύνορα της Ε.Ε., γεγονός που γίνεται πιο επιτακτικό από ποτέ και λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Θα υπογραμμίσει από ευρωπαϊκό έδαφος ότι η Ελλάδα δεν εμπλέκεται στις πολεμικές επιχειρήσεις και δεν προτίθεται να εμπλακεί σε πιθανή επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ, ενώ με αφορμή τη συζήτηση περί ενδεχόμενης επέκτασης της εντολής της επιχείρησης «ΑΣΠΙΔΕΣ», θα υπενθυμίσει ότι στην ευρωπαϊκή επιχείρηση στην Ερυθρά Θάλασσα κατέληξαν να συμβάλουν με δυνάμεις μόνο η Ελλάδα και η Ιταλία, καλώντας και τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες να συμμετέχουν στην επιχείρηση αυτή.
