Το οικονομικό άγχος μπορεί να επηρεάσει την καρδιά στον ίδιο βαθμό με γνωστούς παράγοντες κινδύνου, όπως η υψηλή αρτηριακή πίεση και το κάπνισμα, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη.
Οι άνθρωποι που βιώνουν χρόνια οικονομική πίεση συχνά αντιμετωπίζουν άγχος, μοναξιά ή κατάθλιψη, και αυτό το είδος στρες φαίνεται να επιταχύνει τη γήρανση της καρδιάς, θέτοντας σε κίνδυνο την υγεία της.
Πώς το οικονομικό άγχος επηρεάζει την καρδιά
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Mayo Clinic Proceedings, ανέλυσε δεδομένα από 280.323 ενήλικες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι πολλοί κοινωνικοί παράγοντες, μη ιατρικοί, που επηρεάζουν την καθημερινή ζωή, παίζουν σημαντικό ρόλο στην καρδιαγγειακή υγεία.
Ανάμεσα σε αυτούς, το οικονομικό άγχος και η επισιτιστική ανασφάλεια ήταν οι δύο παράγοντες που συνδέθηκαν πιο έντονα με την επιταχυνόμενη γήρανση της καρδιάς.
Η λεγόμενη «καρδιακή ηλικία» δείχνει πόσο «γερασμένη» είναι η καρδιά σε σύγκριση με τη βιολογική ηλικία ενός ανθρώπου. Όταν η καρδιακή ηλικία είναι μεγαλύτερη από την πραγματική, αυξάνεται ο κίνδυνος εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου.
Όπως σημείωσε στο Very Well Health ο Amir Lerman, βασικός συγγραφέας της μελέτης και διευθυντής του κέντρου καρδιαγγειακής έρευνας στη Mayo Clinic, οι γιατροί εστιάζουν κυρίως σε παραδοσιακούς παράγοντες κινδύνου, όπως η χοληστερόλη, το κάπνισμα, η αρτηριακή πίεση και ο ύπνος, χωρίς να εξετάζουν επαρκώς κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι το οικονομικό άγχος θα πρέπει να αξιολογείται συστηματικά ως μέρος της εκτίμησης καρδιαγγειακού κινδύνου.
Γιατί το οικονομικό άγχος επιβαρύνει τον οργανισμό
Η μελέτη ήταν παρατηρητική και δεν σχεδιάστηκε για να εξηγήσει ακριβώς τον μηχανισμό που συνδέει τους κοινωνικούς παράγοντες με τα καρδιακά προβλήματα. Ωστόσο, είναι γνωστό ότι τα αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης, της ορμόνης του στρες, μπορούν να αυξήσουν την αρτηριακή πίεση και τη χοληστερόλη.
Ο John P. Higgins, καθηγητής καρδιαγγειακής ιατρικής στο UTHealth Houston, εξηγεί ότι το οικονομικό άγχος είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικό επειδή είναι χρόνιο, επαναλαμβανόμενο και συχνά δύσκολο να αποφευχθεί. Σύμφωνα με τον ίδιο, η συνεχής οικονομική πίεση δεν προκαλεί μόνο ψυχολογικό βάρος, αλλά και μετρήσιμη φθορά στο καρδιαγγειακό σύστημα.
Η σχέση στρες και φλεγμονής
Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι το οικονομικό άγχος προκαλεί χρόνια, συστηματική φλεγμονή, η οποία συμβάλλει στη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας. Επίσης αυξάνει την αρτηριακή πίεση και δυσκολεύει την καρδιά να αντλήσει αίμα. Άλλες έρευνες έχουν συνδέσει το στρες με την αθηροσκλήρωση, δηλαδή τη συσσώρευση πλάκας στις αρτηρίες, που μπορεί να οδηγήσει σε έμφραγμα ή εγκεφαλικό.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα
Το βασικό μήνυμα της μελέτης είναι απλό αλλά ουσιαστικό: η υγεία της καρδιάς δεν καθορίζεται μόνο από βιολογικούς δείκτες, αλλά και από τις συνθήκες μέσα στις οποίες ζει κανείς.
Και αυτό, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, σημαίνει ότι η πρόληψη δεν μπορεί να περιορίζεται σε εξετάσεις και φάρμακα. Όπως τονίζει ο Higgins, η πρόληψη πρέπει να είναι τόσο ιατρική όσο και κοινωνική: να ρυθμίζονται η αρτηριακή πίεση, τα λιπίδια, ο διαβήτης, ο ύπνος και η φυσική δραστηριότητα, ενώ παράλληλα να εντοπίζονται και να αντιμετωπίζονται συστηματικά οι κοινωνικοί παράγοντες.
Με τον συνδυασμό αυτών των προσεγγίσεων δημιουργούνται οι προϋποθέσεις όχι μόνο για καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία, αλλά και για μια πιο σταθερή και ποιοτική ζωή συνολικά.
