Ξεχάστε την πρωτεΐνη: γιατί οι φυτικές ίνες γίνονται το πιο καυτό trend στη διατροφή

Οι φυτικές ίνες, επί χρόνια ο «φτωχός συγγενής» της διατροφικής πυραμίδας, μετατρέπονται τώρα στο πιο καυτό trend της παγκόσμιας βιομηχανίας τροφίμων, από τα αναψυκτικά μέχρι τα fast food. Η «fibermaxxing» κουλτούρα του TikTok, τα ντοκιμαντέρ για το μικροβίωμα και η έκρηξη των φαρμάκων GLP‑1 έχουν εκτοξεύσει τη ζήτηση για περισσότερη ίνα στην καθημερινή διατροφή, κάνοντας κολοσσούς όπως Pepsi, Coca‑Cola, Kraft και Starbucks να ανακοινώνουν ολόκληρες σειρές προϊόντων με ενισχυμένη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες.

Για δεκαετίες, οι διατροφολόγοι προειδοποιούσαν ότι πάνω από το 90% των γυναικών και το 97% των ανδρών δεν καλύπτουν τις συστάσεις για καθημερινή πρόσληψη φυτικών ινών, που κυμαίνονται περίπου στα 28–35 γραμμάρια την ημέρα, εξαιτίας μιας διατροφής φτωχής σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ξηρούς καρπούς και προϊόντα ολικής άλεσης. Οι φυτικές ίνες δρουν σαν «οδοκαθαριστής» του εντέρου, επιβραδύνουν την πέψη, ρυθμίζουν τα επίπεδα σακχάρου, αυξάνουν τον κορεσμό και συνδέονται με μειωμένο κίνδυνο καρκίνου παχέος εντέρου, βελτιωμένη καρδιαγγειακή υγεία, καλύτερη διάθεση και πιο καθαρό δέρμα. Παρ’ όλα αυτά, η δημοσιότητα τα προηγούμενα χρόνια δόθηκε σχεδόν αποκλειστικά στην πρωτεΐνη, ενώ η ίνα αντιμετωπιζόταν συχνά ως αστείο για «ηλικιωμένους με προβλήματα δυσκοιλιότητας», από σατιρικά σκετς μέχρι διαφημίσεις για γιαούρτια με πρόσθετες φυτικές ίνες.

Φυτικές ίνες και διατροφή: από το TikTok στα σούπερ μάρκετ

Η εικόνα αυτή αλλάζει ραγδαία: νέα brands λανσάρουν σόδες με λιγότερη ζάχαρη και πρόσθετες φυτικές ίνες, μπάρες, παγωτά και δημητριακά που μιλούν ξεκάθαρα στη συσκευασία για «high fiber» περιεκτικότητα. Το Jeni’s Splendid Ice Creams δημιούργησε το brand Floura με μπάρες πλούσιες σε φυτικές ίνες, ενώ εταιρείες όπως Goodles προωθούν μακαρόνια με τυρί που παρέχουν έως 7 γραμμάρια ίνας ανά μερίδα, όταν ένα κλασικό κουτί mac and cheese της Kraft προσφέρει μόλις 1 γραμμάριο. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Kraft ετοιμάζει το PowerMac με 17 γραμμάρια πρωτεΐνης και 6 γραμμάρια φυτικών ινών, ενώ στην αγορά εμφανίζονται μέχρι και καραμέλες τύπου SmartSweets με 6 γραμμάρια φυτικές ίνες ανά μερίδα και δημητριακά με προκλητικά ονόματα όπως «Poop Like a Champion».

Παράλληλα, τα social media συμβάλλουν στην «σεξουαλικοποίηση» της φυτικής ίνας, με viral βίντεο τύπου «Hot girls eat FIBER!!!!» και influencers που δίνουν tips για το πώς να αυξήσεις την πρόσληψη μέσω τροφών όπως chia, αβοκάντο και ρεβίθια. Η επιτυχία του ντοκιμαντέρ «Hack Your Health: The Secrets of Your Gut» στο Netflix έφερε στο προσκήνιο το μικροβίωμα και τη σημασία του για παθήσεις από την παχυσαρκία μέχρι τις τροφικές αλλεργίες, αναδεικνύοντας τις φυτικές ίνες ως κλειδί για ένα υγιές έντερο. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Langston Co., όσοι προσπαθούν συνειδητά να αυξήσουν τις φυτικές ίνες στη διατροφή τους είναι πιο πιθανό να μειώνουν τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα και τη ζάχαρη, να στρέφονται σε βιολογικές επιλογές και να υιοθετούν γενικότερα ένα πιο «καθαρό» lifestyle.

Όταν οι φυτικές ίνες γίνονται μεγάλη μπίζνα στη διατροφή

Το ενδιαφέρον για φυτικές ίνες δεν περιορίζεται στα niche wellness brands, αλλά αγγίζει πλέον τα μεγαλύτερα ονόματα της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών. Η PepsiCo απέκτησε τη σόδα Poppi με φυτικές ίνες, λάνσαρε δική της εκδοχή Pepsi με πρόσθετη ίνα και ετοιμάζει γεύσεις popcorn Smartfood και chips SunChips με αυξημένη περιεκτικότητα, ενώ σχεδιάζει καμπάνια «Fiber February» για τα Quaker Oats. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας δήλωσε ότι η φυτική ίνα μπορεί να γίνει «η νέα πρωτεΐνη», υπονοώντας ότι σύντομα θα τη βλέπουμε παντού, από σνακ μέχρι ροφήματα.

Αντίστοιχα, η Coca‑Cola εξετάζει το ενδεχόμενο να «χωθεί» βαθύτερα στο παιχνίδι των φυτικών ινών, υπενθυμίζοντας ότι ήδη διαθέτει στην Ιαπωνία Diet Coke με πρόσθετη ίνα. Η Starbucks, μετά τα ροφήματα με αυξημένη πρωτεΐνη, αφήνει να εννοηθεί ότι θα εμπλουτίσει το μενού της με περισσότερες επιλογές που συνδυάζουν πρωτεΐνη και φυτικές ίνες, ώστε να ανταποκριθεί στο αίτημα για «snackable» φαγητό που χορταίνει χωρίς να επιβαρύνει. Στον χώρο των δημητριακών, η WK Kellogg δεν περιορίζεται στην επανασυσκευασία των ήδη πλούσιων σε ίνα Raisin Bran, Mini‑Wheats και All‑Bran, αλλά εξετάζει αύξηση της περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες ακόμη και σε «fun» brands όπως Frosted Flakes και Froot Loops.

Φυτικές ίνες στην καθημερινή διατροφή: ευκαιρία ή παγίδα;

Παρότι ο ενθουσιασμός της αγοράς για τις φυτικές ίνες θυμίζει την «πρωτεϊνική φρενίτιδα» των προηγούμενων ετών, οι αναλυτές θεωρούν ότι η πρωτεΐνη παραμένει το βασικό μακροθρεπτικό «αστέρι», με την ίνα να λειτουργεί περισσότερο ως ανερχόμενος συν‑πρωταγωνιστής. Τα δεδομένα της Spins δείχνουν θεαματική αύξηση των προϊόντων που πληρούν τα κριτήρια του FDA για «υψηλή περιεκτικότητα σε ίνα»: άνοδος 85% στα πρωινά, 70% στα έτοιμα τσάγια και καφέ και 29% στα αναψυκτικά μέσα σε ένα χρόνο. Οι διατροφολόγοι ωστόσο προειδοποιούν ότι, όσο θετικό κι αν είναι το trend, η προτεραιότητα πρέπει να είναι οι φυτικές ίνες από φυσικές πηγές – όσπρια, ξηροί καρποί, φρούτα, λαχανικά και προϊόντα ολικής άλεσης – με τα ροφήματα και τα εμπλουτισμένα σνακ να λειτουργούν συμπληρωματικά, ιδίως όταν κάποιος δυσκολεύεται να πιάσει τον ημερήσιο στόχο, σύμφωνα με το Bloomberg.

Συστήνεται επίσης η σταδιακή αύξηση της πρόσληψης και η διασπορά των φυτικών ινών μέσα στη μέρα, ώστε να αποφεύγονται φουσκώματα και έντονη δυσφορία από ένα απότομο «φορτίο». Το γεγονός ότι η υπερβολή μπορεί να έχει… δυσάρεστες παρενέργειες κρατά ζωντανό το χιουμοριστικό στοιχείο γύρω από το θέμα – από τα σατιρικά σποτ τύπου «Colon Blow» μέχρι την παραδοχή ότι, προς το παρόν, κανείς δεν έχει τολμήσει να λανσάρει αντίστοιχο προϊόν στην πραγματική αγορά. Όμως πίσω από τα αστεία, η στροφή των καταναλωτών σε μια διατροφή με περισσότερες φυτικές ίνες φαίνεται να αποτελεί μία από τις πιο σοβαρές – και εμπορικά υποσχόμενες – αλλαγές στη μαζική διατροφή μετά την πρωτεϊνική «έκρηξη» της τελευταίας δεκαετίας.