Η Χεζμπολάχ έστειλε το πρώτο σκληρό μήνυμα μετά την υπογραφή της συμφωνίας-πλαισίου ανάμεσα στο Ισραήλ, τον Λίβανο και τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Ουάσινγκτον, προειδοποιώντας ότι οι λιβανικές αρχές δεν θα μπορέσουν να εφαρμόσουν τις δεσμεύσεις τους στο πεδίο.
Ο βουλευτής της οργάνωσης, Χασάν Φαντλάλα, δήλωσε απόψε ότι οι αρχές του Λιβάνου δεν θα καταφέρουν να υλοποιήσουν τη συμφωνία, εκτός εάν, όπως είπε, με την υποστήριξη των ΗΠΑ «οδηγηθούν σε εμφύλιο πόλεμο».
Οι δηλώσεις μεταδόθηκαν από το τηλεοπτικό κανάλι Al Mayadeen και δείχνουν ότι η εφαρμογή της συμφωνίας μπαίνει από την πρώτη στιγμή σε εξαιρετικά δύσκολη φάση.
«Θα αντιμετωπίσουμε κάθε μέτρο»
Ο Φαντλάλα ανέφερε ότι η Χεζμπολάχ θα αντιδράσει σε οποιοδήποτε μέτρο λάβουν οι λιβανικές αρχές για την εφαρμογή της συμφωνίας με το Ισραήλ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η οργάνωση θα κρατήσει τα όπλα της «ακόμη περισσότερο», ενώ χαρακτήρισε την αντίθεση της Χεζμπολάχ «σοβαρή».
Το μήνυμά του ήταν σαφές: η Χεζμπολάχ δεν προτίθεται να επιτρέψει στην κυβέρνηση του Λιβάνου να μεταφέρει τις δεσμεύσεις της Ουάσινγκτον στο έδαφος, εάν αυτές σημαίνουν περιορισμό της παρουσίας ή του οπλισμού της οργάνωσης.
«Χωρίς την αντίσταση, δεν θα περάσει τίποτα», φέρεται να δήλωσε, χρησιμοποιώντας τον όρο με τον οποίο η Χεζμπολάχ περιγράφει τον εαυτό της.
Το μεγάλο αγκάθι της συμφωνίας
Η αντίδραση επιβεβαιώνει αυτό που από την πρώτη στιγμή θεωρούνταν το πιο δύσκολο σημείο της συμφωνίας: η Χεζμπολάχ δεν συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις, αλλά είναι ο παράγοντας που μπορεί να καθορίσει αν η συμφωνία θα εφαρμοστεί ή θα μείνει στα χαρτιά.
Το πλαίσιο που υπεγράφη στην Ουάσινγκτον προβλέπει την πιλοτική αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων από δύο περιοχές του νοτίου Λιβάνου και την ανάπτυξη του λιβανικού στρατού στις ζώνες αυτές, με αμερικανική υποστήριξη.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί μηχανισμός αποκλιμάκωσης και να ενισχυθεί η παρουσία του λιβανικού κράτους σε περιοχές όπου η Χεζμπολάχ διατηρεί ισχυρή επιρροή.
Αυτό ακριβώς είναι που προκαλεί την οργή της οργάνωσης.
Για τη Χεζμπολάχ, οποιαδήποτε προσπάθεια του λιβανικού στρατού να αναλάβει έλεγχο περιοχών με τρόπο που θα περιορίζει την παρουσία της θεωρείται απειλή για τον ρόλο της ως ένοπλου παράγοντα στον Λίβανο.
Η προειδοποίηση για εμφύλιο
Η αναφορά του Φαντλάλα σε «εμφύλιο πόλεμο» ανεβάζει κατακόρυφα τους τόνους.
Δεν πρόκειται απλώς για πολιτική διαφωνία με τη συμφωνία. Πρόκειται για προειδοποίηση ότι η εφαρμογή της μπορεί να οδηγήσει σε εσωτερική σύγκρουση, εάν η κυβέρνηση του Λιβάνου επιχειρήσει να προχωρήσει με αμερικανική στήριξη σε μέτρα που η Χεζμπολάχ θεωρεί εχθρικά.
Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια χώρα όπως ο Λίβανος, όπου η μνήμη του εμφυλίου πολέμου παραμένει βαθιά και όπου η ισορροπία ανάμεσα στο κράτος, τις κοινότητες και τους ένοπλους μη κρατικούς παράγοντες είναι εξαιρετικά εύθραυστη.
Ο Φαντλάλα ουσιαστικά προειδοποίησε ότι το λιβανικό κράτος δεν μπορεί να κινηθεί εναντίον της Χεζμπολάχ χωρίς να διακινδυνεύσει εσωτερική ανάφλεξη.
Η αναφορά στη «πορεία του Ισλαμαμπάντ»
Ο βουλευτής της Χεζμπολάχ συνέδεσε επίσης τη συμφωνία της Ουάσινγκτον με το ευρύτερο περιφερειακό παζλ.
Κατά τον ίδιο, «αυτό που συνέβη στην Ουάσινγκτον» ήταν μια προσπάθεια να υπονομευτεί η λεγόμενη «πορεία του Ισλαμαμπάντ», δηλαδή η συμφωνία Ιράν – ΗΠΑ με τη μεσολάβηση του Πακιστάν.
Η αναφορά αυτή δείχνει ότι η Χεζμπολάχ δεν βλέπει τη συμφωνία Ισραήλ – Λιβάνου ως στενά διμερές ζήτημα. Τη διαβάζει μέσα από την αντιπαράθεση ΗΠΑ – Ιράν και μέσα από τον φόβο ότι η Ουάσινγκτον επιχειρεί να περιορίσει τον ρόλο της Τεχεράνης στον Λίβανο.
Αυτό συνδέεται και με τη δήλωση του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος παρουσίασε τη συμφωνία ως πλήγμα για το Ιράν και υποστήριξε ότι η Τεχεράνη και η Χεζμπολάχ δεν έχουν ρόλο στον Λίβανο.
Γιατί η συμφωνία κινδυνεύει από την πρώτη ημέρα
Η αντίδραση της Χεζμπολάχ δείχνει ότι η συμφωνία-πλαίσιο βρίσκεται αντιμέτωπη με το βασικό της πρόβλημα πριν ακόμη αρχίσει η εφαρμογή της.
Το Ισραήλ ζητά εγγυήσεις ότι η Χεζμπολάχ δεν θα επιστρέψει στις περιοχές από τις οποίες θα αποχωρήσουν οι ισραηλινές δυνάμεις.
Οι ΗΠΑ θέλουν να ενισχύσουν τον λιβανικό στρατό ως κρατικό φορέα ασφαλείας.
Η κυβέρνηση του Λιβάνου επιδιώκει την αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων από το έδαφός της.
Όμως η Χεζμπολάχ δηλώνει ότι δεν θα αποδεχθεί μέτρα που περιορίζουν την παρουσία και τον οπλισμό της.
Αυτό δημιουργεί ένα εξαιρετικά δύσκολο τρίγωνο: το Ισραήλ δεν θέλει να αποσυρθεί χωρίς εγγυήσεις, η κυβέρνηση του Λιβάνου δεν μπορεί να επιβάλει εύκολα τις δεσμεύσεις της και η Χεζμπολάχ απειλεί με σύγκρουση αν επιχειρηθεί αλλαγή συσχετισμών στο πεδίο.
Η πρώτη πραγματική δοκιμασία
Η συμφωνία της Ουάσινγκτον είχε παρουσιαστεί ως πρώτο βήμα για αποκλιμάκωση στον νότιο Λίβανο.
Οι δηλώσεις Φαντλάλα, όμως, δείχνουν ότι η πρώτη μεγάλη δοκιμασία δεν θα είναι μόνο στρατιωτική ή τεχνική. Θα είναι εσωτερική και πολιτική.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο αν το Ισραήλ θα αποχωρήσει από τις πιλοτικές ζώνες ή αν ο λιβανικός στρατός θα αναπτυχθεί εκεί.
Το ερώτημα είναι αν το λιβανικό κράτος μπορεί να εφαρμόσει μια συμφωνία ασφαλείας χωρίς τη συναίνεση της ισχυρότερης ένοπλης οργάνωσης στο εσωτερικό του.
Και η απάντηση της Χεζμπολάχ, τουλάχιστον προς το παρόν, είναι απολύτως αρνητική.
Η συμφωνία μπορεί να υπογράφηκε στην Ουάσινγκτον.
Αλλά η τύχη της θα κριθεί στον νότιο Λίβανο — και κυρίως στη σύγκρουση ανάμεσα στην κρατική κυριαρχία του Λιβάνου και στην ένοπλη ισχύ της Χεζμπολάχ.
