Με υψηλούς τόνους και προκλητική ρητορική εμφανίστηκε για ακόμη μία φορά ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, διαμηνύοντας προς «φίλους και εχθρούς» ότι η ιστορία στην περιοχή «ξαναγράφεται» και ότι η Τουρκία είναι εκείνη που της δίνει κατεύθυνση. Ο Τούρκος πρόεδρος υποστήριξε μάλιστα ότι «κανείς πλέον δεν μπορεί να εμποδίσει» την πορεία της χώρας του.
Νέο μήνυμα ισχύος προς κάθε κατεύθυνση έστειλε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, μιλώντας την Τετάρτη 26 Αυγούστου στις εκδηλώσεις για την 955η επέτειο της Μάχης του Ματζικέρτ.
Ο Τούρκος πρόεδρος επέλεξε για ακόμη μία φορά έντονα ιστορικούς συμβολισμούς, συνδέοντας τη μάχη του 1071 με τις σημερινές φιλοδοξίες της Άγκυρας στην ευρύτερη περιοχή.
Κορυφαία στιγμή της ομιλίας του ήταν η ευθεία προειδοποίηση προς «φίλους και εχθρούς».
«Φίλοι και εχθροί, όλοι πρέπει να το γνωρίζουν και να το καταλάβουν. Στην περιοχή μας η ιστορία ξαναγράφεται. Η Τουρκία, με τις πολιτικές της που βασίζονται στη συνείδηση, στις αρχές και στην ειρήνη, δίνει κατεύθυνση στην ιστορία. Κανείς πλέον δεν μπορεί να το εμποδίσει», δήλωσε ο Ερντογάν, σύμφωνα με την επίσημη καταγραφή της τουρκικής Προεδρίας.
«Κανείς δεν μπορεί να σταματήσει την πορεία της Τουρκίας»
Ο Ερντογάν δεν έμεινε εκεί. Συνέχισε προειδοποιώντας όσους, κατά την άποψή του, θεωρούν ότι μπορούν να ανακόψουν την τουρκική πορεία μέσα από «προκλήσεις» και «παγίδες». Όπως ανέφερε, όσοι πιστεύουν ότι μπορούν με τέτοιες μεθόδους να σταματήσουν την «ευλογημένη πορεία της Τουρκίας και του τουρκικού έθνους» είναι καταδικασμένοι να απογοητευτούν.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Άγκυρα δεν πρόκειται να αλλάξει κατεύθυνση ούτε να εγκαταλείψει τους στόχους της.
«Δεν θα γυρίσουμε από τον δρόμο μας. Θα συνεχίσουμε με αποφασιστικότητα, υπομονή και επιμονή», ήταν το μήνυμά του.
Αν και ο Τούρκος πρόεδρος δεν κατονόμασε συγκεκριμένη χώρα ως αποδέκτη αυτών των αναφορών, η επιλογή της συγκεκριμένης φρασεολογίας έχει ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα σε μια περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα επιχειρεί να διευρύνει τον περιφερειακό της ρόλο από τη Συρία και την Ανατολική Μεσόγειο μέχρι το Αιγαίο.
«Δέσαμε την ουρά του αλόγου» – Ο συμβολισμός του Ερντογάν
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε και ένας ακόμη ιστορικός συμβολισμός που χρησιμοποίησε.
Αναφερόμενος στην παράδοση σύμφωνα με την οποία οι πολεμιστές έδεναν την ουρά του αλόγου τους πριν ξεκινήσουν μια εκστρατεία, ως ένδειξη ότι δεν υπάρχει επιστροφή, ο Ερντογάν δήλωσε:
«Δέσαμε την ουρά του αλόγου μας».
Στη συνέχεια συνέδεσε ευθέως τη φράση με τους σημερινούς στρατηγικούς στόχους της Τουρκίας, λέγοντας ότι το ίδιο έχει κάνει η κυβέρνησή του για την οικοδόμηση του «Αιώνα της Τουρκίας», για τον στόχο μιας «Τουρκίας χωρίς τρομοκρατία» και μιας «περιοχής χωρίς τρομοκρατία».
Η αναφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς έγινε μετά τις τελευταίες εξελίξεις στη Συρία και τη διάλυση των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων, εξέλιξη την οποία η Άγκυρα παρακολουθεί στενά λόγω του κουρδικού στοιχείου και της YPG. Τουρκικά μέσα παρουσίασαν άλλωστε την ομιλία ως την πρώτη μεγάλη δημόσια τοποθέτηση του Ερντογάν μετά τις συγκεκριμένες εξελίξεις.
«Όταν πρόκειται για την πατρίδα, δεν σκύβουμε το κεφάλι σε κανέναν»
Ο Τούρκος πρόεδρος χρησιμοποίησε σκληρή γλώσσα και όταν αναφέρθηκε στην υπεράσπιση των συμφερόντων της χώρας του.
«Όταν πρόκειται για την πατρίδα μας, για το μέλλον του κράτους και του έθνους μας, δεν σκύβουμε το κεφάλι σε κανέναν», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η Τουρκία θα συνεχίσει «με το κεφάλι ψηλά, με αλύγιστο καρπό και ατσάλινη καρδιά».
Παράλληλα, παρουσίασε την Τουρκία ως δύναμη που θεωρεί πλέον τον εαυτό της απαραίτητο παράγοντα των εξελίξεων στην περιοχή, λέγοντας ότι η χώρα βρίσκεται σε μία από τις πιο στρατηγικές αλλά και δύσκολες γεωγραφικές ζώνες του κόσμου και ότι δεν έχει άλλη επιλογή από το να είναι ισχυρή.
Από το Ματζικέρτ στο σήμερα
Η επιλογή του Ματζικέρτ για την εκπομπή αυτών των μηνυμάτων μόνο τυχαία δεν είναι.
Ο Ερντογάν χρησιμοποιεί εδώ και χρόνια τη νίκη των Σελτζούκων επί της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας το 1071 ως κεντρικό στοιχείο του πολιτικού αφηγήματός του για την ιστορική συνέχεια και την άνοδο της σύγχρονης Τουρκίας.
Στη νέα ομιλία του συνέδεσε ευθέως το Ματζικέρτ με την Κωνσταντινούπολη, τα Βαλκάνια, την Ιερουσαλήμ, τη Βόρεια Αφρική και μια ευρύτερη γεωγραφία στην οποία η Τουρκία επιδιώκει σήμερα ισχυρή πολιτική, οικονομική και στρατιωτική παρουσία.
Έτσι, η φράση «η ιστορία ξαναγράφεται» δεν αποτελεί απλώς μια επετειακή αναφορά. Εντάσσεται στο ευρύτερο αφήγημα της τουρκικής ηγεσίας ότι οι ισορροπίες ισχύος στην περιοχή αλλάζουν και ότι η Άγκυρα δεν σκοπεύει απλώς να παρακολουθήσει αυτές τις αλλαγές, αλλά φιλοδοξεί να είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες που θα τις διαμορφώσουν.
