Οι Ηνωμένες Πολιτείες ζητάνε από το Ιράν να δεσμευτεί δημόσια ότι θα σταματήσει τις επιθέσεις εναντίον πλοίων στα Στενά του Ορμούζ και ότι όλες οι θαλάσσιες οδοί θα παραμείνουν ανοιχτές, χωρίς την επιβολή τελών διέλευσης, όπως ανέφεραν υψηλόβαθμοι Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, εξακολουθεί να απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε ενδεχόμενο να παραιτηθεί από τον έλεγχο της στρατηγικής θαλάσσιας οδού, μέσω της οποίας διακινείται υπό κανονικές συνθήκες περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Σύμφωνα με τους ίδιους αξιωματούχους, οι επαφές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης τις τελευταίες ημέρες είχαν θετικό χαρακτήρα. Οι δηλώσεις έγιναν κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης με περιορισμένο αριθμό δημοσιογράφων.
«Αυτό που απαιτούμε είναι οι Ιρανοί να εκδώσουν δημόσια δήλωση, στην οποία θα αναγνωρίζουν ότι όλα τα περάσματα των Στενών του Ορμούζ είναι ανοιχτά και ότι δεν πυροβολούν πλέον εναντίον πλοίων. Είτε θα μας δώσουν αυτή τη δήλωση είτε η κατάληξη δεν θα είναι καλή για εκείνους», δήλωσε ένας από τους αξιωματούχους.
Η ιρανική πλευρά φέρεται να υποστήριξε προς την αμερικανική κυβέρνηση ότι οι πρόσφατες επιθέσεις στη ναυσιπλοΐα πραγματοποιήθηκαν από «ένα ανεξέλεγκτο τμήμα του συστήματός της». Αμερικανός αξιωματούχος εκτίμησε ότι στο εσωτερικό του Ιράν βρίσκεται σε εξέλιξη σύγκρουση ανάμεσα στους σκληροπυρηνικούς και σε πιο πραγματιστικές δυνάμεις.
«Ελπίζουμε να φτάσουμε στο σημείο όπου θα δηλώσουν δημόσια ότι θα σταματήσουν να πυροβολούν εναντίον πλοίων και θα αναγνωρίσουν, ρητά ή τουλάχιστον έμμεσα, ότι έκαναν λάθος. Εργαζόμαστε πάνω σε αυτό τώρα», ανέφερε.
Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δώσει εντολή να συνεχιστούν οι επαφές, προειδοποιώντας παράλληλα πως οι ΗΠΑ θα απαντήσουν στρατιωτικά σε νέες εχθρικές ενέργειες. «Ο πρόεδρος μας έδωσε εντολή να συνομιλήσουμε, αλλά, όπως έχει δείξει ότι είναι διατεθειμένος να κάνει, αν συνεχίσουν να πυροβολούν εναντίον πλοίων ή προχωρήσουν σε οποιαδήποτε άλλη εχθρική ενέργεια, τότε θα τους χτυπήσουμε ξανά», σημείωσε.
Η νέα αμερικανική απαίτηση έρχεται έπειτα από τις επιθέσεις σε εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ, οι οποίες προκάλεσαν νέο κύκλο στρατιωτικής κλιμάκωσης. Οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν πλήγματα σε ιρανικούς στόχους, ενώ το Ιράν απάντησε χτυπώντας αμερικανικές εγκαταστάσεις στο Μπαχρέιν και στο Κουβέιτ. Ο Τραμπ δήλωσε στη συνέχεια ότι η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός του Ιουνίου είχε τερματιστεί.
Παρά την ένταση, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον συμφώνησε να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις έπειτα από σχετικό αίτημα της Τεχεράνης. Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών διέψευσε ότι ζήτησε συνομιλίες, επιβεβαίωσε όμως πως αποδέχθηκε την επίσκεψη καταριανής αντιπροσωπείας στο Ιράν. Οι μεσολαβητές του Κατάρ επιχειρούν να αποκλιμακώσουν την κατάσταση και να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διπλωματικούς διαύλους.
Παράλληλα, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί αναμένεται να μεταβεί στο Ομάν, επικεφαλής διπλωματικής αποστολής, για επαφές σχετικά με τις διμερείς σχέσεις και τις εξελίξεις στην περιοχή, με έμφαση στην κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ.
Στον πυρήνα των αμερικανικών απαιτήσεων παραμένει και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η Ουάσιγκτον ζητά από την Τεχεράνη να παραδώσει τα πυρηνικά υλικά της, τα οποία, σύμφωνα με αμερικανικές εκτιμήσεις, περιλαμβάνουν περισσότερες από 900 λίβρες υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Ο Τραμπ και άλλοι αξιωματούχοι αναφέρονται σε αυτό το υλικό ως «πυρηνική σκόνη».
Το συγκεκριμένο ζήτημα προβλέπεται να εξεταστεί στο πλαίσιο μιας περιόδου διαπραγματεύσεων 60 ημερών, η οποία καθορίστηκε στο μνημόνιο κατανόησης που υπέγραψαν οι δύο χώρες τον Ιούνιο.
«Θέλω να είμαι απολύτως σαφής ότι, αν δεν πάρουμε τη σκόνη, δεν έχουμε συμφωνία με το Ιράν», τόνισε Αμερικανός αξιωματούχος.
Σε περίπτωση που η Τεχεράνη απορρίψει το αίτημα, η αμερικανική πλευρά δηλώνει ότι διαθέτει «πολλές επιλογές», τόσο στρατιωτικές όσο και οικονομικές.
