Να χαμηλώσει τους τόνους γύρω από τον λεγόμενο «Νόμο της Γαλάζιας Πατρίδας», χωρίς όμως να μεταβάλει την πάγια απειλητική θέση της Άγκυρας για το Αιγαίο, επιχείρησε ο Τσαγρί Ερχάν, επικεφαλής σύμβουλος του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων για τον υπό προετοιμασία «Νόμο Θαλάσσιων Ζωνών», ο Ιρχάν υποστήριξε ότι η σχετική νομοθετική διαδικασία δεν είναι καινούρια, αλλά αποτελεί εργασία που, όπως είπε, βασίζεται εδώ και χρόνια στο διεθνές δίκαιο.
Την ίδια στιγμή, όμως, ξεκαθάρισε ότι η τουρκική θέση για τα 6 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο παραμένει αμετάβλητη, όπως και η απόφαση της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1995, με την οποία η επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων θεωρείται αιτία πολέμου.
«Δεν είναι νέο βήμα κατά της Ελλάδας»
Ο Τούρκος αξιωματούχος ανέφερε ότι η προετοιμασία του νομοσχεδίου καθυστέρησε λόγω της απόπειρας πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου, της πανδημίας COVID-19 και των μεγάλων σεισμών που έπληξαν την Τουρκία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση μετά το Μπαϊράμι, επιμένοντας ότι δεν πρόκειται για μια νέα πρωτοβουλία που στρέφεται κατά της Ελλάδας.
Ωστόσο, η ουσία των δηλώσεών του βρίσκεται στην επανάληψη της τουρκικής γραμμής για το Αιγαίο: η Άγκυρα δεν αποδέχεται επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων πέραν των 6 ναυτικών μιλίων και εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ακόμη και την παραμικρή παραβίαση αυτής της θέσης ως casus belli.
Το μήνυμα προς την Αθήνα
Η τοποθέτηση Ερχάν έχει διπλή ανάγνωση. Από τη μία πλευρά, η Άγκυρα επιχειρεί να παρουσιάσει τον «Νόμο της Γαλάζιας Πατρίδας» ως τεχνική και νομική κωδικοποίηση των θαλάσσιων αρμοδιοτήτων της Τουρκίας. Από την άλλη, διατηρεί στο ακέραιο την απειλή πολέμου σε περίπτωση που η Ελλάδα ασκήσει δικαίωμα επέκτασης των χωρικών της υδάτων στο Αιγαίο.
Με αυτόν τον τρόπο, η τουρκική πλευρά στέλνει μήνυμα ότι δεν θεωρεί τη νέα νομοθεσία «έκτακτη» κίνηση, αλλά συνέχεια μιας σταθερής στρατηγικής, η οποία συνδέεται με τη «Γαλάζια Πατρίδα», τις θαλάσσιες ζώνες, την ΑΟΖ και την αμφισβήτηση ελληνικών θέσεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η Σύνοδος του NATO στην Άγκυρα
Ο Ερχάν αναφέρθηκε και στη 36η Σύνοδο Κορυφής του NATO, η οποία, σύμφωνα με τουρκικά μέσα, θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα στις 7-8 Ιουλίου 2026. Ο ίδιος υποστήριξε ότι η Σύνοδος θα έχει κρίσιμη σημασία για τον μετασχηματισμό της Συμμαχίας, καθώς το NATO δεν επικεντρώνεται πλέον μόνο στις παραδοσιακές στρατιωτικές απειλές, αλλά και σε ένα ευρύτερο φάσμα κινδύνων ασφαλείας.
Στην ατζέντα της Συνόδου αναμένεται να βρεθούν ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι αμυντικές δαπάνες, η ενεργειακή ασφάλεια, οι κυβερνοαπειλές και οι νέες τεχνολογίες άμυνας, όπως τα συστήματα που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη. Τουρκικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι ο Ιρχάν περιέγραψε τη Σύνοδο της Άγκυρας ως κρίσιμο σταθμό για τη νέα γεωπολιτική κατεύθυνση της Συμμαχίας.
«Η Τουρκία είναι αναντικατάστατη για το NATO»
Ο σύμβουλος του Ερντογάν υποστήριξε ότι οι συγκρούσεις γύρω από τη Μαύρη Θάλασσα, τη Μεσόγειο και την Ερυθρά Θάλασσα καθιστούν την Τουρκία στρατηγικά αναντικατάστατη τόσο για το NATO όσο και για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αν τα μέλη της Συμμαχίας δεν αλληλοϋποστηριχθούν, οι περιφερειακές συγκρούσεις θα κλιμακωθούν ακόμη περισσότερο. Η αναφορά αυτή εντάσσεται στη σταθερή προσπάθεια της Άγκυρας να εμφανιστεί ως κεντρικός πυλώνας ασφαλείας σε μια περίοδο κατά την οποία οι ΗΠΑ πιέζουν τους Ευρωπαίους συμμάχους για μεγαλύτερη ανάληψη βαρών. Τουρκικά μέσα σημειώνουν ότι η συζήτηση στην Ουάσιγκτον, ενόψει της Συνόδου, επικεντρώθηκε και στον ρόλο της Τουρκίας στις σχέσεις με τις ΗΠΑ και στο μέλλον της Συμμαχίας.
Το βάρος στην άμυνα και η αμερικανική στρατηγική
Ο Ερχάν στάθηκε ιδιαίτερα και στο ζήτημα των αμυντικών δαπανών, υπενθυμίζοντας ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είχε θέσει από την πρώτη του θητεία το θέμα της δικαιότερης κατανομής των βαρών εντός NATO.
Σύμφωνα με την τουρκική ανάγνωση, η νέα αμερικανική στρατηγική δεν αφορά μόνο τον επιμερισμό των βαρών, αλλά και τη μετατόπισή τους, καθώς η ασφάλεια της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής δεν θεωρούνται πλέον στον ίδιο βαθμό κορυφαίες προτεραιότητες της Ουάσινγκτον.
Το μήνυμα της Άγκυρας είναι σαφές: σε ένα NATO που αλλάζει, η Τουρκία θέλει να εμφανιστεί όχι ως περιφερειακός παίκτης, αλλά ως αναγκαίος στρατηγικός κόμβος.
