Σαν σήμερα 24 Φεβρουαρίου: Ξεκινά ο πόλεμος στην Ουκρανία – Από την εισβολή του 2022 σε έναν πόλεμο φθοράς χωρίς τέλος

Σαν σήμερα, στις 24 Φεβρουαρίου 2022, η Ρωσία ξεκινά τη μεγάλης κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία και η Ευρώπη ξυπνά σε έναν πόλεμο που γίνεται γρήγορα αντιληπτό ότι δεν είναι τοπική ή περιορισμένη επιχείρηση. Από εκείνο το ξημέρωμα και μετά, ο χάρτης της ασφάλειας, της ενέργειας, της οικονομίας και της διπλωματίας αλλάζει με τρόπο που μοιάζει μόνιμος.

Η μέρα που ξεκλείδωσε τον πόλεμο

Τα ξημερώματα της 24ης Φεβρουαρίου, ο Βλαντίμιρ Πούτιν εμφανίζεται και ανακοινώνει την έναρξη «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης», μιλώντας για «αποστρατιωτικοποίηση» και «αποναζιστικοποίηση» της Ουκρανίας. Λίγο αργότερα, ακούγονται εκρήξεις σε ουκρανικές πόλεις και ηχούν σειρήνες αεροπορικού συναγερμού. Η εισβολή εξελίσσεται από πολλαπλά μέτωπα, ένδειξη ότι πρόκειται για πόλεμο μεγάλης κλίμακας, με στόχους που αγγίζουν το σύνολο της ουκρανικής επικράτειας.

Οι πρώτες ώρες χαρακτηρίζονται από σοκ, ταχύτητα και σύγχυση. Πολύ σύντομα, όμως, η σύγκρουση μετακινείται σε μια πιο μακρόχρονη λογική φθοράς, όπου η έκβαση δεν κρίνεται σε λίγες ημέρες αλλά σε αντοχές, εφεδρείες και χρόνο. Στα αρχικά στάδια, το ενδιαφέρον εστιάζει στην τύχη του Κιέβου και στην προσπάθεια της Ουκρανίας να κρατήσει μεγάλα αστικά κέντρα και βασικούς άξονες. Την ίδια περίοδο, πλήγματα φτάνουν και στη δυτική Ουκρανία, κοντά στα σύνορα με την Πολωνία, υπενθυμίζοντας πόσο κοντά βρίσκεται η σύγκρουση στα ευρωπαϊκά σύνορα.

Ορόσημα μιας σύγκρουσης που δεν τελειώνει

Καθώς οι μήνες περνούν, ο πόλεμος γίνεται αλυσίδα από ορόσημα. Η στρατηγική μετατοπίζεται, οι προτεραιότητες αναδιατάσσονται και το ανατολικό μέτωπο αποκτά κεντρικό βάρος, με τις επιχειρήσεις να γίνονται πιο επαναλαμβανόμενες και «μέτρο με μέτρο». Το καλοκαίρι του 2022, ένα γεγονός στέλνει μήνυμα ότι η σύγκρουση δεν περιορίζεται στις γραμμές του μετώπου: στις 9 Αυγούστου, ισχυρές εκρήξεις στη ρωσική αεροπορική βάση Σάκι στην Κριμαία οδηγούν σε καταστροφές και απώλειες αεροσκαφών, σε μία από τις πρώτες τόσο ηχηρές στιγμές στη χερσόνησο από την έναρξη της εισβολής. Από το 2023 και μετά, η φθορά γίνεται ακόμη πιο καθαρή, με ανακοινώσεις για καταλήψεις όπως η Σολεντάρ και με ένα σταθερό μοτίβο πληγμάτων, αντεπιθέσεων και επιχειρήσεων με drones, που μετατρέπουν την καθημερινότητα σε αριθμούς: ημέρες, πόλεις, θύματα, εκτοπισμένοι.

Πού βρίσκεται σήμερα η κατάσταση

Στα μέσα Φεβρουαρίου 2026, οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται χωρίς καθοριστική πρόοδο, με τις συζητήσεις να περιστρέφονται γύρω από τη γραμμή του μετώπου, τον έλεγχο εδαφών και τους μηχανισμούς μιας πιθανής εκεχειρίας, την ώρα που τα πλήγματα δεν σταματούν.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

303: Ο αυτοκράτορας Γαλέριος εκδίδει διάταγμα με το οποίο αρχίζει ο μεγάλος διωγμός των Χριστιανών στις επαρχίες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας που ελέγχει, διατάζοντας την κατεδάφιση ναών, την παράδοση ιερών βιβλίων και την απώλεια πολιτικών δικαιωμάτων για όσους δεν αποκηρύξουν την πίστη τους. Το διάταγμα αυτό εγκαινιάζει την πιο σκληρή και εκτεταμένη φάση των διωγμών πριν από την επικράτηση του χριστιανισμού με τον Κωνσταντίνο.

391: Ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α’ του Ανατολικού Ρωμαϊκού (Βυζαντινού) Κράτους απαγορεύει με διάταγμά του την ειδωλολατρική λατρεία και κλείνει τα αρχαία ιερά, οδηγώντας σε τυπικό τέλος τις παραδοσιακές θρησκείες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής παύει και η τέλεση των αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων, που διεξάγονταν συνεχώς στην Ολυμπία από το 776 π.Χ., σηματοδοτώντας μια βαθιά πολιτισμική τομή ανάμεσα στον αρχαίο και τον χριστιανικό κόσμο.

1525: Στη μάχη της Παβίας οι ενωμένες δυνάμεις της Ισπανίας και της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας συντρίβουν τον γαλλικό στρατό και αιχμαλωτίζουν τον βασιλιά Φραγκίσκο Α΄, σε μια από τις κρισιμότερες συγκρούσεις των Ιταλικών Πολέμων. Η ήττα αυτή ανατρέπει τις ισορροπίες δυνάμεων στην Ευρώπη, ενισχύοντας αποφασιστικά την ηγεμονία των Αψβούργων.

1582: Με την παπική βούλα «Inter gravissimas» ο πάπας Γρηγόριος ΙΓ΄ ανακοινώνει το γρηγοριανό ημερολόγιο, διορθώνοντας τη σωρευμένη απόκλιση του παλαιού Ιουλιανού ημερολογίου ως προς το ηλιακό έτος. Η μεταρρύθμιση αυτή, που σταδιακά υιοθετήθηκε από τις ευρωπαϊκές χώρες και τελικά σχεδόν σε όλο τον κόσμο, καθορίζει μέχρι σήμερα τον διεθνώς χρησιμοποιούμενο τρόπο μέτρησης του χρόνου.

1821: Ο Υψηλάντης υψώνει επαναστατική σημαία στο Ιάσιο και καλεί τους Έλληνες των Παραδουνάβιων Ηγεμονιών σε ξεσηκωμό, εκκινώντας πρακτικά το επαναστατικό μέτωπο βόρεια του Δούναβη. Κυκλοφορεί την προκήρυξη «Μάχου υπέρ πίστεως και πατρίδος», επιχειρώντας να δώσει πολιτικό και συμβολικό στίγμα στην εξέγερση. Η κίνηση αυτή θα έχει σύντομα σκληρές συνέπειες για την περιοχή, αλλά μένει ως κομβική αφετηρία του 1821.

1920: Στο Μόναχο, το Γερμανικό Εργατικό Κόμμα παρουσιάζει το πρόγραμμα των «25 σημείων» και μετονομάζεται σε NSDAP, τον πυρήνα αυτού που θα γίνει το ναζιστικό κόμμα. Η δημόσια αυτή εμφάνιση λειτουργεί ως πολιτική «βιτρίνα» για ένα κίνημα που τότε είναι ακόμη περιθωριακό. Στα επόμενα χρόνια, η άνοδός του θα αλλάξει την πορεία της Γερμανίας και θα οδηγήσει την Ευρώπη σε καταστροφή.

1942: Στο Λος Άντζελες, ένας λανθασμένος συναγερμός αεροπορικής επίθεσης προκαλεί μαζικά αντιαεροπορικά πυρά και χάος μέσα στη νύχτα. Το επεισόδιο, που θα μείνει γνωστό ως «Μάχη του Λος Άντζελες», τροφοδοτεί την πολεμική υστερία των ΗΠΑ μετά το Περλ Χάρμπορ. Παρότι δεν επιβεβαιώνεται εχθρική επιδρομή, το συμβάν μένει ως χαρακτηριστικό στιγμιότυπο φόβου και σύγχυσης σε καιρό πολέμου.

1975: Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Ευάγγελος Αβέρωφ, ανακοινώνει την καταστολή συνωμοτικής κίνησης στο στράτευμα, γνωστής ως «Πραξικόπημα της Πιτζάμας», η οποία αποκαλύπτεται στις 24 Φεβρουαρίου πριν τεθεί σε εφαρμογή το σχέδιο των κινηματιών. Τη συνωμοσία οργανώνει ομάδα αξιωματικών πιστών στον έγκλειστο τέως δικτάτορα Δημήτριο Ιωαννίδη, με στόχο την ανατροπή ή τον εκβιασμό της μεταπολιτευτικής κυβέρνησης του Κωνσταντίνου Καραμανλή, ώστε να παύσουν οι διώξεις των πρωταιτίων της δικτατορίας και να περιοριστεί η δράση της Αριστεράς. Η αποκάλυψη της κίνησης –από δίκτυο νομιμοφρόνων αξιωματικών που είχε αναπτύξει ο Αβέρωφ– οδηγεί στη σύλληψη 37 αξιωματικών με την κατηγορία της «ενώσεως προς στάσιν» και στην αποστρατεία δεκάδων ακόμη, επιβεβαιώνοντας ότι τα «σταγονίδια» της Χούντας παρέμεναν ενεργός κίνδυνος μέσα στις Ένοπλες Δυνάμεις. Η ονομασία «Πραξικόπημα της Πιτζάμας» αποδίδεται στον ίδιο τον Αβέρωφ και συνδέεται με το γεγονός ότι αρκετοί από τους συνωμότες συνελήφθησαν νύχτα, στα σπίτια τους, φορώντας τις πιτζάμες τους.

1981: Ισχυρός σεισμός στις Αλκυονίδες ταρακουνά την Κεντρική Ελλάδα και πλήττει έντονα την περιοχή Αθήνας και Κορινθιακού, με εκτεταμένες ζημιές και χιλιάδες κατοικίες να κρίνονται επικίνδυνες. Οι νεκροί φτάνουν περίπου τους 20 και ακολουθεί αλυσίδα μετασεισμών που κρατά την κοινωνία σε διαρκή ένταση για ημέρες. Η εμπειρία αυτή αφήνει ισχυρό αποτύπωμα στην αντισεισμική αντίληψη των Ελλήνων.

1994: Η Βουλή αναγνωρίζει επίσημα τη Γενοκτονία των Ποντίων και θεσπίζει την 19η Μαΐου ως Ημέρα Μνήμης. Η απόφαση έχει μεγάλο συμβολικό βάρος για την ιστορική μνήμη και τις κοινότητες των Ποντίων στην Ελλάδα και στη διασπορά. Από εκεί και μετά, η επέτειος καθιερώνεται ως σταθερό σημείο δημόσιας αναφοράς και διεκδίκησης ιστορικής δικαίωσης.

2012: Ο Πάνος Καμμένος ανακοινώνει την ίδρυση των Ανεξάρτητων Ελλήνων, σε κλίμα βαθιάς πολιτικής ρευστότητας εν μέσω μνημονιακής κρίσης. Το νέο κόμμα πατά πάνω στη διάσπαση της Νέας Δημοκρατίας και σε έντονο αντιμνημονιακό λόγο. Η κίνηση αυτή προαναγγέλλει την αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού που θα ακολουθήσει τα επόμενα χρόνια.

2022: Ξεκινά η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, με επιθέσεις από πολλαπλά μέτωπα και χτυπήματα σε κρίσιμες υποδομές. Η εξέλιξη προκαλεί άμεσο διεθνές σοκ, κύμα κυρώσεων και βαριές οικονομικές επιπτώσεις, με την ενέργεια να περνά σε νέα φάση αστάθειας. Για την Ελλάδα, ο πόλεμος συνδέεται γρήγορα με ανατιμήσεις, ενεργειακή πίεση και νέο γεωπολιτικό περιβάλλον στην Ευρώπη.

Γεννήσεις

Θάνατοι

Εορτολόγιο