Σαν σήμερα 5 Φεβρουαρίου: Οι Ελληνίδες αποκτούν δικαίωμα ψήφου, αλλά όχι και όλες – «Μόνο οι άσχημες θέλουν ψήφο»

Χρειάστηκαν δεκαετίες αγώνων, πίεσης και επιμονής του φεμινιστικού κινήματος για να φτάσουμε στην ιστορική στιγμή της 5ης Φεβρουαρίου 1930, όταν με Προεδρικό Διάταγμα, οι γυναίκες στην Ελλάδα αποκτούν επιτέλους το δικαίωμα ψήφου. Η πραγματικότητα, όμως, έρχεται με αστερίσκους: το εκλογικό δικαίωμα δίνεται μόνο σε όσες έχουν κλείσει τα 30 και διαθέτουν απολυτήριο Δημοτικού, σε μια εποχή όπου ακόμη και η πρόοδος περνά από φίλτρα και φραγμούς.

Η πρώτη φορά που οι Ελληνίδες ψηφίζουν είναι στις δημοτικές εκλογές της 11ης Φεβρουαρίου 1934. Παρότι το δικαίωμα έχει κατοχυρωθεί, η συμμετοχή είναι πενιχρή: στους εκλογικούς καταλόγους της Αθήνας γράφονται μόλις 2.655 γυναίκες και τελικά ψηφίζουν μόνο 439. Την ίδια στιγμή, δημόσιες προσωπικότητες, όπως η ηθοποιός Μαρίκα Κοτοπούλη, εκφράζουν ανοιχτά την περιφρόνησή τους προς το νέο δικαίωμα, δηλώνοντας προκλητικά ότι «μόνο οι άσχημες και όσες αποφεύγουν να κάνουν παιδιά θέλουν ψήφο».

Το φεμινιστικό κίνημα στην Ελλάδα πιέζει ήδη από το τέλος του 19ου αιώνα. Η Καλλιρρόη Παρρέν, εκδότρια της «Εφημερίδας των Κυριών», είναι από τις πρώτες που θέτουν επί τάπητος την πολιτική ανισότητα, γράφοντας ήδη από το 1887 το σύνθημα «Ψήφος στη γυναίκα». Κι όμως, η πορεία προς την ισότητα αποδεικνύεται βασανιστικά αργή. Οι πρώτες σοβαρές συζητήσεις στη Βουλή γίνονται το 1921, μέσα σε σφοδρές αντιδράσεις, ενώ το 1928 δημοσιεύματα όπως αυτό της εφημερίδας «Νέα Ημέρα» μιλούν για την «επικίνδυνη και αποκρουστέα» γυναικεία ψήφο, επειδή οι γυναίκες «τελούν εις ανισόρροπον και έξαλλον πνευματικήν κατάστασιν» λόγω της περιόδου τους.

Η πλήρης κατοχύρωση του δικαιώματος ψήφου στις βουλευτικές εκλογές έρχεται στις 28 Μαΐου 1952. Χρειάζονται ακόμη τέσσερα χρόνια για να ασκηθεί στις κάλπες, στις εκλογές του 1956. Τότε εκλέγονται και οι πρώτες γυναίκες βουλευτές, με τη Λίνα Τσαλδάρη να γίνεται η πρώτη Ελληνίδα υπουργός.
Το 1930 γράφει μια νίκη, αφήνει πίσω της και μια καθαρή υπενθύμιση: τα δικαιώματα δεν χαρίζονται, κερδίζονται, βήμα βήμα, κόντρα σε στερεότυπα που μοιάζουν απίστευτα και όμως υπήρξαν πρωτοσέλιδα.

Ο δρόμος προς την ισότητα δεν ήταν ποτέ εύκολος. Το 1930 ήταν μια νίκη, αλλά ήταν και μια υπενθύμιση ότι ακόμα και τα πιο αυτονόητα δικαιώματα κερδίζονται με μάχη.

Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο

1669: Ο Μολιέρος παρουσιάζει επίσημα τη θεατρική κωμωδία «Ταρτούφος ή ο απατεώνας» (Tartuffe, ou l’Imposteur), σημειώνοντας τεράστια επιτυχία. Το έργο, που σατιρίζει τη θρησκοληψία και την υποκρισία, είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την Εκκλησία και τη γαλλική αριστοκρατία, με αποτέλεσμα να απαγορευτεί για αρκετά χρόνια.

1852: Στην Αγία Πετρούπολη ανοίγει για το κοινό το «Νέο Ερμιτάζ», το πρώτο κτήριο στη Ρωσία που έχει κατασκευαστεί ειδικά ως μουσείο, με πρωτοβουλία του τσάρου Νικολάου Α΄ και αρχιτέκτονα τον Λέο φον Κλέντσε. Με αυτό το άνοιγμα, η αυτοκρατορική συλλογή που είχε ξεκινήσει η Αικατερίνη Β΄ περνά από ιδιωτική αυλική πινακοθήκη σε δημόσιο θεσμό, θεμελιώνοντας τον χαρακτήρα του σημερινού Κρατικού Μουσείου Ερμιτάζ ως ενός από τα μεγαλύτερα μουσεία τέχνης και πολιτισμού στον κόσμο.

1913: Οι Έλληνες αεροπόροι Μιχαήλ Μουτούσης και Αριστείδης Μωραϊτίνης εκτελούν την πρώτη αεροναυτική αποστολή στην ιστορία, με υδροπλάνο Farman MF.7.

1930: Εκδίδεται το Προεδρικό Διάταγμα με το οποίο οι Ελληνίδες αποκτούν δικαίωμα ψήφου στις δημοτικές και κοινοτικές εκλογές.

1958: Μία βόμβα υδρογόνου χάνεται από την πολεμική αεροπορία των Η.Π.Α. στα ανοικτά των ακτών της Σαβάννα στην Τζόρτζια.

1971: Το διαστημόπλοιο «Απόλλων 14», η τρίτη και τελευταία επανδρωμένη αποστολή των Αμερικανών στο φεγγάρι, προσεδαφίζεται στην περιοχή Φρα Μάουρο της Σελήνης.

1991: Αεροσκάφος C-130 της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας συντρίβεται στο όρος Όθρυς, κατά τη διάρκεια της προσέγγισης στο αεροδρόμιο της Νέας Αγχιάλου. Νεκροί και οι 63 επιβαίνοντες, εκ των οποίων 19 αξιωματικοί και υπαξιωματικοί και 44 στρατεύσιμοι.

1994: Μακελειό του Σεράγεβο, όταν 60 άνθρωποι σκοτώνονται και 200 τραυματίζονται από έκρηξη όλμου στην αγορά της πόλης.

2008: Το τραγούδι των Beatles «Across the Universe» γίνεται το πρώτο μουσικό κομμάτι που μεταδίδεται στο Διάστημα. Η μετάδοση πραγματοποιείται από τη NASA, με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την ίδρυσή της και 40 χρόνων από την ηχογράφηση του τραγουδιού. Το σήμα κατευθύνεται προς τον Πολικό Αστέρα, σε απόσταση 431 ετών φωτός από τη Γη, σε μια συμβολική κίνηση που ενώνει την επιστήμη με την τέχνη.

2015: Ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης συναντά στο Βερολίνο τον Γερμανό ομόλογό του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Η συνάντηση, που διεξάγεται σε κλίμα έντασης, καταλήγει σε πλήρες αδιέξοδο, με το μόνο σημείο συμφωνίας να είναι ότι… διαφωνούν.

Γεννήσεις

Θάνατοι

Γιορτάζουν

Αγάθος, Αγάθη, Αγαθή

Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι

Παγκόσμια Ημέρα Μεγαλόφωνης Ανάγνωσης