Οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου καταγράφουν άνοδο, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για το κατά πόσο θα διατηρηθεί η εύθραυστη κατάπαυση του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, μετά το νέο κύμα επιθέσεων του Ισραήλ στον Λίβανο. Η εξέλιξη αυτή αναζωπύρωσε την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας και επηρέασε άμεσα τόσο τις τιμές του πετρελαίου όσο και τα χρηματιστήρια.
Οι επιθέσεις οδήγησαν την Τεχεράνη να προειδοποιήσει για μια «απάντηση που θα προκαλέσει μεταμέλεια» σε περίπτωση συνέχισής τους, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα παραμείνουν στην περιοχή έως ότου το Ιράν συμμορφωθεί με την «πραγματική» συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.
Υπενθυμίζεται ότι οι τιμές του πετρελαίου είχαν σημειώσει σημαντική πτώση την Τετάρτη, μετά την ανακοίνωση συμφωνίας για παύση των συγκρούσεων, η οποία περιλάμβανε και το άνοιγμα της στρατηγικής σημασίας θαλάσσιας οδού των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες το Ιράν δήλωσε ότι η κρίσιμη αυτή δίοδος θα παραμείνει κλειστή λόγω των ισραηλινών επιθέσεων, επανέφεραν τους φόβους για παρατεταμένη διαταραχή στον ενεργειακό εφοδιασμό.
Σε αυτό το κλίμα, το παγκόσμιο σημείο αναφοράς Brent κατέγραψε άνοδο 2%, φτάνοντας τα 96,53 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate ενισχύθηκε κατά 2,8% στα 97,02 δολάρια. Η πίεση αυξήθηκε περαιτέρω, με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, να χαρακτηρίζει την εκεχειρία ως «εύθραυστη».
Παράλληλα, τα χρηματιστήρια κατέγραψαν απώλειες, αναστρέφοντας μέρος των σημαντικών κερδών της Τετάρτης. Ο δείκτης Nikkei 225 στην Ιαπωνία υποχώρησε κατά 0,5%, ενώ ο Kospi στη Νότια Κορέα σημείωσε πτώση 1,8%.
Η επικεφαλής επενδύσεων της Interactive Investor, Βικτόρια Σκόλαρ, δήλωσε στο πρόγραμμα Today του BBC ότι υπάρχει εμφανής νευρικότητα στις παγκόσμιες αγορές, σημειώνοντας ότι «οι αγορές επιστρέφουν μέρος των κερδών τους, κάτι που αντανακλά την αβεβαιότητα για το αν τα Στενά του Ορμούζ είναι πράγματι ανοιχτά».
Από την πλευρά του, ο στρατηγικός αναλυτής της τράπεζας OCBC στη Σιγκαπούρη, Σιμ Μοχ Σιονγκ, τόνισε ότι τις επόμενες ημέρες το ενδιαφέρον θα επικεντρωθεί στη ροή ενεργειακών αποστολών μέσω των Στενών, καθώς παραμένει ασαφές πώς η Τεχεράνη σκοπεύει να διαχειριστεί τη διέλευση των πλοίων.
Σημειώνεται ότι μία από τις βασικές προϋποθέσεις της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός ήταν η ασφαλής διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, σύμφωνα με τη ναυλομεσιτική εταιρεία SSY, πλοία στον Περσικό Κόλπο έχουν λάβει προειδοποίηση από το ιρανικό ναυτικό ότι όσα επιχειρήσουν να περάσουν χωρίς άδεια «θα στοχοποιηθούν και θα καταστραφούν».
Η κίνηση πλοίων στην περιοχή παραμένει περιορισμένη, καθώς μόνο λίγα έχουν διασχίσει τη θαλάσσια οδό μετά τη συμφωνία, πολύ κάτω από τον μέσο όρο των περίπου 130 πλοίων ημερησίως πριν από τον πόλεμο. Σύμφωνα με την εταιρεία θαλάσσιας παρακολούθησης Pole Star Global, θα απαιτηθούν τουλάχιστον 10 ημέρες για την εκκαθάριση του υφιστάμενου όγκου πλοίων, ακόμα και αν η διέλευση επανέλθει σε κανονικά επίπεδα.
Τις τελευταίες εβδομάδες, ορισμένες χώρες, όπως η Μαλαισία, η Ινδία και οι Φιλιππίνες, έχουν διαπραγματευτεί ασφαλή διέλευση για τα πλοία τους. Ωστόσο, η αβεβαιότητα παραμένει έντονη. Ο Νιλς Χάουπτ από την εταιρεία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων Hapag-Lloyd, η οποία εξακολουθεί να έχει έξι πλοία στον Περσικό Κόλπο, ανέφερε ότι ο προγραμματισμός είναι εξαιρετικά δύσκολος, καθώς η κατάσταση αλλάζει καθημερινά.
Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε, «είναι πολύ δύσκολο να σχεδιάσεις, γιατί κάθε μέρα λαμβάνεις εντελώς διαφορετικές ειδήσεις», επισημαίνοντας ότι ακόμα δεν υπάρχει επίσημη ενημέρωση για το ενδεχόμενο επιβολής τελών διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Προειδοποίησε δε ότι, αν επιβληθούν τέλη εκατομμυρίων, διπλάσια ή τριπλάσια από εκείνα της Διώρυγας του Παναμά ή του Σουέζ, αυτό θα έχει τεράστιο αντίκτυπο για ολόκληρο τον κλάδο.
Την ίδια ώρα, υπάρχει διαφωνία σχετικά με το αν ο Λίβανος περιλαμβάνεται στη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός. Την Τετάρτη, το Ισραήλ εξαπέλυσε τον σφοδρότερο βομβαρδισμό του στη χώρα από την αρχή της σύγκρουσης, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τουλάχιστον 182 άνθρωποι.
Η Χεζμπολάχ ανακοίνωσε μέσω ανάρτησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι εκτόξευσε ρουκέτες προς το βόρειο Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο για απάντηση σε παραβιάσεις της εκεχειρίας.
Τέλος, ο Τζέι Ντι Βανς αναμένεται να συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις με το Ιράν στο Πακιστάν το Σάββατο, σε μια προσπάθεια να διατηρηθεί η συμφωνία και να αποκλιμακωθεί η ένταση στην περιοχή.
