Η Ευρώπη μπαίνει σε μια νέα κούρσα εξοπλισμών, επενδύοντας μαζικά σε φθηνά αλλά φονικά όπλα όπως τα drone, με φόντο τον πόλεμο στην Ουκρανία και την αβεβαιότητα γύρω από το μέλλον του ΝΑΤΟ. Τα εργαστήρια και τα startups της ηπείρου μετατρέπονται σε γραμμές παραγωγής πολεμικής τεχνολογίας χαμηλού κόστους, σχεδιασμένης για σύγχρονους, παρατεταμένους πολέμους φθοράς.
Στην καρδιά αυτής της στροφής βρίσκονται μικρές εταιρείες όπως η βρετανική Skycutter, που σε ένα ταπεινό εργαστήριο στα East Midlands σχεδιάζει όπλα για την Ουκρανία. Σειρές από 3D printers εκτυπώνουν τις ατράκτους των «αναχαιτιστικών» drones, ενώ κινητήρες και τσιπ πλοήγησης συναρμολογούνται στο χέρι, σε μια διαδικασία που μπορεί εύκολα να κλιμακωθεί και να μεταφερθεί κοντά στο μέτωπο. Το ίδιο μοντέλο επαναλαμβάνεται εκατοντάδες χιλιάδες φορές τον μήνα σε συνεργαζόμενα ουκρανικά εργοστάσια, δημιουργώντας μια νέα «αλυσίδα αξίας» για φθηνά, μαζικά όπλα.
Τα σμήνη από φθηνά, θανατηφόρα και συχνά αυτόνομα drones έχουν ήδη αλλάξει εκ βάθρων τη λογική του πολέμου στο ουκρανικό μέτωπο. Στρατιώτες πολύ πίσω από την πρώτη γραμμή αναγκάζονται να κινούνται συνεχώς για να αποφύγουν επιθέσεις από αέρος, περνώντας μέσα από σκεπαστές σήραγγες και ένα τοπίο γεμάτο οπτικές ίνες που καθοδηγούν τα drones μακριά από το ηλεκτρονικό «μπλοκάρισμα». Παράλληλα, πόλεις ολόκληρες ζουν υπό τον φόβο καθοδηγούμενων πυραύλων, που είναι πλέον πιο φθηνοί και γι’ αυτό χρησιμοποιούνται πολύ συχνότερα από τα παλιότερα, ακριβότερα συστήματα.
Νέα γενιά φθηνών όπλων στην Ευρώπη
Η Ευρώπη σπεύδει να αναπτύξει τη δική της βιομηχανία φθηνών όπλων, φοβούμενη ότι δεν μπορεί πια να στηριχθεί χωρίς όρους στην αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας. Με τον Ντόναλντ Τραμπ να κλονίζει λεκτικά τη δέσμευση των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και τον πόλεμο στην Ουκρανία να απορροφά τεράστιους πόρους, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις διοχετεύουν δισεκατομμύρια σε συστήματα όπως drones, φθηνούς πυραύλους και αισθητήρες μάχης. Στόχος είναι η «αμυντική κυριαρχία»: να μπορεί η ήπειρος να παράγει τα κρίσιμα όπλα της χωρίς να εξαρτάται από τις ΗΠΑ ή από ασταθείς παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Η νέα γενιά αυτών των όπλων βασίζεται στην κλίμακα, όχι στην πολυτέλεια: χαμηλότερο κόστος ανά μονάδα, μαζική παραγωγή, δυνατότητα γρήγορης επισκευής ή αντικατάστασης στο πεδίο. Το μάθημα της Ουκρανίας είναι σαφές για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες: σε έναν μακρύ πόλεμο φθοράς, η πλευρά που μπορεί να φτιάχνει περισσότερα και φθηνότερα όπλα έχει στρατηγικό πλεονέκτημα, ακόμη κι αν κάθε μεμονωμένο σύστημα είναι τεχνολογικά πιο απλό.
Drones, όπλα και ο πόλεμος φθοράς
Τα drones βρίσκονται στην αιχμή αυτής της επανάστασης στα όπλα, καθώς συνδυάζουν χαμηλό κόστος, ευκολία κατασκευής και μεγάλη καταστροφική ισχύ. Η χρήση τους στην Ουκρανία δείχνει πώς φθηνά, αυτοσχέδια ή ημι-βιομηχανικά συστήματα μπορούν να απειλήσουν ακόμη και βαριά τεθωρακισμένα, να χτυπήσουν στόχους βαθιά στα μετόπισθεν και να αναγκάσουν έναν ολόκληρο στρατό να αλλάξει δόγμα και τακτική. Αυτό ωθεί τις ευρωπαϊκές χώρες να επενδύσουν όχι μόνο σε νέα όπλα, αλλά και σε δίκτυα επικοινωνιών όπως τα οπτικά καλώδια, που επιτρέπουν τον έλεγχο drones ακόμη και κάτω από έντονο ηλεκτρονικό πόλεμο.
Την ίδια στιγμή, φθηνότεροι κατευθυνόμενοι πύραυλοι μετατρέπονται σε καθημερινό εργαλείο τρομοκράτησης πόλεων και πολιτών, καθώς η «οικονομία του πυραύλου» ευνοεί την ευρεία χρήση τους. Όσο πέφτει το κόστος αυτών των όπλων, τόσο αυξάνονται οι επιθέσεις σε αστικά κέντρα, ενισχύοντας την ανάγκη για αντίμετρα, αντιαεροπορικά συστήματα και τεχνητή νοημοσύνη που θα μπορεί να εντοπίζει, να παρακολουθεί και να αναχαιτίζει στόχους σε πραγματικό χρόνο. Η Ευρώπη δεν επενδύει πλέον μόνο σε άρματα και μαχητικά, αλλά σε ένα πλήρες οικοσύστημα φθηνών, δικτυωμένων όπλων που υπόσχονται να καθορίσουν το πεδίο μάχης του μέλλοντος.
