Νέο πολιτικό και θεσμικό μέτωπο έχει ανοίξει στην Τουρκία, μετά τη μεταβίβαση του ελέγχου της ιστορικής Βασιλικής Κινστέρνας του Ιουστινιανού από τον Δήμο Κωνσταντινούπολης, που διοικείται από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) της κεμαλικής αντιπολίτευσης, σε κρατικό φορέα. Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε έντονη αντίδραση από τον φυλακισμένο δήμαρχο Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος κατηγορεί την κυβέρνηση για ακόμη μία παρέμβαση σε εμβληματικό δημόσιο και ιστορικό περιουσιακό στοιχείο της πόλης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του κτηματολογίου, ο τίτλος ιδιοκτησίας της Βασιλικής Κινστέρνας του Ιουστινιανού καταχωρίστηκε στο όνομα της Γενικής Διεύθυνσης Βακουφίων, φορέα που υπάγεται στο υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού. Η μεταβίβαση φέρεται να έγινε για λογαριασμό διαφόρων ιστορικών ιδρυμάτων, χωρίς όμως, όπως υποστηρίζει ο μητροπολιτικός δήμος, να έχει προηγηθεί επίσημη ενημέρωση προς τη δημοτική αρχή.
Ο Δήμος Κωνσταντινούπολης ανακοίνωσε ότι πληροφορήθηκε την αλλαγή μόνο όταν εξέτασε τα κτηματολογικά αρχεία την 1η Απριλίου και διαμήνυσε πως θα εξαντλήσει όλα τα νόμιμα μέσα για να αμφισβητήσει τη διαδικασία ενώπιον της Δικαιοσύνης.
Ιμάμογλου και Βασιλική Κινστέρνα του Ιουστινιανού στο επίκεντρο νέας πολιτικής αντιπαράθεσης
Ο Ιμάμογλου, που παραμένει προφυλακισμένος και θεωρείται βασικός πολιτικός αντίπαλος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καταδίκασε με έντονο τρόπο τη μεταβίβαση της Βασιλικής Κινστέρνας του Ιουστινιανού. Μέσα από δήλωση που αναρτήθηκε στα κοινωνικά δίκτυα μέσω των δικηγόρων του, έκανε λόγο για απόφαση χωρίς «νομική και ηθική βάση».
Ο ίδιος συνέδεσε την υπόθεση με ένα ευρύτερο μοτίβο παρεμβάσεων της κυβέρνησης σε σημαντικά σημεία και δημόσια αγαθά της Κωνσταντινούπολης. Στο πλαίσιο αυτό, επικαλέστηκε προηγούμενες διαμάχες γύρω από τον Πύργο του Γαλατά, το Πάρκο Γκεζί και άλλα περιουσιακά στοιχεία, υποστηρίζοντας ότι όταν η εξουσία αποφασίζει να πάρει κάτι υπό τον έλεγχό της, αγνοεί τον νόμο, τη δικαιοσύνη και τη δημόσια συνείδηση.
Με αυτή τη ρητορική, ο Ιμάμογλου επιχείρησε να αναδείξει ότι το ζήτημα της Βασιλικής Κινστέρνας του Ιουστινιανού ξεπερνά τα όρια μιας διοικητικής πράξης και αποκτά ξεκάθαρα πολιτικό χαρακτήρα.
Βασιλική Κινστέρνα του Ιουστινιανού: Γιατί η υπόθεση βαραίνει πολιτικά τον Ιμάμογλου
Η υπόθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή έρχεται σε μια περίοδο εντεινόμενης νομικής πίεσης εις βάρος του Ιμάμογλου. Εισαγγελείς ξεκίνησαν πρόσφατα νέα έρευνα σε βάρος του για προσβολή δημόσιου λειτουργού, ενώ ήδη δικάζεται σε μεγάλη υπόθεση με περισσότερους από 400 κατηγορουμένους και με τους εισαγγελείς να ζητούν βαριές ποινές φυλάκισης.
Η κράτησή του από τον Μάρτιο του περασμένου έτους έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, η οποία υποστηρίζει ότι οι δικαστικές διώξεις είναι πολιτικά υποκινούμενες. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η νέα διαμάχη για τη Βασιλική Κινστέρνα του Ιουστινιανού ενισχύει το αφήγημα ότι η κεντρική εξουσία επιχειρεί να περιορίσει όχι μόνο τον ίδιο τον Ιμάμογλου, αλλά και το θεσμικό αποτύπωμα της δημοτικής διοίκησης στην Κωνσταντινούπολη.
Ο ίδιος πάντως επιμένει ότι οι αποφάσεις αυτές δεν είναι οριστικές και ότι η τελική κρίση ανήκει στον λαό, επιχειρώντας να μετατρέψει τη συγκεκριμένη υπόθεση σε ευρύτερο πολιτικό μήνυμα προς την κοινωνία.
Ιμάμογλου και Βασιλική Κινστέρνα του Ιουστινιανού: Το βάρος ενός εμβληματικού μνημείου
Η Βασιλική Κινστέρνα του Ιουστινιανού δεν είναι ένα τυχαίο μνημείο. Χτισμένη το 542 μ.Χ. κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Βυζαντινού αυτοκράτορα Ιουστινιανού Α’, αποτελεί ένα από τα πιο γνωστά ιστορικά τοπόσημα της Κωνσταντινούπολης και έναν από τους σημαντικότερους τουριστικούς προορισμούς της πόλης.
Βρίσκεται κοντά στην Αγια-Σοφιά, εκτείνεται σε επιφάνεια σχεδόν 10.000 τετραγωνικών μέτρων και στηρίζεται σε 336 μαρμάρινες κολόνες, ανάμεσά τους και οι διάσημες βάσεις με τις κεφαλές της Μέδουσας. Μετά τις εργασίες αποκατάστασης που πραγματοποίησε ο δήμος, ο χώρος προσέλκυσε εκατομμύρια επισκέπτες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του δήμου, περισσότεροι από 3 εκατομμύρια άνθρωποι επισκέφθηκαν το μνημείο το 2023, ενώ σχεδόν 2,9 εκατομμύρια καταγράφηκαν το 2024. Αυτό σημαίνει ότι η σύγκρουση για τη Βασιλική Κινστέρνα του Ιουστινιανού δεν αφορά μόνο την ιστορική κληρονομιά, αλλά και ένα σημείο με ισχυρή πολιτιστική, συμβολική και οικονομική σημασία για την Κωνσταντινούπολη.
Η νέα αυτή αντιπαράθεση δείχνει πως ο Ιμάμογλου και η κυβέρνηση συνεχίζουν να συγκρούονται σε πολλαπλά επίπεδα, με τα μνημεία, τους δημόσιους χώρους και τη θεσμική εξουσία να μετατρέπονται σε πεδία μιας βαθύτερης πολιτικής μάχης για τον έλεγχο της πόλης και των συμβόλων της.
