Το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ περνά σε μια νέα εποχή ναυτικού πολέμου, επιστρατεύοντας για πρώτη φορά τα αυτόνομα μη επανδρωμένα σκάφη GARC σε πραγματικές πολεμικές περιπολίες κατά του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ.
Η ανάπτυξη τους εντάσσεται στην επιχείρηση Epic Fury, με στόχο την προστασία της ναυσιπλοΐας μετά τις επανειλημμένες ιρανικές επιθέσεις σε εμπορικά πλοία.
Τι είναι τα μη επανδρωμένα πλωτά GARC
Τα GARC (Global Autonomous Reconnaissance Craft) είναι μικρά, αλλά ιδιαίτερα ικανά μη επανδρωμένα επιφανείας (USV), σχεδιασμένα για παρατεταμένες αποστολές επιτήρησης και αναγνώρισης σε υψηλής έντασης θαλάσσια περιβάλλοντα. Σύμφωνα με τεχνικά στοιχεία, πρόκειται για σκάφη μήκους περίπου 4,8 μέτρων, με δυνατότητα ταχύτητας έως 40 κόμβων και αυτονομία μέχρι και 1.600 ναυτικά μίλια σε χαμηλές ταχύτητες, κάτι που τα καθιστά ιδανικά για επιχειρήσεις στον Περσικό Κόλπο.
Η U.S. Central Command επιβεβαιώνει ότι τα GARC επιχειρούν ήδη με τον 5ο Στόλο, έχοντας συμπληρώσει πάνω από 450 ώρες εν πλω και περισσότερα από 2.200 ναυτικά μίλια σε πραγματικές συνθήκες. Η αποστολή τους είναι να δημιουργήσουν ένα μόνιμο «στρώμα» αισθητήρων και περιπολιών μπροστά από τις επανδρωμένες μονάδες, μειώνοντας την έκθεση των Αμερικανών ναυτών σε επικίνδυνες αποστολές κοντινής αναγνώρισης απέναντι σε ιρανικά ταχύπλοα και ασύμμετρες απειλές.
Επισήμως, δεν έχει ανακοινωθεί σταθερός οπλισμός για τα GARC που επιχειρούν σήμερα, ενώ δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι έχουν χρησιμοποιηθεί σε επιθετικά πλήγματα κατά του Ιράν. Παρ’ όλα αυτά, η πλατφόρμα έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να φέρει διαφόρων ειδών πολεμικά φορτία, από αποστολές παρακολούθησης μέχρι «καμικάζι» κρούσεις, καθώς και ρόλους ανθυποβρυχιακού πολέμου, ναρκοπολέμου και relay επικοινωνιών.
Η ανάπτυξη των GARC αποτελεί κορύφωση μιας ταχύρρυθμης προσπάθειας του Task Force 59, που από το 2021 δοκιμάζει συστηματικά μη επανδρωμένα συστήματα και τεχνητή νοημοσύνη στον Κόλπο. Μετά τις ασκήσεις Digital Horizon και Digital Talon, όπου για πρώτη φορά USV εκτόξευσαν φονικά πυρομαχικά υπό ανθρώπινη επίβλεψη, η σημερινή επιχειρησιακή χρήση των GARC σηματοδοτεί τη μετάβαση από τη «βιτρίνα» και τα demos στην καθημερινή, πολεμική αξιοποίηση αυτόνομων σκαφών.
Γιατί τα Στενά του Ορμούζ είναι κρίσιμα
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν ένα από τα πιο στρατηγικά σημεία του πλανήτη, όπου συμπυκνώνονται ενεργειακές ροές, πολεμικά πλοία και ασύμμετρες ιρανικές δυνάμεις σε έναν στενό θαλάσσιο διάδρομο με ελάχιστο χρόνο προειδοποίησης. Η παρουσία αυτόνομων σκαφών που μπορούν να παραμένουν συνεχώς μπροστά, να ταξινομούν κινήσεις στόχων και να τροφοδοτούν με δεδομένα στόχευσης μεγαλύτερες μονάδες, δίνει στις ΗΠΑ ένα συγκριτικό πλεονέκτημα στην επιτήρηση και στον έλεγχο του choke point.
Σε αντίθεση με τα θαλάσσια «drones καμικάζι» που χρησιμοποίησε η Ουκρανία ως όπλα μιας χρήσης εναντίον μεγάλων ρωσικών στόχων, η αμερικανική προσέγγιση με τα GARC είναι πιο δικτυοκεντρική και επίμονη. Ο στόχος δεν είναι εντυπωσιακές θεαματικές επιθέσεις, αλλά η δημιουργία ενός πυκνού πλέγματος αισθητήρων και φθηνών, αναλώσιμων πλατφορμών που αυξάνουν την «μάζα» της δύναμης και απελευθερώνουν τα μεγάλα πλοία για αποφασιστικές αποστολές.
