Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο, με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ασκούν παρασκηνιακές πιέσεις προς τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ, να συνεχίσει τη στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν, εκτιμώντας ότι η Τεχεράνη δεν έχει αποδυναμωθεί επαρκώς έπειτα από έναν μήνα αμερικανικών βομβαρδισμών.
Σύμφωνα με Αμερικανούς, Άραβες και Ισραηλινούς αξιωματούχους, οι χώρες της περιοχής -παρά τις αρχικές επιφυλάξεις και τη δυσαρέσκεια για την έλλειψη έγκαιρης ενημέρωσης πριν από την έναρξη των επιχειρήσεων- θεωρούν πλέον ότι διαμορφώνεται μια ιστορική ευκαιρία για την οριστική αποδυνάμωση της ιρανικής θεοκρατικής ηγεσίας.
Αξιωματούχοι από τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν φέρονται να έχουν διαμηνύσει σε ιδιωτικές συνομιλίες ότι δεν επιθυμούν τον τερματισμό της επιχείρησης χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στην ιρανική ηγεσία ή χωρίς μια ριζική μεταβολή της πολιτικής της Τεχεράνης.
Η πίεση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο Τραμπ εμφανίζεται αμφίθυμος, άλλοτε αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο διπλωματικής διευθέτησης και άλλοτε απειλώντας με περαιτέρω κλιμάκωση εάν δεν επιτευχθεί σύντομα συμφωνία.
Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός πρόεδρος αντιμετωπίζει δυσκολίες στο να εξασφαλίσει ευρεία λαϊκή στήριξη στο εσωτερικό, καθώς ο πόλεμος έχει ήδη προκαλέσει περισσότερους από 3.000 θανάτους στη Μέση Ανατολή και έχει επιφέρει σοβαρά προβλήματα στην παγκόσμια οικονομία. Ωστόσο, ο Τραμπ εμφανίζεται ολοένα και πιο βέβαιος για τη στήριξη που λαμβάνει από τους βασικούς περιφερειακούς συμμάχους των ΗΠΑ.
Οι χώρες του Κόλπου φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, από τις οποίες πραγματοποιούνται επιθέσεις κατά του Ιράν, χωρίς ωστόσο να συμμετέχουν άμεσα στις επιχειρήσεις.
Ποιοι σύμμαχοι τάσσονται υπέρ μιας διπλωματικής λύσης
Παρά τη γενική στήριξη προς τις αμερικανικές επιχειρήσεις, καταγράφονται διαφοροποιήσεις ως προς τον βαθμό εμπλοκής. Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ηγούνται των εκκλήσεων για εντατικοποίηση της πίεσης προς την Τεχεράνη.
Τα ΗΑΕ εμφανίζονται ως ο πιο επιθετικός υποστηρικτής μιας περαιτέρω κλιμάκωσης, φέρονται δε να προκρίνουν ακόμα και το ενδεχόμενο χερσαίας επέμβασης. Στην ίδια γραμμή κινούνται το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν.
Αντίθετα, το Ομάν και το Κατάρ τάσσονται υπέρ μιας διπλωματικής λύσης, διατηρώντας τον παραδοσιακό τους ρόλο ως διαμεσολαβητών μεταξύ Ιράν και Δύσης.
Η Σαουδική Αραβία υποστηρίζει ότι ο τερματισμός της σύγκρουσης στην παρούσα φάση δεν θα οδηγήσει σε μια «καλή συμφωνία» που να εγγυάται την ασφάλεια της περιοχής, όπως αναφέρει το ρεπορτάζ του Associated Press.
Οι όροι για το τέλος του πολέμου
Κατά το Ριάντ, μια βιώσιμη συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει:
- εξουδετέρωση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος,
- καταστροφή των βαλλιστικών πυραυλικών δυνατοτήτων,
- τερματισμό της στήριξης σε παραστρατιωτικές οργανώσεις,
- διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Η επίτευξη αυτών των στόχων, σύμφωνα με την ίδια προσέγγιση, προϋποθέτει είτε δραστική αλλαγή πορείας από το ιρανικό καθεστώς είτε την απομάκρυνσή του.
Από την πλευρά τους, αξιωματούχοι των ΗΑΕ υιοθετούν ολοένα και πιο σκληρή ρητορική, υπογραμμίζοντας ότι η τρέχουσα συμπεριφορά της Τεχεράνης δεν μπορεί πλέον να γίνει ανεκτή στο περιφερειακό σύστημα.
Επιφυλάξεις και κίνδυνοι
Παρά τη σκληρή στάση, χώρες όπως η Σαουδική Αραβία ανησυχούν για τις συνέπειες μιας παρατεταμένης σύγκρουσης, ιδίως για την ασφάλεια των ενεργειακών υποδομών τους.
Την ίδια ώρα, το Ιράν προειδοποιεί ότι ενδέχεται να πλήξει κρίσιμες υποδομές των γειτονικών χωρών, συμπεριλαμβανομένων μονάδων αφαλάτωσης, εάν ενταθεί η αμερικανική στρατιωτική πίεση.
Παρά τις εντάσεις, η Ουάσινγκτον δεν έχει μέχρι στιγμής ζητήσει από τις χώρες του Κόλπου να συμμετάσχουν άμεσα σε επιθετικές επιχειρήσεις, εν μέρει λόγω επιχειρησιακών κινδύνων αλλά και πολιτικών ευαισθησιών, δεδομένων των σχέσεων ορισμένων εξ αυτών με το Ισραήλ.
Αναλυτές εκτιμούν ότι μια σοβαρή επίθεση με μαζικές απώλειες σε κάποια χώρα της περιοχής θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο καμπής, οδηγώντας σε άμεση εμπλοκή τους στη σύγκρουση.
