Μια οργάνωση Κουβανών εξόριστων με έδρα τη Φλόριντα, η οποία τη δεκαετία του 1990 πραγματοποιούσε αποστολές διάσωσης ανθρώπων που προσπαθούσαν να ξεφύγουν από το καθεστώς του Φιντέλ Κάστρο, φέρεται να συνέβαλε έμμεσα σε μια υπόθεση που οδήγησε, πάνω από τριάντα χρόνια αργότερα, στην ομοσπονδιακή δίωξη του αδελφού του, Ραούλ Κάστρο.
Η οργάνωση «Brothers to the Rescue», που ιδρύθηκε από τον Κουβανοαμερικανό αντιφρονούντα Χοσέ Μπασούλτο, οργάνωνε πτήσεις έρευνας και διάσωσης πάνω από το θαλάσσιο πέρασμα ανάμεσα σε Κούβα και Φλόριντα, εντοπίζοντας πρόχειρες σχεδίες και μικρά σκάφη με ανθρώπους που επιχειρούσαν να εγκαταλείψουν τη χώρα, μια δράση που, σύμφωνα με εκτιμήσεις, βοήθησε χιλιάδες να φτάσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τον Φεβρουάριο του 1996, δύο αεροσκάφη της ομάδας καταρρίφθηκαν από κουβανικά μαχητικά πάνω από διεθνή ύδατα, λίγο μετά την απογείωσή τους από περιοχή κοντά στο Μαϊάμι, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν τέσσερα μέλη του πληρώματος, ανάμεσά τους τρεις Αμερικανοί πολίτες και ένας κάτοχος πράσινης κάρτας.
Ένα τρίτο αεροσκάφος, στο οποίο επέβαινε ο ίδιος ο Μπασούλτο, κατάφερε να αποφύγει την επίθεση. Σε πρόσφατη συνέντευξή του ανέφερε ότι είδε καπνό στα δεξιά του αμέσως μετά την επίθεση των κουβανικών μαχητικών, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Πίστευα ακράδαντα ότι θα ήμασταν οι επόμενοι και ευτυχώς δεν συνέβη».
Η κυβέρνηση της Κούβας είχε υποστηρίξει τότε ότι η επιχείρηση έγινε ως απάντηση σε παραβίαση του εναέριου χώρου της και σε απόπειρα δολιοφθοράς. Ωστόσο, ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών (OAS) κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα αεροσκάφη βρίσκονταν εκτός κουβανικού εναέριου χώρου και καταρρίφθηκαν χωρίς προειδοποίηση και χωρίς επαρκή αιτιολόγηση, σύμφωνα με το CBS.
Κουβανοί πιλότοι φέρεται να ακούστηκαν να πανηγυρίζουν μέσω ασυρμάτου για την επίθεση, με φράσεις όπως «Τον διαλύσαμε!» και «Δεν πρόκειται να μας ξαναδημιουργήσει κανένα γαμ… πρόβλημα».
Ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπιλ Κλίντον, είχε καταδικάσει την ενέργεια «με τον πιο έντονο τρόπο».
Ο ίδιος ο Φιντέλ Κάστρο είχε αναλάβει την ευθύνη, δηλώνοντας ότι είχε δώσει «γενικές οδηγίες» για την αποτροπή εισόδου μη εξουσιοδοτημένων αεροσκαφών στον εναέριο χώρο της Κούβας.
Στις ΗΠΑ καταδικάστηκε ένα άτομο, το οποίο κατηγορήθηκε ότι είχε διεισδύσει ως κατάσκοπος στην ανθρωπιστική οργάνωση για λογαριασμό της κουβανικής κυβέρνησης, για συνωμοσία με σκοπό τη δολοφονία, και του επιβλήθηκε ισόβια κάθειρξη, αν και το 2014 επεστράφη στην Κούβα στο πλαίσιο ανταλλαγής κρατουμένων.
Στις 20 Μαΐου, οι αμερικανικές αρχές άσκησαν δίωξη σε βάρος του 94χρονου Ραούλ Κάστρο, ο οποίος την περίοδο της κατάρριψης ήταν επικεφαλής των κουβανικών ενόπλων δυνάμεων και αργότερα ανέλαβε την ηγεσία της χώρας το 2008, όταν επιδεινώθηκε η υγεία του αδελφού του, για ανθρωποκτονία και συνωμοσία με στόχο τη δολοφονία Αμερικανών πολιτών, μαζί με πέντε Κουβανούς πιλότους.
Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στην εντεινόμενη πολιτική πίεση της κυβέρνησης Τραμπ προς την Αβάνα.
«Αν σκοτώσετε Αμερικανούς, θα σας κυνηγήσουμε, ανεξάρτητα από το ποιοι είστε, ποιον τίτλο κατέχετε και, σε αυτή την περίπτωση, ανεξάρτητα από το πόσος χρόνος έχει περάσει», δήλωσε ο υπηρεσιακός υπουργός Δικαιοσύνης Τοντ Μπλανς.
Πέντε ακόμη κατηγορούμενοι στο κατηγορητήριο είναι Κουβανοί στρατιωτικοί πιλότοι.
«Για σχεδόν 30 χρόνια, οι οικογένειες τεσσάρων δολοφονημένων Αμερικανών περίμεναν δικαιοσύνη», πρόσθεσε ο Μπλανς, σημειώνοντας: «Το μήνυμά μου σήμερα είναι σαφές: Οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο πρόεδρος Τραμπ δεν ξεχνούν και δεν θα ξεχάσουν ποτέ τους πολίτες τους».
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Κούβας Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ απέρριψε το κατηγορητήριο του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης, χαρακτηρίζοντάς το «πολιτική κίνηση, χωρίς καμία νομική βάση, που αποσκοπεί αποκλειστικά στο να ενισχύσει τον κατασκευασμένο φάκελο που χρησιμοποιούν για να δικαιολογήσουν την παραφροσύνη μιας στρατιωτικής επιθετικότητας κατά της Κούβας».
Υποστήριξε ακόμη ότι η χώρα ενήργησε σε «νόμιμη αυτοάμυνα», χαρακτηρίζοντας τους επιβαίνοντες των αεροσκαφών «διαβόητους τρομοκράτες».
