Ένα σπάνιο γεωλογικό φαινόμενο, γνωστό ως «Tephra Devil», καταγράφηκε να σχηματίζεται και να στροβιλίζεται πάνω από έναν κρατήρα στο ηφαίστειο Κιλαουέα της Χαβάης, κατά τη διάρκεια της 47ης φάσης της τρέχουσας ηφαιστειακής δραστηριότητας την περασμένη εβδομάδα.
Ο όρος «tephra» χρησιμοποιείται για να περιγράψει γενικά κάθε είδους πετρώματα και θραύσματα που εκτοξεύονται στον αέρα κατά τη διάρκεια ηφαιστειακών εκρήξεων.
🌋LAVA TORNADO?: Check out this unique phenomenon – known as a "Tephra Devil" – captured on camera swirling over a crater on Hawaii's Kilauea during the volcano's 47th eruptive episode last week.#lava #tephra #volcano #hawaii pic.twitter.com/NcFQxC0Uuh
— FOX Weather (@foxweather) May 20, 2026
Ο στρόβιλος που φαίνεται στο βίντεο μοιάζει με μικρό ανεμοστρόβιλο σκόνης, όπου η θερμότητα από το έδαφος θερμαίνει ένα λεπτό στρώμα αέρα ακριβώς από πάνω του, με αποτέλεσμα αυτός να ανυψώνεται. Ο περιβάλλων αέρας εισέρχεται για να καλύψει το κενό και, σε συνδυασμό με πλευρικούς ανέμους, δημιουργείται μια ορατή στήλη περιστρεφόμενης κίνησης όταν παρασύρονται συντρίμμια.
Σύμφωνα με την USGS (Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ), η λάβα ή φρέσκο ηφαιστειακό υλικό μπορεί να παράγει αρκετή τοπική θερμότητα ώστε να προκαλέσει ανοδική ροή του αέρα κοντά στην επιφάνεια.
Επιστήμονες της USGS έχουν παρατηρήσει ότι ελαφριά ηφαιστειακά υλικά από πρόσφατες εκρήξεις μπορούν να δημιουργήσουν βραχύβιους «Tephra Devils», μικρούς στροβιλισμούς που μοιάζουν με φλογισμένους μίνι ανεμοστρόβιλους πάνω από τους κρατήρες.
Η τέφρα και τα ηφαιστειακά σωματίδια μπορούν να μεταφερθούν από τον άνεμο και να προκαλέσουν ερεθισμούς στα μάτια και το αναπνευστικό σύστημα, αποτελώντας μαζί με τα ηφαιστειακά αέρια τους βασικούς κινδύνους για τις τοπικές κοινότητες κατά τη διάρκεια τέτοιων φαινομένων.
Το ηφαίστειο Κιλαουέα της Χαβάης εξερράγη γύρω στις 3:30 το απόγευμα της περασμένης Πέμπτης, στην 47η εκρηκτική φάση του από τις 23 Δεκεμβρίου 2024.
Οι πίδακες λάβας έφτασαν σε ύψος έως και 650 πόδια κατά τη διάρκεια της έκρηξης.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η επόμενη εκρηκτική φάση αναμένεται μεταξύ Παρασκευής 22 Μαΐου και Τρίτης 26 Μαΐου.
Η περίοδος αυξημένης δραστηριότητας στο Κιλαουέα αποδίδεται στην ταχεία αναπλήρωση των θαλάμων μάγματος κάτω από το ηφαίστειο. Αυτές οι σύντομες εκρήξεις δεν είναι αρκετά ισχυρές ώστε να μεταβάλλουν σημαντικά την πίεση στους θαλάμους, οι οποίοι έχουν φτάσει σε μια κατάσταση σχετικής ισορροπίας.
«Από την έναρξη της συνεχιζόμενης δραστηριότητας τον Δεκέμβριο του 2024, δεν έχει παρατηρηθεί σημαντική συνολική μεταβολή στην πίεση των θαλάμων μάγματος κάτω από την κορυφή του Κιλαουέα», ανέφερε η USGS σε ενημερωτικό δελτίο ερωτήσεων και απαντήσεων για το ηφαίστειο.
Εφόσον δεν σημειωθεί ισχυρότερη έκρηξη, το συγκεκριμένο μοτίβο φαίνεται ότι θα συνεχιστεί το επόμενο διάστημα.
