Ένας εξωτικός προορισμός στον Ειρηνικό έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε έναν απρόσμενο «κόμβο» για γέννες, καθώς χιλιάδες Κινέζες ταξιδεύουν εκεί με έναν πολύ συγκεκριμένο στόχο: να αποκτήσουν παιδιά με αμερικανική υπηκοότητα.
Πρόκειται για την Κοινοπολιτεία των Βορείων Μαριανών Νήσων (CNMI), ένα αμερικανικό έδαφος βορειοανατολικά του Γκουάμ, όπου από το 2009, όταν η κυβέρνηση Ομπάμα επέτρεψε την είσοδο Κινέζων πολιτών χωρίς βίζα για έως και 45 ημέρες, άρχισε να αναπτύσσεται ραγδαία το φαινόμενο της λεγόμενης «birth tourism», δηλαδή του τουρισμού για γέννες. Η πολιτική αυτή είχε στόχο την τόνωση της τοπικής οικονομίας, η οποία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον τουρισμό, όμως γρήγορα δημιούργησε μια ολόκληρη βιομηχανία γύρω από τις γεννήσεις.
Σήμερα εκτιμάται ότι περίπου 1.000 εταιρείες προσφέρουν οργανωμένα πακέτα «γέννας» όχι μόνο στις Μαριάνες Νήσους, αλλά και σε άλλα αμερικανικά εδάφη ή ακόμα και στην ηπειρωτική χώρα. Οι αριθμοί που αναφέρονται από αναλυτές είναι εντυπωσιακοί: έως και 1,5 εκατομμύριο παιδιά με αμερικανική υπηκοότητα φέρονται να μεγαλώνουν στην Κίνα, έχοντας γεννηθεί μέσω τέτοιων πρακτικών.
Το μοντέλο λειτουργεί σχεδόν σαν πολυτελής ταξιδιωτική εμπειρία. Τα βασικά πακέτα ξεκινούν από περίπου 14.000 δολάρια και περιλαμβάνουν διαμονή σε απλά διαμερίσματα, ενώ πιο «premium» επιλογές, που φτάνουν ακόμη και τα 45.000 δολάρια, προσφέρουν βίλες, προσωπικούς συνοδούς, εβδομαδιαίες εκδρομές, υπηρεσίες φροντίδας μετά τον τοκετό, ακόμα και οργάνωση εορτασμού για το νεογέννητο «αμερικανικό» μωρό. Το κόστος του τοκετού στο νοσοκομείο της Σαϊπάν ανέρχεται σε περίπου 10.000 δολάρια, ενώ επιπλέον χρεώσεις καλύπτουν τη διεκπεραίωση των εγγράφων για την αμερικανική υπηκοότητα του παιδιού.
Για πολλές οικογένειες, η επιλογή αυτή θεωρείται επένδυση στο μέλλον. Όπως εξηγεί ο επικεφαλής του τμήματος μαιευτικής στο μοναδικό νοσοκομείο της περιοχής, «είναι συχνά θέμα κοινωνικού status. Οι γονείς θέλουν τα παιδιά τους να έχουν πρόσβαση σε αμερικανικά πανεπιστήμια και ευκαιρίες». Μάλιστα, όπως αποκάλυψε, ορισμένοι είναι διατεθειμένοι να πάρουν σοβαρά ρίσκα για να εξασφαλίσουν τη γέννα εκεί, ακόμη και όταν υπάρχουν ιατρικές επιπλοκές και περιορισμένες υποδομές στο νησί.
Σχετικό ρεπορτάζ είχε κάνει το Voice of America πριν από περίπου ένα έτος:
Την ίδια ώρα, το ζήτημα έχει προκαλέσει έντονες πολιτικές αντιδράσεις στις ΗΠΑ. Ρεπουμπλικανοί βουλευτές ζητούν πλήρη καταγραφή του φαινομένου, εκφράζοντας ανησυχίες όχι μόνο για τη μετανάστευση, αλλά και για πιθανές διασυνδέσεις των οικογενειών με το κινεζικό κράτος. Όπως επισημαίνουν, όταν αυτά τα παιδιά ενηλικιωθούν, θα μπορούν να αιτηθούν άδειες παραμονής για γονείς και συγγενείς, ενισχύοντας το φαινόμενο της «αλυσιδωτής μετανάστευσης».
Από την άλλη πλευρά, τοπικοί φορείς υπογραμμίζουν ότι η πρακτική έχει σημαντικά οικονομικά οφέλη, καθώς οι έγκυες πληρώνουν μετρητά για τις υπηρεσίες υγείας και διαμονής, ενισχύοντας μια οικονομία που έχει παρουσιάσει ύφεση τα τελευταία χρόνια.
Παράλληλα, δεν λείπουν και τα περιστατικά που αναδεικνύουν τις «σκιές» γύρω από τη συγκεκριμένη βιομηχανία. Τα τελευταία χρόνια, οι αμερικανικές αρχές έχουν προχωρήσει σε συλλήψεις και καταδίκες ατόμων που διαχειρίζονταν εταιρείες birth tourism, κατηγορώντας τους για απάτη και παράνομες πρακτικές. Σε μία περίπτωση, επιχειρηματίας καταδικάστηκε και υποχρεώθηκε να καταβάλει πάνω από 1 εκατ. δολάρια, ενώ σε άλλη υπόθεση ερευνήθηκαν πρακτικές παρένθετης μητρότητας με δεκάδες παιδιά να συνδέονται με ένα και μόνο ζευγάρι.
Το ίδιο το νησιωτικό σύμπλεγμα έχει επίσης απασχολήσει στο παρελθόν για ζητήματα διαφθοράς και παράνομων δραστηριοτήτων, με έρευνες να αγγίζουν ακόμη και πρώην κυβερνήτες, αλλά και επιχειρήσεις με κινεζικά συμφέροντα. Χαρακτηριστική ήταν η υπόθεση καζίνο που δέχτηκε πρόστιμο δεκάδων εκατομμυρίων για παραβιάσεις νομοθεσίας περί ξεπλύματος χρήματος.
Το θέμα έχει πλέον φτάσει και σε νομικό επίπεδο, με τις ΗΠΑ να επανεξετάζουν το καθεστώς της αυτόματης απόδοσης υπηκοότητας σε παιδιά που γεννιούνται στο έδαφός τους. Η υπόθεση αναμένεται να απασχολήσει το Ανώτατο Δικαστήριο, σε μια συζήτηση που αγγίζει ζητήματα μετανάστευσης, δικαιωμάτων και γεωπολιτικών ισορροπιών.
Την ίδια στιγμή, εικόνες από τα νησιά, με εγκύους να απολαμβάνουν διακοπές σε τροπικές παραλίες λίγο πριν γεννήσουν, αποτυπώνουν μια πραγματικότητα που για κάποιους μοιάζει με ευκαιρία, ενώ για άλλους με ένα σύστημα που εκμεταλλεύεται τα «παράθυρα» της νομοθεσίας και δημιουργεί νέα, πολύπλοκα ερωτήματα για το μέλλον, όπως αναφέρει το δημοσίευμα της nypost.