Σοβαρές ανησυχίες προκαλούν οι καταγγελίες για εκτεταμένη χρήση λευκού φωσφόρου στον νότιο Λίβανο, στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων στρατιωτικών επιχειρήσεων του Ισραήλ κατά της Χεζμπολάχ. Μαρτυρίες κατοίκων, επαληθευμένο οπτικό υλικό και αναλύσεις ειδικών συνθέτουν μια εικόνα που εγείρει ερωτήματα για τις επιπτώσεις στους αμάχους και τη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο.
Από τον Οκτώβριο του 2023, το Sky News έχει πραγματοποιήσει συνεντεύξεις με δεκάδες κατοίκους του νότιου Λιβάνου, οι οποίοι αναφέρουν ότι έχουν δει λευκό φώσφορο να χρησιμοποιείται σε καλλιέργειες, γεωργικές εκτάσεις αλλά και κοντά σε κατοικίες. Οι μαρτυρίες αυτές ενισχύονται από βίντεο που δημοσιεύτηκε στις 15 Μαρτίου και επαληθεύτηκε από το ίδιο μέσο, στο οποίο καταγράφεται επιχείρηση των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων (IDF) στην περιοχή.
Ο ειδικός σε οπλικά συστήματα της εταιρείας αμυντικών πληροφοριών Janes, Αμαέλ Κοτλάρσκ, επιβεβαίωσε ότι η ουσία που εμφανίζεται στο υλικό είναι λευκός φώσφορος. Πρόκειται για χημική ουσία που χρησιμοποιείται από στρατούς κυρίως για τη δημιουργία καπνογόνων πεδίων ή για φωτισμό στο πεδίο της μάχης. Ωστόσο, η χρήση της ενέχει σοβαρούς κινδύνους, καθώς μπορεί να προκαλέσει πυρκαγιές, να καταστρέψει καλλιέργειες και να επιφέρει σοβαρά εγκαύματα σε ανθρώπους.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, η αδιάκριτη χρήση λευκού φωσφόρου σε κατοικημένες περιοχές είναι παράνομη. Παρά ταύτα, φωτογραφία που επαληθεύτηκε από το Sky News δείχνει ένα πυκνό λευκό νέφος να καλύπτει κτίρια στην πόλη Γιοχμόρ στις 3 Μαρτίου. Η οργάνωση Human Rights Watch επιβεβαίωσε ότι πρόκειται για λευκό φώσφορο.
Η ίδια οργάνωση έχει ήδη τεκμηριώσει εκτεταμένη χρήση της συγκεκριμένης ουσίας από τις ισραηλινές δυνάμεις σε παραμεθόριες περιοχές του Λιβάνου στα τέλη του 2023 και στις αρχές του 2024. Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν τις ανησυχίες ότι η χρήση του λευκού φωσφόρου δεν αποτελεί μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ενδέχεται να εντάσσεται σε ευρύτερη τακτική.
Σε ερώτηση του Sky News, οι IDF δεν αρνήθηκαν τη χρήση λευκού φωσφόρου κατά τις πρόσφατες επιχειρήσεις στον Λίβανο. Ωστόσο, υποστήριξαν ότι η χρήση του γίνεται με τρόπο που «συμμορφώνεται και υπερβαίνει τις απαιτήσεις του διεθνούς δικαίου».
Ο ερευνητής της Human Rights Watch στον Λίβανο, Ραμζί Καΐς, τόνισε ότι η χρήση λευκού φωσφόρου σε κατοικημένες περιοχές εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για κατοικίες και αγροτικές εκτάσεις. Όπως ανέφερε, «η χρήση του λευκού φωσφόρου αποτελεί μία ακόμα τακτική που ωθεί τους ανθρώπους να εγκαταλείψουν τις περιοχές αυτές ή καθιστά πολύ πιο δύσκολη την επιστροφή τους».
Οι καταγγελίες αυτές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί στον Λίβανο, ενώ οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται με αμείωτη ένταση, εντείνοντας την ανθρωπιστική κρίση στη χώρα.
