Τέσσερις Ρώσοι στρατιώτες αποκαλύπτουν τη φρίκη και τη βαρβαρότητα που, όπως καταγγέλλουν, επικρατούν στη ρωσική πλευρά του μετώπου στην Ουκρανία, με δύο από αυτούς να δηλώνουν στο BBC ότι είδαν συναδέλφους τους να εκτελούνται επιτόπου, επειδή αρνήθηκαν να εκτελέσουν διαταγές. Ένας από τους άνδρες αφηγήθηκε σε ομάδα ντοκιμαντέρ ότι είδε στρατιώτη να εκτελείται κατόπιν εντολής του διοικητή του, ο οποίος το 2024 τιμήθηκε με τον τίτλο «Ήρωας της Ρωσίας». «Το βλέπω, μόλις δύο, τρία μέτρα… κλικ, κλακ, μπαμ», περιέγραψε. Ένας άλλος στρατιώτης, από διαφορετική μονάδα, δήλωσε ότι είδε τον διοικητή του να πυροβολεί ο ίδιος τέσσερις άνδρες. «Τους ήξερα», λέει για τους εκτελεσμένους.
Ένας από τους τέσσερις καταγγέλλει επίσης ότι είδε 20 σορούς συναδέλφων του πεταμένες σε λάκκο, αφού είχαν «μηδενιστεί» από τους ίδιους τους συμπολεμιστές τους. Ο όρος «μηδενίζω» είναι στρατιωτική αργκό στη Ρωσία και χρησιμοποιείται για την εκτέλεση δικών τους στρατιωτών. Στο ντοκιμαντέρ «The Zero Line: Inside Russia’s War», οι άνδρες δίνουν αναλυτικές μαρτυρίες για το πώς βασανίστηκαν, επειδή αρνήθηκαν να συμμετάσχουν σε επιθέσεις που, όπως λένε, ισοδυναμούσαν με αποστολές αυτοκτονίας. Οι Ρώσοι στρατιώτες αποκαλούν αυτές τις επιθέσεις «καταιγίδες κρέατος», καθώς κύματα ανδρών στέλνονται ασταμάτητα στην πρώτη γραμμή για να εξαντλήσουν τις ουκρανικές δυνάμεις.
Για πρώτη φορά, σύμφωνα με το BBC, Ρώσοι στρατιώτες από το μέτωπο μιλούν επώνυμα και δημόσια για το πώς είδαν διοικητές να διατάζουν την εκτέλεση των ίδιων τους των ανδρών. Ένας από αυτούς, υπεύθυνος για την αναγνώριση και καταμέτρηση νεκρών, παρουσίασε λεπτομερείς καταλόγους που δείχνουν ότι είναι ο μοναδικός επιζών από ομάδα 79 ανδρών με τους οποίους επιστρατεύτηκε. Όπως λέει, επειδή αρνήθηκε να πάει στο μέτωπο βασανίστηκε και δέχτηκε ταπεινωτική μεταχείριση, ενώ άλλοι που αρνήθηκαν υποβλήθηκαν σε ηλεκτροσόκ, λιμοκτονία και στη συνέχεια στάλθηκαν άοπλοι στις «καταιγίδες κρέατος».
Οι τέσσερις άνδρες, που είναι πλέον φυγάδες, μίλησαν για όσα έζησαν σε άγνωστη τοποθεσία εκτός Ρωσίας. Στη χώρα τους, σχεδόν κάθε δημόσια αντίθεση στην εισβολή του προέδρου, Βλαντίμιρ Πούτιν, στην Ουκρανία έχει κατασταλεί. Η Μόσχα δεν δημοσιοποιεί επίσημα στοιχεία απωλειών, ωστόσο το υπουργείο Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου εκτιμά ότι περισσότεροι από 1,2 εκατομμύρια Ρώσοι στρατιώτες έχουν σκοτωθεί ή τραυματιστεί από την πλήρη εισβολή στις 24 Φεβρουαρίου 2022. Η ρωσική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι ένοπλες δυνάμεις της «δρουν με τη μέγιστη δυνατή αυτοσυγκράτηση» και ότι κάθε καταγγελία «ερευνάται δεόντως», προσθέτοντας πως δεν μπορεί να επαληθεύσει ανεξάρτητα τις πληροφορίες που παρουσιάζονται.
Οι μαρτυρίες επιβεβαιώνουν, σύμφωνα με το ντοκιμαντέρ, την κατάρρευση της πειθαρχίας και της νομιμότητας στο ρωσικό μέτωπο. Ο Ίλια, ο στρατιώτης που κατέγραφε τους νεκρούς, είναι ένας από αυτούς που δηλώνουν ότι είδαν διοικητές να σκοτώνουν συναδέλφους τους. Πριν από τον πόλεμο, ο 35χρονος δίδασκε παιδιά με ειδικές ανάγκες και αυτισμό στο Κουνγκούρ των Ουραλίων. Τον Μάιο του 2024, η αστυνομία εμφανίστηκε στο σπίτι των γονιών του και τον κάλεσε για επιστράτευση. Όπως λέει, σχεδόν όλοι στο κέντρο κατάταξης στην πόλη Περμ ήταν μεθυσμένοι και φώναζαν συνθήματα πολέμου. Φτάνοντας στην Ουκρανία, οι περισσότεροι στάλθηκαν απευθείας στο μέτωπο, ενώ ο ίδιος κατέληξε σε διοικητικό πόστο, δηλώνοντας ότι δεν ήθελε να σκοτώσει κανέναν.
Σύμφωνα με τον Ίλια, οι συνθήκες ήταν απάνθρωπες και είδε τέσσερις ανθρώπους να εκτελούνται εξ επαφής από διοικητή, έναν στην Παντελεϊμονίβκα και τρεις στο Νοβοαζόβσκ, σε κατεχόμενες περιοχές του Ντονέτσκ, επειδή είχαν εγκαταλείψει τη γραμμή μάχης και αρνήθηκαν να επιστρέψουν. «Το πιο θλιβερό είναι ότι τους ήξερα», λέει. «Ένας φώναζε “Μην πυροβολείτε, θα κάνω τα πάντα!”, αλλά τους μηδένισε έτσι κι αλλιώς». Όπως εξηγεί, ο «μηδενισμός» λειτουργεί ως τιμωρία και μέσο εκφοβισμού: «Η μοίρα σου εξαρτιόταν από τον διοικητή. Στον ασύρματο έλεγε “μηδένισε αυτόν, μηδένισε εκείνον“».
Οι εκτελέσεις, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, δεν περιορίζονταν σε μία μονάδα. Ο Ντίμα, 34 ετών, που πριν από τον πόλεμο ζούσε με τη γυναίκα και την κόρη του στη Μόσχα και εργαζόταν ως τεχνικός πλυντηρίων πιάτων, λέει ότι τον Οκτώβριο του 2022 αστυνομικοί τον σταμάτησαν στον δρόμο και του είπαν πως αν δεν καταταγεί θα φυλακιστεί. Χωρίς ιατρική εμπειρία εντάχθηκε σε μονάδα διασωστών και αργότερα σε ταξιαρχία εκκένωσης τραυματιών. Εκεί, στην 25η Ταξιαρχία, λέει ότι είδε διοικητή να διατάζει εκτελέσεις. Περιγράφει σκηνές δολοφονιών από απόσταση λίγων μέτρων και κατονομάζει τον διοικητή, Αλεξέι Κσενόφοντοφ, ο οποίος το 2024 τιμήθηκε με το Χρυσό Αστέρι και ανακηρύχθηκε «Ήρωας της Ρωσίας». Ο ίδιος, όμως, έχει καταγγελθεί από οικογένειες στρατιωτών που πέθαναν στη μονάδα του, οι οποίες σε κοινή επιστολή τον Ιανουάριο του 2025 απευθύνθηκαν απευθείας στον Πούτιν κάνοντας λόγο για «εξόντωση» ανδρών και ατιμωρησία.
Ο Ντίμα αποκαλεί τον Κσενόφοντοφ «χασάπη» και περιγράφει ότι είδε 20 άνδρες, πρώην κατάδικους, να βρίσκονται νεκροί σε χαντάκι, αφού, όπως ενημερώθηκε, είχαν εκτελεστεί και τους είχαν αφαιρεθεί οι τραπεζικές τους κάρτες. «Δεν είναι πρόβλημα να “διαγράψεις” κάποιον, απλώς συντάσσεις μια αναφορά», λέει, προσθέτοντας ότι του είπαν πως τις κάρτες τις πήραν διοικητές.
Το ντοκιμαντέρ περιλαμβάνει και μαρτυρία πρώην ανώτερου επιτελικού αξιωματικού, με 17 χρόνια υπηρεσίας, ο οποίος μιλά για άνδρα που συμμετείχε σε «ομάδα εκκαθάρισης» με εντολή να εξοντώσει επιζώντες, ακόμα και υψηλόβαθμους αξιωματικούς. «Δεν έχω ξαναδεί κάτι τέτοιο σε όλη μου την καριέρα», αναφέρει. Όλοι οι μάρτυρες περιγράφουν με λεπτομέρειες τις «καταιγίδες κρέατος», μέρος της ευρύτερης τακτικής του «μύλου κρέατος» στα ουκρανικά πεδία μάχης. Ο Ντένις, άλλος πρώην στρατιώτης, μιλά για κύματα ανδρών που στέλνονται μέχρι να εξαντληθούν τα ουκρανικά πυρομαχικά, ενώ το βρετανικό υπουργείο Άμυνας εκτιμά ότι το 2025 καθημερινά σκοτώνονταν ή τραυματίζονταν 900 έως 1.500 Ρώσοι.
Οι αρνήσεις συμμετοχής στις επιθέσεις, σύμφωνα με τις μαρτυρίες, οδηγούσαν σε απάνθρωπες τιμωρίες. Ο Ίλια δείχνει βίντεο από άνδρες κλεισμένους σε λάκκο, να λιμοκτονούν και να ταπεινώνονται, πριν σταλούν άοπλοι στη μάχη. Ο ίδιος περιγράφει ότι τον έδεσαν σε δέντρο, τον χτύπησαν, του έβαλαν όπλο στο κεφάλι και τον εξευτέλισαν δημόσια. Μετά την απελευθέρωσή του αποπειράθηκε να βάλει τέλος στη ζωή του. Ο Ντένις μιλά για συστηματική ταπείνωση, ηλεκτροσόκ και ξυλοδαρμούς, δείχνοντας φωτογραφία με σπασμένα δόντια από χτύπημα ανωτέρου.
Ο Ντίμα, παρότι προήχθη, αρνήθηκε να στείλει άνδρες του σε «καταιγίδα κρέατος», γεγονός που οδήγησε στη σύλληψή του από τη στρατιωτική αστυνομία και στον εγκλεισμό του σε αυτοσχέδια φυλακή στο Ζαΐτσεβο. Εκεί, όπως λέει, βασανιζόταν καθημερινά με ηλεκτροσόκ για 72 ημέρες. Σήμερα, όλοι οι μάρτυρες βρίσκονται εκτός Ρωσίας, κουβαλώντας, όπως λένε, βαριά ψυχικά τραύματα. Ο Ντίμα μιλά για εφιάλτες γεμάτους νεκρά σώματα και αίμα, δηλώνοντας ότι το «έγκλημά» του ήταν πως δεν ήθελε να σκοτώσει. Ο Ίλια καταλήγει λέγοντας ότι αγαπά τη χώρα του, «αλλά όχι αυτό που της έκανε ο Πούτιν», τονίζοντας πως «εκεί μπορούν να σπάσουν οποιονδήποτε, λίγο έλειψε να με σπάσουν κι εμένα, αλλά όχι ολοκληρωτικά».
